Samenvatting Anatomie en fysiologie v/h dier, alle hoofdstukken, zonder afbeeldingen | Hogeschool Gent | 2026/27

ANATOMIE EN FYSIOLOGIE V/H DIER
HOOFDSTUK 1: INLEIDING

SITUERING

EEN CEL

 Vormt anatomische eenheid van een levend wezen

EEN WEEFSEL

 Een dergelijk geheel van analoge cellen
 Deel van een organisme dat steeds dezelfde taak uitvoert
 Vb. vetweefsel

EEN ORGAAN

 Verschillende weefsels samen
 Werken allemaal samen tot ze eenzelfde fysiologische taak verwezenlijken

EEN STELSEL

 Een geheel van organen met eenzelfde fysiologische functie
 Vb. maag, lever,..

TERMINOLOGIE VOOR LIGGING EN RICHTING

VERSCHILLENDE DOORNSEDES

MEDIANE SNEDE OF VERTICALE OVERLANGSE SNEDE

 Doorheen de lengteas van de wervelkolom
 Van voor naar achter, exact in het midden

SAGITTALE SNEDE

 Snede evenwijdig met de mediane snede
 Loopt naast de mediane
 Bv. centimeter ernaast

DWARSE SNEDE OF TRANSVERSALE SNEDE

 Snede loodrecht op de lengteas van wervelkolom of ledematen

HORIZONTALE SNEDE

 Horizontale snede evenwijdig met wervelkolom

,RICHTINGSAANDUIDINGEN

CRANIAAL

 Naar de kop toe

CAUDAAL

 Naar de staart toe

LATERAAL

 Weg van het mediaanvlak

MEDIAAL

 Naar het mediaanvlak

DORSAAL

 Richting bovenzijde

VENTRAAL

 Richting onderzijde

TERMINOLOGIE KOP

DORSAAL

 Richting bovenzijde van de kop

VENTRAAL

 Richting onderzijde

CAUDAAL

 Naar de staart

ROSTRAAL

 Naar de neustop

TERMINOLOGIE INGEWANDEN

PARIETAAL

 Naar de lichaamswand toe

VISCERAAL

 Naar de ingewanden toe

TERMINOLOGIE LEDEMATEN

,PROXIMAAL

 Dichter bij de romp

DISTAAL

 Verder bij de romp

MEDIAAL

 Binnenzijde lidmaat

LATERAAL

 Buitendzijde lidmaat

DORSAAL

 Voorzijde lidmaat

PALMAIR

 Achterzijde van het voorbeen

PLANTAIR

 Achterzijde van het achterbeen

AXIAAL

 In de as van de voet

ABAXIAAL

 Weg van de aslijn

HOOFDSTUK 2: OSTEOLOGIE

FUNCTIES VAN HET SKELET

1. Steun en vormgeving aan het lichaam
2. Aanhechtingsplaats voor spieren
3. Bescherming van vitale organen

STRUCTUUR VAN HET BOT

Beentypes:

1. Lang been of os longum
2. Kort been of os breve
3. Onregelmatig been of os irregulare
4. Plat been of os planum

HET LANG BEEN OF PIJPBEEN

, MIDDENSTUK OF DIAFYSE

 Wand  compact been  omgeven door beenvlies of periost
 Compact been  bij lichtmicroscoop  in beenweefsel een ingewikkeld kanalensysteem  haverse
kanalen
 Lumen of centrale holte  mergholte  bevat wit of geel beenmerg


2 UITEINDEN OF EPIFYSEN

 Dunne laag compact been  naar binnen overgaat in spongieus been
 Spongieus been  opgebouwd uit beenbalkjes of beentrabekels  omsluiten kleine ruimtes
 Buitenzijde  bekleed met gewrichtskraakbeen + resterende deel bekleed met periost
 Centrale mergholte, kleinere openingen in spongieus been + kanalensysteem  bekleed met endost =
dun celrijk bindweefsellaagje waarin osteoclasten, osteoblasten en kleinere bloedvaten in voorkomen


PERIOST OF BEENVLIES

 Vlies rondom het been
 Groeifase  binnenkant bevat beenvormende laag (osteoblasten)


BEENMERG

 Centraal kanaal van lange beenderen – in holtes van het spongieus beenweefsel
 Bindweefselcellen, vetcellen, bloedvaten, witte bloedcellen, rode bloedcellen


GEWRICHTSKRAAKBEEN

 Hyalien of glasachtig kraakbeen (zeer buigzaam en elastisch)
 Kraakbeencellen + intercellulaire substantie


BEENWEEFSEL


COMPACT BEENWEEFSEL BESTAAT UIT

TUSSENCELSTOF

 Hard, ondoorschijnend en wit. Bestaat uit een eiwitachtige stof  osteoid (30%), doortrokken met
calciumfosfaatzouten.
 Osteoid  bestaat uit collageenvezels + gevormd door osteoblasten
 Osteoblasten  jonge beencel die collageenvezels aanmaakt
 Osteocyt of volwassen beencel  ingesloten osteoblast

KANALEN VAN HAVERS

 Cilindrische kanalen waarin bloedvaten liggen van verschillende doorsnede.
 Gericht volgens lengteas van het been
 Onderling verbonden door dwarskanalen
 Bloedvaten brengen de voedende stoffen

BEENCELLEN