KEY’S VAN GPR
Inhoud
HOOFDSTUK 1.............................................................................................2
HOOFDSTUK 2.............................................................................................8
HOOFDSTUK 4...........................................................................................17
HOOFDSTUK 5...........................................................................................25
HOOFDSTUK 6...........................................................................................34
HOOFDSTUK 7...........................................................................................46
HOOFDSTUK 8...........................................................................................56
HOOFDSTUK 9...........................................................................................69
HOOFDSTUK 10.........................................................................................84
HOOFDSTUK 11.......................................................................................100
HOOFDSTUK 12.......................................................................................112
HOOFDSTUK 13.......................................................................................133
, HOOFDSTUK 1
De vier pijlers van het westers constitutioneel model
1. Democratie => westerse model van liberale meerpartijendemocratie
- Westerse interne zelfbeschikking: recht van elk volk om binnen de
staat de regering te kiezen => democratie waarbij geregeld vrije
verkiezingen plaatsvinden ts meerdere partijen
2. Mensenrechten
- Vindt zijn intellectuele wortels in de traditie van het natuurrecht
- Overstijgen positieve recht vd staat
- Verankerd in de grondwet => grondrechten
3. Rechtstaat
- Elke burger is gelijk onderworpen aan het recht
- Ook de overheid is gebonden aan het recht
4. Vrijemarkteconomie
- Een economie die strikt wordt beheerst door de krachten van vraag en
aanbod, zonder invloed van de overheid (in principe: zeldzaam door
verkoopbelastingen, tax, etc.)
Grond- en mensenrechten: Juridisch afgedwongen fundamentele rechten
(grondrechten = meestal grondwettelijk; mensenrechten = internationaal
erkend)
De historische betekenis van het Charter voor een Nieuw Europa en het einde
van de Koude
Oorlog voor de constitutionele geschiedenis van Europa
Context vd KO (bipolaire wereld)
Na WOII zijn er 2 dominante sferen nl. het communisme en het kapitalisme
- Communisme (SU): planeconomie – sociale gelijkheid – éénpartijstaat –
weinig individuele vrijheid
- Kapitalisme (VS): vrijemarkteconomie – sociale ongelijkheid –
democratie – rechten en vrijheden
Europa is verwoest, verarmd en zijn machtspositie kwijt
Koude Oorlog omdat er niet rechtstreeks militair wordt gevochten
Context vh Charter voor een Nieuwe Europa – de top van Parijs (CVSE –
’90)
34 leiders: vooral “the big five”: VS, SU, GB, Frankrijk, pas herenigd
Duitsland
In de schaduw v/e dreigende oorlog (Iraakse leger uit Koeweit)
“Europe Whole and Free” – George H. W. Bush: 1 blok namelijk Europa
- Eenwording van Europa (centrale gedachte)
- Agreement too disagree wordt doorbroken => westerse visie op
interne zelfbeschikking doorduwen
Nieuwe constitutionele ordening van Europa:
, - Liberale meerpartijendemocratie
- Mensenrechten
- Rechtsstaat
- Vrije markteconomie
Conclusie: na het Charter voor een Nieuw Europa: één model (geen bipolaire
wereld)
Het Westerse constitutionele model voor héél Europa
De tegengestelde visies van het Westen en de Sovjet-Unie op de constitutionele
toekomst van
Europa aan het einde van de Koude Oorlog
Gorbatsjov => het Gemeenschappelijke Europese Huis (3 poten)
1. SU als integraal deel van Europa (hoopte op economische integratie)
2. Een huis met vele kamers die er elk anders konden uitzien => principe
van zelfbeschikking (verschillende leiders gaven hier wel andere invulling
aan)
landen zouden in een grote diversiteit aan politieke en
sociaaleconomische systemen leven
3. Opheffing van geopolitieke tegenstelling ts de 2 vijandige blokken en hun
militaire organisaties, de NAVO en het Warschaupact => ontstaan OVSE
(organisatie voor veiligheid en samenwerking in Europa)
+ Eerst transformatie van Europa, dan pas Duitse eenmaking
VS => “Europe whole and free”
+ Duitse eenmaking als sleutel tot bevrijding van Centraal-Europa van Sovjet-
onderdrukking
De verschillende visies op democratie en zelfbeschikkingsrecht
Zelfbeschikkingsrecht
1. Extern: het recht van elk volk of elke natie om te beslissen tot welke staat
het behoort => recht om een eigen staat te vormen/ samen met andere
volkeren deel uit te maken van eenzelfde staat
2. Intern
Westerse visie Communistische visie
recht van elk volk om binnen de recht van elk volk om eigen
staat de regering te kiezen => regeringsvorm te kiezen => recht
democratie waarbij geregeld vrije om eigen politieke, sociale,
verkiezingen plaatsvinden ts economische en culturele systeem
meerdere partijen te kiezen
Meerpartijendemocratie is Diversiteit aan politieke
enige legitieme systemen
regeringsvorm
Democratie
, W: het recht om te leven in een democratie waar geregeld vrije
