HART & VATEN 2 2025-2026
HART & VATEN 2 2025-2026..........................................................................................................................1
Anatomie + semiologie.................................................................................................................................. 6
Anatomie & fysiologie van het arteriële, veneuze en lymfatische stelsel................................................... 6
Non-invasieve vaatanalyse - farmacologie - chirurgie............................................................................... 9
Non-invasieve vaatonderzoek.................................................................................................................... 9
Ankle-brachial index (ABI)....................................................................................................................9
Doppler...............................................................................................................................................10
Duplex................................................................................................................................................ 10
Farmacologie............................................................................................................................................13
Chirurgie...................................................................................................................................................16
Key points.................................................................................................................................................18
Examenvragen......................................................................................................................................... 18
TIA / CVA....................................................................................................................................................... 20
Casus....................................................................................................................................................... 20
Extracraniële vaten...................................................................................................................................20
TIA / stroke............................................................................................................................................... 21
Casus....................................................................................................................................................... 24
Key points.................................................................................................................................................25
Examenvragen......................................................................................................................................... 25
Ischemie van het bovenste lidmaat............................................................................................................27
Pathologie bovenste lidmaat.................................................................................................................... 27
Ischemie: acuut vs. chronisch.................................................................................................................. 27
Ischemische aandoeningen van bovenste lidmaat.................................................................................. 29
Atherosclerose van bovenste lidmaat (acuut).................................................................................... 29
Embool in bovenste lidmaat (acuut)................................................................................................... 29
Raynaud............................................................................................................................................. 30
Thoracic outlet syndroom (TOS)........................................................................................................ 31
Takayasu disease...............................................................................................................................33
Giant cell arteritis = temporale arteritis...............................................................................................34
Examenvragen......................................................................................................................................... 35
Ischemie van het onderste lidmaat............................................................................................................ 37
PAD van onderste lidmaat........................................................................................................................37
Chronische arteriële insufficiëntie van onderste lidmaat - specifieke aandoeningen............................... 44
Syndroom van Leriche....................................................................................................................... 44
Ziekte van Buerger............................................................................................................................. 45
Chronische arteriële insufficiëntie van onderste lidmaat - key points.......................................................45
Acute arteriële insufficiëntie van onderste lidmaat................................................................................... 46
Diabetische arteriopathie..........................................................................................................................48
Niet-atherosclerotische occlusieve vaataandoeningen............................................................................ 50
Vasospastische pathologieën............................................................................................................. 50
Inflammatoire en dysplastische pathologieën.................................................................................... 50
Neurovasculaire compressie.............................................................................................................. 50
Medicatie-geïnduceerde pathologie................................................................................................... 51
Andere................................................................................................................................................51
Arteriële insufficiëntie van viscerale vaten............................................................................................... 52
1
, Acute mesenterica ischemie.............................................................................................................. 52
Chronische mesenterica ischemie..................................................................................................... 52
A. renalis stenose...............................................................................................................................53
Key points...........................................................................................................................................53
Examenvragen......................................................................................................................................... 53
Vasculair trauma.......................................................................................................................................... 56
Basic trauma approach............................................................................................................................ 56
