Psychologie
HOOFDSTUK 1: PSYCHOLOGIE ALS WTS
Psyche – geest logos – WTS
Psychologie: menselijk G proberen lezen en bestuderen.
Er zijn verschillende soorten psychologen:
1. Psychoanalyboticus: geeft uitleg over de studie van seksuele
verlangens uit onze kindertijd die levenslang in ons BWZ blijven en
zo ons G beïnvloeden.
2. Behaviorist: psychologie kan verklaren hoe het G v/e mens
veranderd wordt door enkele leerprincipes consequent toe te passen
3. Humanistische psycholoog: mensen komen in de problemen
omdat ze niet worden geaccepteerd zoals ze echt zijn en dat de
oplossing in echte acceptatie schuilt.
4. Evolutiepsycholoog: wat houden we nog over in ons G van onze
voorouders, wat maakt dat we hier vandaag nog zijn?
Net zoals in de politiek krijg je ook stromingen die een bepaalde focus
hebben en andere die daarop reageren.
Een psycholoog is voor sommigen een ‘psychisch helderziende’, waarvoor
ze bang zijn. Omdat ze denken dat ze bij elk woord dat ze zeggen, de
psycholoog hen zal door hebben.
Het is niet eenvoudig om psychologie uit te leggen want:
Elke mens kijkt verschillend naar de psychologie
Er zijn verschillende stromingen
De psychologie kan zich dus niet beroepen op een eenheidstheorie.
Stromingen kunnen moeilijk met elkaar communiceren, ze gaan in ‘ruzie’
met elkaar.
Bv de humanisten hebben kritiek op de behavioristen, …
,Er worden stromingen besproken van de 19e eeuw tot nu.
In de 1e H v/d vorige eeuw, hadden we 2 categorieën:
1. Psychodynamische theorieënbv psychoanalyse
2. Gedragstherapieën bv behaviorisme.
Later kwamen er stromingen los van die 2 categorieën.
Bv de humanistische psychologie noemde zichzelf de derde weg, het
systeemdenken focuste op communicatie, relaties en familie.
Rond de eeuwwisseling kon men voor het eerst spreken van evidence-
based.
Evidence-based: therapie met bewezen effect, ondersteunend door
onderzoek en feiten.
1 Kenmerken van WTS
Psychologie is een WTS, alhoewel dat het afh is of je de stroming gelooft of
niet.
EXTRA probleem dan gewone WTS is = elke mens is zelf het onderwerp
van onderzoek
Dat is de sterkte en zwakte v/d
psychologie
Kenmerken van de WTS en kijken in welke mate psychologie voldoet.
1.1 Domein
Domein: het onderwerp van een bepaalde WTS of discipline
Binnen de psychologie is dat ‘de mens’.
Elke stroming binnen de psychologie concentreert zich op verschillende
onderwerpen:
,Bv behaviorisme > G
Psychoanalyse > onbewuste
Systeemdenken > communicatie
Cognitieve psychologie > het denken
…
Probleem = niet elk deelgebied v/d psychologie oogt WTS
1.2 Hypothesen en theorieën
Theorie: opgebouwd uit getoetste stellingen en inzichten, bij voorkeur
causale verbanden, die hiërarchisch zij geordend
Hypothese: een WTS stelling die nog niet bewezen is.
Hypotheses kunnen als beginpunt dienen voor een theorie, alhoewel ze
samenhangen.
Ze hangen samen met een gekozen WTS domein.
Wat we waarnemen > hypothese > theorie
de overvloed aan psychologische theorieën ondermijnt de psychologie als:
Ze zouden ze ambitie hebben om een solide, eensluidende WTS te
zijn
Het biedt voor elk wat wils
1.3 Reductie
Elke WTS is een vereenvoudiging van de werkelijkheid =>
reductionistisch.
De kracht v/d WTS ligt in het isoleren van deelsystemen, voor
psychologie bv het gehoorzamen van een kind aan de opdrachten van
zijn ouders, een ruzie tussen 2 partners, …
We proberen het BWZ te verklaren door het te vertalen naar fundamentele
deelfacetten.
Een reductionistische verklaring, laat veel fundamentele facetten uit de
werkelijkheid weg => een deel van de werkelijkheid ontglipt ons.
, Filosoof Edmund Husserl, water is zoveel meer dan de reductie H2O
Bv regen, rivieren, smeltwater, druppels, … je kan drinken, zwemmen,
…
Filosoof Thomas Nagel, what’s it like to be a bat.
We kunnen geen antwoord vinden op die vraag, want we zijn geen
vleermuizen. We proberen mensen met problemen te helpen, maar
misschien zijn wij niet in de juiste positie. Want wij zijn niet de mensen
met die problemen, misschien kunnen we ons niet inbeelden hoe het is.
Al is je inlevingsvermogen zo groot, je blijft nog altijd uitgaan van je eigen
ervaringen en kunt hoogstens ontdekken hoe het voelt.
Ervaringen zijn subjectief.
GEVOLG => psychologische theorie faalt sowieso want het is complexer
dan de meeste theorieën.
Vooral psychoanalyse zal zich verzetten tegen een te kwantitatieve,
objectiverende benadering.
1.4 Intersubjectieve overeenstemming
Intersubjectieve overeenstemming: iets is geldig of waar voor elkeen
van een aantal subjecten.
Bv er zijn verschillende wereldgodsdiensten. Christenen geloven in
Jezus, moslims in Allah, … ondanks dat het allemaal andere goeden zijn,
weten ze wel dat er één God bestaat.
WTS streeft naar intersubjectieve overeenstemming tussen diegenen die
zich aan WTS spelregels houden. Een bepaalde kennis wordt enkel door de
leden v/e bepaalde stroming als juist aanvaardt.
