Samenvatting Cheat Sheet Biologie | De cel & Celdeling | KU Leuven | 2026/27

CHEAT SHEET BIOLOGIE - DE CEL,
CELDELING & LEVENSBOOM
1. De cel: absolute basis
Celtheorie
1. Alle organismen bestaan uit één of meer cellen.
2. De cel is de kleinste levende eenheid.
3. Nieuwe cellen ontstaan alleen uit bestaande cellen.
4. Alle huidige cellen stammen af van de eerste levende cellen.
Waarom zijn cellen klein?
 Diffusie verloopt sneller.
 Hogere oppervlakte/volume-verhouding.
 Snellere communicatie binnen de cel.

Eigenschappen van alle cellen
 DNA (genetisch materiaal)
 Cytoplasma
 Plasmamembraan (fosfolipidendubbellaag)


2. Prokaryoten vs Eukaryoten
Kenmerk Prokaryoten Eukaryoten

Kern Geen Wel

DNA Circulair Lineair

Organellen Geen membraanorganellen Veel organellen

Grootte Klein Groter

Celdeling Binaire splijting Mitose/Meiose

Cytoskelet Eenvoudig Complex

Prokaryoten
Archaea
 Geen peptidoglycaan in celwand

Bacteria
 Celwand bevat peptidoglycaan
 Gram+ of Gram-




Binaire splijting
1. DNA replicatie
2. DNA-kopieën migreren
3. Septumvorming

, 4. Twee genetisch identieke dochtercellen
= clonale reproductie


3. Celorganellen en functies
Kern
 Bevat chromosomen
 Omgeven door dubbele nucleaire enveloppe
 Kernporiën: transport RNA/eiwitten
 Nucleolus: vorming rRNA en ribosomen

Ribosomen
 Eiwitsynthese
 Opgebouwd uit rRNA + eiwitten
 Aanwezig in ALLE cellen

RER (ruw ER)
 Ribosomen aanwezig
 Synthese van secretie-eiwitten
 Producten naar Golgi, lysosoom of membraan

SER (glad ER)
 Lipidesynthese
 Detoxificatie
 Ca²⁺-opslag

Golgi-apparaat
Cis → Trans
Functies:
 Modificatie
 Sortering
 Verpakking
 Transport van eiwitten/lipiden

Lysosomen
 Verteringsenzymen
 Lage pH
 Afbraak:
o eiwitten
o vetten
o koolhydraten
o nucleïnezuren
 Autofagie = afbraak oude organellen



Peroxisomen
 Oxidatiereacties
 Produceren H₂O₂
 Catalase breekt H₂O₂ af tot H₂O + O₂