Tekens van vasculaire schade................................................................................................................. 56
Arteriële schade....................................................................................................................................... 56
Traumatische aorta ruptuur...................................................................................................................... 58
Key points.................................................................................................................................................60
Examenvragen......................................................................................................................................... 60
Aorta-aneurysma..........................................................................................................................................61
Aneurysma............................................................................................................................................... 61
Abdominaal aorta aneurysma (AAA)........................................................................................................63
Thoracaal aorta aneurysma (TAA)........................................................................................................... 68
Andere aneurysma's................................................................................................................................ 70
Key points.................................................................................................................................................71
Examenvragen......................................................................................................................................... 71
Dissectie....................................................................................................................................................... 73
Dissectie...................................................................................................................................................73
Andere dissectie.......................................................................................................................................77
Key points.................................................................................................................................................78
Examenvragen......................................................................................................................................... 78
Veneuze aandoeningen............................................................................................................................... 79
Anatomie.................................................................................................................................................. 79
Veneuze aandoeningen........................................................................................................................... 79
Oppervlakkige veneuze insufficiëntie....................................................................................................... 79
Diepe veneuze insufficiëntie.....................................................................................................................85
Key points - veneuze insufficiëntie........................................................................................................... 85
Examenvragen......................................................................................................................................... 85
Oppervlakkige veneuze trombose - tromboflebitis (TBFL)....................................................................... 85
Diep veneuze trombose (DVT).................................................................................................................86
Take home message................................................................................................................................ 93
Key points - veneuze trombose................................................................................................................93
Examenvragen......................................................................................................................................... 93
Trombofilie....................................................................................................................................................94
Normaal verloop....................................................................................................................................... 94
Trombofilie................................................................................................................................................94
Key points.................................................................................................................................................97
Congenitale vasculaire malformaties (CVM)............................................................................................. 98
Congenitale vasculaire malformaties....................................................................................................... 98
Classificatie van Mulliken & Glowacki...................................................................................................... 98
Key points...............................................................................................................................................102
Anticoagulantia, antiaggregantia & fibrinolytica.................................................................................... 103
Antitrombotische behandeling................................................................................................................ 103
Antiaggregantia...................................................................................................................................... 103
Acetylsalicylzuur (aspirine)...............................................................................................................103
P2Y12-receptorblokkers = trienopyridines....................................................................................... 103
2
, Glycoproteïne IIb/IIIa-inhibitoren...................................................................................................... 104
Anticoagulantia.......................................................................................................................................104
Vitamine K antagonisten.................................................................................................................. 104
Heparine & LMWH........................................................................................................................... 104
DOAC............................................................................................................................................... 105
Fibrinolytica............................................................................................................................................ 105
Key points...............................................................................................................................................106
Atheromatose............................................................................................................................................. 107
Key points...............................................................................................................................................107
