Persoonlijkheidspsychologie
Les 11: Werk
- PH speelt belangrijke rol binnen A&O psychologie
Werving & selectie, loopbaancoaching, HRM, etc.
- Soms spanning tussen theorie en commerciële belangen
11.1 Werkprestaties
Belangrijk bij:
- Personeelsselectie: ‘hoe vinden we de beste kandidaat voor deze job?’
- Vacature: functieanalyse of competentieanalyse
Functieanalyse = wie zoeken we en hoe kunnen we dat duidelijk
communiceren
Competentieanalyse= kijken naar hoe iemand verder kan evolueren
Voorspellende waarde van PH voor werkprestatie?
Job performance = complex begrip
Overall job performance bestaat uit 3 brede dimensies:
1. Taakprestatie: activiteiten die bijdragen tot de kern van een organisatie,
onderverdeeld in kwaliteit en kwantiteit van het werk
2. Contextuele prestatie (citizenship of contextual performance):
activiteiten die bijdragen tot de organisationele, sociale en psychologische
context waarin taakprestaties moeten worden geregeld
= prestatie/functioneren van werknemer als betrokken lid van het bedrijf
3. Contraproductief gedrag: intentioneel gedrag dat de organisatie schade
berokkent
Five-factor model
Sterkste predictoren voor werkprestaties: consciëntieusheid en emotionele stabiliteit
ES: .15 correlatie
C: .25 correlatie
Predictieve validiteit is sterker als:
- Big Five dimensies in combinatie worden beschouwd (R2 = .47)
- Specifieke facetten als voorspellers worden beschouwd (= bepaalde
eigenschappen binnen een PH dimensie)
- Criteriumvariabele specifieker wordt gedefinieerd
- Non-lineaire verbanden worden beschouwd (grafiek C)
1
, Persoonlijkheidspsychologie
Niet: hoe meer C, hoe beter
Wel: wanneer iemand heel hoog scoort op C heeft
dat een negatief effect (too much of a good
thing effect)
- Specifieke context in rekening wordt gebracht (Judge & Zapata, 2015)
Onderscheid tussen ‘bright sides’ en ‘dark sides’ van traits
Dark: onmenselijke trekken
Niet altijd negatief heel soms voordelen
Bv. hoog neurotisch: minder snel risico’s nemen
Bv. narcisme: hogere jobtevredenheid, soms betere resultaten
Bright: menselijke trekken
Contextuele prestatie
Eén van de drie dimensies van “overall job performance”
- Bestaat uit 2 componenten:
(1) altruïsme: anderen helpen
(2) gehoorzaamheid: regels van het bedrijf naleven
bv. tijdschema’s respecteren, op tijd komen, respect voor het materiaal, …
- PH vooral relevante voorspeller voor contextuele prestatie (i.t.t. taakprestatie
die wordt voorspeld door cognitieve capaciteiten)
- Voornamelijk beter bij hoge consciëntieusheid
Contraproductief gedrag
2
Les 11: Werk
- PH speelt belangrijke rol binnen A&O psychologie
Werving & selectie, loopbaancoaching, HRM, etc.
- Soms spanning tussen theorie en commerciële belangen
11.1 Werkprestaties
Belangrijk bij:
- Personeelsselectie: ‘hoe vinden we de beste kandidaat voor deze job?’
- Vacature: functieanalyse of competentieanalyse
Functieanalyse = wie zoeken we en hoe kunnen we dat duidelijk
communiceren
Competentieanalyse= kijken naar hoe iemand verder kan evolueren
Voorspellende waarde van PH voor werkprestatie?
Job performance = complex begrip
Overall job performance bestaat uit 3 brede dimensies:
1. Taakprestatie: activiteiten die bijdragen tot de kern van een organisatie,
onderverdeeld in kwaliteit en kwantiteit van het werk
2. Contextuele prestatie (citizenship of contextual performance):
activiteiten die bijdragen tot de organisationele, sociale en psychologische
context waarin taakprestaties moeten worden geregeld
= prestatie/functioneren van werknemer als betrokken lid van het bedrijf
3. Contraproductief gedrag: intentioneel gedrag dat de organisatie schade
berokkent
Five-factor model
Sterkste predictoren voor werkprestaties: consciëntieusheid en emotionele stabiliteit
ES: .15 correlatie
C: .25 correlatie
Predictieve validiteit is sterker als:
- Big Five dimensies in combinatie worden beschouwd (R2 = .47)
- Specifieke facetten als voorspellers worden beschouwd (= bepaalde
eigenschappen binnen een PH dimensie)
- Criteriumvariabele specifieker wordt gedefinieerd
- Non-lineaire verbanden worden beschouwd (grafiek C)
1
, Persoonlijkheidspsychologie
Niet: hoe meer C, hoe beter
Wel: wanneer iemand heel hoog scoort op C heeft
dat een negatief effect (too much of a good
thing effect)
- Specifieke context in rekening wordt gebracht (Judge & Zapata, 2015)
Onderscheid tussen ‘bright sides’ en ‘dark sides’ van traits
Dark: onmenselijke trekken
Niet altijd negatief heel soms voordelen
Bv. hoog neurotisch: minder snel risico’s nemen
Bv. narcisme: hogere jobtevredenheid, soms betere resultaten
Bright: menselijke trekken
Contextuele prestatie
Eén van de drie dimensies van “overall job performance”
- Bestaat uit 2 componenten:
(1) altruïsme: anderen helpen
(2) gehoorzaamheid: regels van het bedrijf naleven
bv. tijdschema’s respecteren, op tijd komen, respect voor het materiaal, …
- PH vooral relevante voorspeller voor contextuele prestatie (i.t.t. taakprestatie
die wordt voorspeld door cognitieve capaciteiten)
- Voornamelijk beter bij hoge consciëntieusheid
Contraproductief gedrag
2