HOOFDSTUK 1: PSYCHOLOGIE ALS WTS
Psyche – geest logos – WTS
Psychologie: menselijk G proberen lezen en bestuderen.
Er zijn verschillende soorten psychologen:
1. Psychoanalyboticus: geeft uitleg over de studie van seksuele
verlangens uit onze kindertijd die levenslang in ons BWZ blijven en
zo ons G beïnvloeden.
2. Behaviorist: psychologie kan verklaren hoe het G v/e mens
veranderd wordt door enkele leerprincipes consequent toe te passen
3. Humanistische psycholoog: mensen komen in de problemen
omdat ze niet worden geaccepteerd zoals ze echt zijn en dat de
oplossing in echte acceptatie schuilt.
4. Evolutiepsycholoog: wat houden we nog over in ons G van onze
voorouders, wat maakt dat we hier vandaag nog zijn?
Net zoals in de politiek krijg je ook stromingen die een bepaalde focus
hebben en andere die daarop reageren.
Een psycholoog is voor sommigen een ‘psychisch helderziende’, waarvoor
ze bang zijn. Omdat ze denken dat ze bij elk woord dat ze zeggen, de
psycholoog hen zal door hebben.
Het is niet eenvoudig om psychologie uit te leggen want:
Elke mens kijkt verschillend naar de psychologie
Er zijn verschillende stromingen
De psychologie kan zich dus niet beroepen op een eenheidstheorie.
Stromingen kunnen moeilijk met elkaar communiceren, ze gaan in ‘ruzie’
met elkaar.
Bv de humanisten hebben kritiek op de behavioristen, …
,Er worden stromingen besproken van de 19e eeuw tot nu.
In de 1e H v/d vorige eeuw, hadden we 2 categorieën:
1. Psychodynamische theorieënbv psychoanalyse
2. Gedragstherapieën bv behaviorisme.
Later kwamen er stromingen los van die 2 categorieën.
Bv de humanistische psychologie noemde zichzelf de derde weg, het
systeemdenken focuste op communicatie, relaties en familie.
Rond de eeuwwisseling kon men voor het eerst spreken van evidence-
based.
Evidence-based: therapie met bewezen effect, ondersteunend door
onderzoek en feiten.
1 Kenmerken van WTS
Psychologie is een WTS, alhoewel dat het afh is of je de stroming gelooft of
niet.
EXTRA probleem dan gewone WTS is = elke mens is zelf het onderwerp
van onderzoek
Dat is de sterkte en zwakte v/d
psychologie
Kenmerken van de WTS en kijken in welke mate psychologie voldoet.
1.1 Domein
Domein: het onderwerp van een bepaalde WTS of discipline
Binnen de psychologie is dat ‘de mens’.
Elke stroming binnen de psychologie concentreert zich op verschillende
onderwerpen:
,Bv behaviorisme > G
Psychoanalyse > onbewuste
Systeemdenken > communicatie
Cognitieve psychologie > het denken
…
Probleem = niet elk deelgebied v/d psychologie oogt WTS
1.2 Hypothesen en theorieën
Theorie: opgebouwd uit getoetste stellingen en inzichten, bij voorkeur
causale verbanden, die hiërarchisch zij geordend
Hypothese: een WTS stelling die nog niet bewezen is.
Hypotheses kunnen als beginpunt dienen voor een theorie, alhoewel ze
samenhangen.
Ze hangen samen met een gekozen WTS domein.
Wat we waarnemen > hypothese > theorie
de overvloed aan psychologische theorieën ondermijnt de psychologie als:
Ze zouden ze ambitie hebben om een solide, eensluidende WTS te
zijn
Het biedt voor elk wat wils
1.3 Reductie
Elke WTS is een vereenvoudiging van de werkelijkheid =>
reductionistisch.
De kracht v/d WTS ligt in het isoleren van deelsystemen, voor
psychologie bv het gehoorzamen van een kind aan de opdrachten van
zijn ouders, een ruzie tussen 2 partners, …
We proberen het BWZ te verklaren door het te vertalen naar fundamentele
deelfacetten.
Een reductionistische verklaring, laat veel fundamentele facetten uit de
werkelijkheid weg => een deel van de werkelijkheid ontglipt ons.
, Filosoof Edmund Husserl, water is zoveel meer dan de reductie H2O
Bv regen, rivieren, smeltwater, druppels, … je kan drinken, zwemmen,
…
Filosoof Thomas Nagel, what’s it like to be a bat.
We kunnen geen antwoord vinden op die vraag, want we zijn geen
vleermuizen. We proberen mensen met problemen te helpen, maar
misschien zijn wij niet in de juiste positie. Want wij zijn niet de mensen
met die problemen, misschien kunnen we ons niet inbeelden hoe het is.
Al is je inlevingsvermogen zo groot, je blijft nog altijd uitgaan van je eigen
ervaringen en kunt hoogstens ontdekken hoe het voelt.
Ervaringen zijn subjectief.
GEVOLG => psychologische theorie faalt sowieso want het is complexer
dan de meeste theorieën.
Vooral psychoanalyse zal zich verzetten tegen een te kwantitatieve,
objectiverende benadering.
1.4 Intersubjectieve overeenstemming
Intersubjectieve overeenstemming: iets is geldig of waar voor elkeen
van een aantal subjecten.
Bv er zijn verschillende wereldgodsdiensten. Christenen geloven in
Jezus, moslims in Allah, … ondanks dat het allemaal andere goeden zijn,
weten ze wel dat er één God bestaat.
WTS streeft naar intersubjectieve overeenstemming tussen diegenen die
zich aan WTS spelregels houden. Een bepaalde kennis wordt enkel door de
leden v/e bepaalde stroming als juist aanvaardt.