3
,Anatomie + semiologie
Anatomie & fysiologie van het arteriële, veneuze en lymfatische stelsel
functie
● niet-trombogeen transport van bloed
● stockage van bloed
● regulatie van moleculaire en cellulaire verplaatsingen tussen vaatlumen en extravasculaire ruimte
○ uitwisseling van nutriënten, zuurstof, afvalproducten, warmte (temperatuur)
Arteriën
wand
● intima (endotheel)
● media
● adventitia
⇒ samenstelling van elke laag verschilt naargelang het type arterie
verschillende type bloedvaten
● grote elastische arteriën (bv. aorta)
○ geleidingsvaten & shock absorbers
○ conductantievaten
■ Windkessel effect: uitzetten tijdens systole → verhoogde druk opvangen → tijdens
diastole elastisch terugveren → continue flow garanderen
⇒ pulsatie wordt omgezet in continue flow dankzij elasticiteit
● middelgrote musculaire arteriën (bv. naar organen)
○ bloedvoorziening naar perifere organen en weefsels
● kleine arteriën = arteriolen (bv. in organen en weefsels)
○ perifere weerstand → BD op peil houden + weefsels beschermen tegen hypertensie
● capillairen en venulen
○ uitwisselingsvaten (diffusie)
pathologieën
● elastische arteriën
○ vnl aantasting door atheromatose
● musculaire arteriën
○ aantasting door atheromatose en mediacalcinose
● arteriolen
○ aantasting door diffuse fibromusculaire verdikking en hyalinisatie
Venen
● oppervlakkig & diep veneus systeem, verbonden door perforanten
● kleppensysteem → één stroomrichting
○ van oppervlakkig naar diep
○ van perifeer naar centraal
wand
● grotere diameter dan arteriën
● dunnere wand
● minder aantal spiercellen
● makkelijk plat te duwen met echoprobe
⇒ fragiele wand, met risico op (definitieve) schade bij trombose
4
, functie: capaciteitsvaten (grote diameter)
● veneuze dilatatie → meer bloed in veneus systeem → lager circulerend volume
● 4 factoren voor veneuze bloedflow
○ hartwerking
■ vis a tergo effect: residuele druk aan het veneuze uiteinden van capillairen
■ vis a fronte effect: zuigkracht van RA bij zijn lediging
○ ademhaling
■ uitademing: diafragma omhoog → daling abdominale druk → bloed naar onderste
ledematen zuigen
■ inademing: diafragma omlaag → negatieve intrathoracale druk + stijging abdominale
druk → meer veneuze retour
○ zwaartekracht
■ werkt zowel in op arteriële als veneuze vloeistofkolom → netto geen effect
○ perifere pompwerking
■ spierpomp → centripetale flow door kleppen
Endotheel
functie
● bescherming tegen trombose
○ evenwichtige aanmaak van antitrombotische en protrombotische stoffen
● regulatie van vaattonus
○ vasoconstrictie & vasodilatatie via aanmaak van vasoactieve stoffen en reactie op OS/PS
● herstel van schade van endotheellaag
○ door aanmaak en migratie van GSC vanuit de media
⇒ indien verstoord evenwicht van functies = endotheeldysfunctie
● risico op intravasale trombose, atheromatose, intimahyperplasie…
Lymfestelsel
● afvoerend transportsysteem (↔ bloedcirculatie: gesloten circulatie)
● geen centrale pomp (↔ hart)
○ lymfeflow = 0 in rust, maar neemt toe met spieractiviteit van het lidmaat
● anatomie
○ ligging: vnl aan mediale zijde
○ lymfestroom: van diep naar oppervlakkig
functie
● lymfecapillairen recupereren overtollige (interstitiële) vloeistof en eiwitten (vnl albumine), en
brengen dit terug naar het veneuze bloed
○ regulatie van weefseldruk, preventie van oedeem
● absorptie van vet en vet-oplosbare vitamines uit het spijsverteringsstelsel en transport onder de
vorm van chyle naar het veneus systeem
○ chyle = melkachtige vloeistof van eiwitten en vetten
● verdediging tegen indringende micro-organismen en ziekte
○ lymfe filteren in oa. lymfeklieren
1. vreemde partikels (bv. bacteriën) verwijderen
2. resterende plasmaproteïnen terug afvoeren in bloedcirculatie
○ lymfocyten vernietigen invaderende micro-organismen (oa. bacteriën)
5
HART & VATEN 2 2025-2026..........................................................................................................................1
Anatomie + semiologie.................................................................................................................................. 6
Anatomie & fysiologie van het arteriële, veneuze en lymfatische stelsel................................................... 6
Non-invasieve vaatanalyse - farmacologie - chirurgie............................................................................... 9
Non-invasieve vaatonderzoek.................................................................................................................... 9
Ankle-brachial index (ABI)....................................................................................................................9
Doppler...............................................................................................................................................10
Duplex................................................................................................................................................ 10
Farmacologie............................................................................................................................................13
Chirurgie...................................................................................................................................................16
Key points.................................................................................................................................................18
Examenvragen......................................................................................................................................... 18
TIA / CVA....................................................................................................................................................... 20
Casus....................................................................................................................................................... 20
Extracraniële vaten...................................................................................................................................20
TIA / stroke............................................................................................................................................... 21
Casus....................................................................................................................................................... 24
Key points.................................................................................................................................................25
Examenvragen......................................................................................................................................... 25
Ischemie van het bovenste lidmaat............................................................................................................27
Pathologie bovenste lidmaat.................................................................................................................... 27
Ischemie: acuut vs. chronisch.................................................................................................................. 27
Ischemische aandoeningen van bovenste lidmaat.................................................................................. 29
Atherosclerose van bovenste lidmaat (acuut).................................................................................... 29
Embool in bovenste lidmaat (acuut)................................................................................................... 29
Raynaud............................................................................................................................................. 30
Thoracic outlet syndroom (TOS)........................................................................................................ 31
Takayasu disease...............................................................................................................................33
Giant cell arteritis = temporale arteritis...............................................................................................34
Examenvragen......................................................................................................................................... 35
Ischemie van het onderste lidmaat............................................................................................................ 37
PAD van onderste lidmaat........................................................................................................................37
Chronische arteriële insufficiëntie van onderste lidmaat - specifieke aandoeningen............................... 44
Syndroom van Leriche....................................................................................................................... 44
Ziekte van Buerger............................................................................................................................. 45
Chronische arteriële insufficiëntie van onderste lidmaat - key points.......................................................45
Acute arteriële insufficiëntie van onderste lidmaat................................................................................... 46
Diabetische arteriopathie..........................................................................................................................48
Niet-atherosclerotische occlusieve vaataandoeningen............................................................................ 50
Vasospastische pathologieën............................................................................................................. 50
Inflammatoire en dysplastische pathologieën.................................................................................... 50
Neurovasculaire compressie.............................................................................................................. 50
Medicatie-geïnduceerde pathologie................................................................................................... 51
Andere................................................................................................................................................51
Arteriële insufficiëntie van viscerale vaten............................................................................................... 52
1
, Acute mesenterica ischemie.............................................................................................................. 52
Chronische mesenterica ischemie..................................................................................................... 52
A. renalis stenose...............................................................................................................................53
Key points...........................................................................................................................................53
Examenvragen......................................................................................................................................... 53
Vasculair trauma.......................................................................................................................................... 56
Basic trauma approach............................................................................................................................ 56
Tekens van vasculaire schade................................................................................................................. 56
Arteriële schade....................................................................................................................................... 56
Traumatische aorta ruptuur...................................................................................................................... 58
Key points.................................................................................................................................................60
Examenvragen......................................................................................................................................... 60
Aorta-aneurysma..........................................................................................................................................61
Aneurysma............................................................................................................................................... 61
Abdominaal aorta aneurysma (AAA)........................................................................................................63
Thoracaal aorta aneurysma (TAA)........................................................................................................... 68
Andere aneurysma's................................................................................................................................ 70
Key points.................................................................................................................................................71
Examenvragen......................................................................................................................................... 71
Dissectie....................................................................................................................................................... 73
Dissectie...................................................................................................................................................73
Andere dissectie.......................................................................................................................................77
Key points.................................................................................................................................................78
Examenvragen......................................................................................................................................... 78
Veneuze aandoeningen............................................................................................................................... 79
Anatomie.................................................................................................................................................. 79
Veneuze aandoeningen........................................................................................................................... 79
Oppervlakkige veneuze insufficiëntie....................................................................................................... 79
Diepe veneuze insufficiëntie.....................................................................................................................85
Key points - veneuze insufficiëntie........................................................................................................... 85
Examenvragen......................................................................................................................................... 85
Oppervlakkige veneuze trombose - tromboflebitis (TBFL)....................................................................... 85
Diep veneuze trombose (DVT).................................................................................................................86
Take home message................................................................................................................................ 93
Key points - veneuze trombose................................................................................................................93
Examenvragen......................................................................................................................................... 93
Trombofilie....................................................................................................................................................94
Normaal verloop....................................................................................................................................... 94
Trombofilie................................................................................................................................................94
Key points.................................................................................................................................................97
Congenitale vasculaire malformaties (CVM)............................................................................................. 98
Congenitale vasculaire malformaties....................................................................................................... 98
Classificatie van Mulliken & Glowacki...................................................................................................... 98
Key points...............................................................................................................................................102
Anticoagulantia, antiaggregantia & fibrinolytica.................................................................................... 103
Antitrombotische behandeling................................................................................................................ 103
Antiaggregantia...................................................................................................................................... 103
Acetylsalicylzuur (aspirine)...............................................................................................................103
P2Y12-receptorblokkers = trienopyridines....................................................................................... 103
2
, Glycoproteïne IIb/IIIa-inhibitoren...................................................................................................... 104
Anticoagulantia.......................................................................................................................................104
Vitamine K antagonisten.................................................................................................................. 104
Heparine & LMWH........................................................................................................................... 104
DOAC............................................................................................................................................... 105
Fibrinolytica............................................................................................................................................ 105
Key points...............................................................................................................................................106
Atheromatose............................................................................................................................................. 107
Key points...............................................................................................................................................107
3
,Anatomie + semiologie
Anatomie & fysiologie van het arteriële, veneuze en lymfatische stelsel
functie
● niet-trombogeen transport van bloed
● stockage van bloed
● regulatie van moleculaire en cellulaire verplaatsingen tussen vaatlumen en extravasculaire ruimte
○ uitwisseling van nutriënten, zuurstof, afvalproducten, warmte (temperatuur)
Arteriën
wand
● intima (endotheel)
● media
● adventitia
⇒ samenstelling van elke laag verschilt naargelang het type arterie
verschillende type bloedvaten
● grote elastische arteriën (bv. aorta)
○ geleidingsvaten & shock absorbers
○ conductantievaten
■ Windkessel effect: uitzetten tijdens systole → verhoogde druk opvangen → tijdens
diastole elastisch terugveren → continue flow garanderen
⇒ pulsatie wordt omgezet in continue flow dankzij elasticiteit
● middelgrote musculaire arteriën (bv. naar organen)
○ bloedvoorziening naar perifere organen en weefsels
● kleine arteriën = arteriolen (bv. in organen en weefsels)
○ perifere weerstand → BD op peil houden + weefsels beschermen tegen hypertensie
● capillairen en venulen
○ uitwisselingsvaten (diffusie)
pathologieën
● elastische arteriën
○ vnl aantasting door atheromatose
● musculaire arteriën
○ aantasting door atheromatose en mediacalcinose
● arteriolen
○ aantasting door diffuse fibromusculaire verdikking en hyalinisatie
Venen
● oppervlakkig & diep veneus systeem, verbonden door perforanten
● kleppensysteem → één stroomrichting
○ van oppervlakkig naar diep
○ van perifeer naar centraal
wand
● grotere diameter dan arteriën
● dunnere wand
● minder aantal spiercellen
● makkelijk plat te duwen met echoprobe
⇒ fragiele wand, met risico op (definitieve) schade bij trombose
4
, functie: capaciteitsvaten (grote diameter)
● veneuze dilatatie → meer bloed in veneus systeem → lager circulerend volume
● 4 factoren voor veneuze bloedflow
○ hartwerking
■ vis a tergo effect: residuele druk aan het veneuze uiteinden van capillairen
■ vis a fronte effect: zuigkracht van RA bij zijn lediging
○ ademhaling
■ uitademing: diafragma omhoog → daling abdominale druk → bloed naar onderste
ledematen zuigen
■ inademing: diafragma omlaag → negatieve intrathoracale druk + stijging abdominale
druk → meer veneuze retour
○ zwaartekracht
■ werkt zowel in op arteriële als veneuze vloeistofkolom → netto geen effect
○ perifere pompwerking
■ spierpomp → centripetale flow door kleppen
Endotheel
functie
● bescherming tegen trombose
○ evenwichtige aanmaak van antitrombotische en protrombotische stoffen
● regulatie van vaattonus
○ vasoconstrictie & vasodilatatie via aanmaak van vasoactieve stoffen en reactie op OS/PS
● herstel van schade van endotheellaag
○ door aanmaak en migratie van GSC vanuit de media
⇒ indien verstoord evenwicht van functies = endotheeldysfunctie
● risico op intravasale trombose, atheromatose, intimahyperplasie…
Lymfestelsel
● afvoerend transportsysteem (↔ bloedcirculatie: gesloten circulatie)
● geen centrale pomp (↔ hart)
○ lymfeflow = 0 in rust, maar neemt toe met spieractiviteit van het lidmaat
● anatomie
○ ligging: vnl aan mediale zijde
○ lymfestroom: van diep naar oppervlakkig
functie
● lymfecapillairen recupereren overtollige (interstitiële) vloeistof en eiwitten (vnl albumine), en
brengen dit terug naar het veneuze bloed
○ regulatie van weefseldruk, preventie van oedeem
● absorptie van vet en vet-oplosbare vitamines uit het spijsverteringsstelsel en transport onder de
vorm van chyle naar het veneus systeem
○ chyle = melkachtige vloeistof van eiwitten en vetten
● verdediging tegen indringende micro-organismen en ziekte
○ lymfe filteren in oa. lymfeklieren
1. vreemde partikels (bv. bacteriën) verwijderen
2. resterende plasmaproteïnen terug afvoeren in bloedcirculatie
○ lymfocyten vernietigen invaderende micro-organismen (oa. bacteriën)
5