verkiezingen plaatsvinden tussen meerdere partijen die de regering
legitimeren
O: het recht op een gecontroleerde democratie met meerdere partijen
maar een gegarandeerd monopolie over de regeringsmacht voor de
communistische partij
De rol van de Duitse eenmaking in de transformatie van de Europese
constitutionele orde aan
het einde van de Koude Oorlog
Duitse eenmaking – westerse interpretatie (Kohl en Bush)
Recht op zelfbeschikking: het recht om zich op democratische wijze te
verenigen
Kortweg: snelle Duitse eenmaking: eerst Duitse eenmaking, dan einde
Koude Oorlog
Duitse eenmaking – communistische interpretatie (Gorbatsjov)
Complex en genuanceerde houding (aan de ene kant …, aan de andere
kant…)
Liefst niet over praten en zich zo lang mogelijk verzetten
Als het Gemeenschappelijke Europese Huis was gerealiseerd geen
bezwaar
Kortweg: na een omvorming van Europa (Gemeenschappelijk Europese
Huis), was de Duitse eenmaking aanvaardbaar
(ps: ook thatcher tegen snelle eenmaking)
najaar 1989: discussie over de timing van de Duitse eenmaking
juli 1990: Kohl kreeg de finale goedkeuring van de SU voor de eenmaking
3 factoren die bijdroegen tot de pijlsnelle oplossing van het Duitse
vraagstuk:
1. De alliantie tussen Bush en Kohl
Bush: eenmaking Europe Whole and Free doordrukken
2. Compromis over de verbinding tussen Duitse eenmaking en Europese
integratie tussen Mitterrand en Kohl
Mitterrand: vrees voor een te sterk eengemaakt Duitsland, maar
bereid om het te steunen/verkopen in ruil voor een akkoord over
versnelde Europese integratie (cf. Franse economie versterken
monetaire integratie: Europese eenheidsmunt, later de euro)
3. De verzwakte positie van Gorbatsjov
1990: onlusten in de Baltische landen: eenzijdige
onafhankelijkheidsverklaring van Litouwen => constitutionele crisis in
de SU
+ Gorbatsjovs hervormingsbeleid had gefaald economische chaos
=> meer toegevingen tegenover de westerse leiders (in ruil voor
krediet)
Inhoud
HOOFDSTUK 1.............................................................................................2
HOOFDSTUK 2.............................................................................................8
HOOFDSTUK 4...........................................................................................17
HOOFDSTUK 5...........................................................................................25
HOOFDSTUK 6...........................................................................................34
HOOFDSTUK 7...........................................................................................46
HOOFDSTUK 8...........................................................................................56
HOOFDSTUK 9...........................................................................................69
HOOFDSTUK 10.........................................................................................84
HOOFDSTUK 11.......................................................................................100
HOOFDSTUK 12.......................................................................................112
HOOFDSTUK 13.......................................................................................133
, HOOFDSTUK 1
De vier pijlers van het westers constitutioneel model
1. Democratie => westerse model van liberale meerpartijendemocratie
- Westerse interne zelfbeschikking: recht van elk volk om binnen de
staat de regering te kiezen => democratie waarbij geregeld vrije
verkiezingen plaatsvinden ts meerdere partijen
2. Mensenrechten
- Vindt zijn intellectuele wortels in de traditie van het natuurrecht
- Overstijgen positieve recht vd staat
- Verankerd in de grondwet => grondrechten
3. Rechtstaat
- Elke burger is gelijk onderworpen aan het recht
- Ook de overheid is gebonden aan het recht
4. Vrijemarkteconomie
- Een economie die strikt wordt beheerst door de krachten van vraag en
aanbod, zonder invloed van de overheid (in principe: zeldzaam door
verkoopbelastingen, tax, etc.)
Grond- en mensenrechten: Juridisch afgedwongen fundamentele rechten
(grondrechten = meestal grondwettelijk; mensenrechten = internationaal
erkend)
De historische betekenis van het Charter voor een Nieuw Europa en het einde
van de Koude
Oorlog voor de constitutionele geschiedenis van Europa
Context vd KO (bipolaire wereld)
Na WOII zijn er 2 dominante sferen nl. het communisme en het kapitalisme
- Communisme (SU): planeconomie – sociale gelijkheid – éénpartijstaat –
weinig individuele vrijheid
- Kapitalisme (VS): vrijemarkteconomie – sociale ongelijkheid –
democratie – rechten en vrijheden
Europa is verwoest, verarmd en zijn machtspositie kwijt
Koude Oorlog omdat er niet rechtstreeks militair wordt gevochten
Context vh Charter voor een Nieuwe Europa – de top van Parijs (CVSE –
’90)
34 leiders: vooral “the big five”: VS, SU, GB, Frankrijk, pas herenigd
Duitsland
In de schaduw v/e dreigende oorlog (Iraakse leger uit Koeweit)
“Europe Whole and Free” – George H. W. Bush: 1 blok namelijk Europa
- Eenwording van Europa (centrale gedachte)
- Agreement too disagree wordt doorbroken => westerse visie op
interne zelfbeschikking doorduwen
Nieuwe constitutionele ordening van Europa:
, - Liberale meerpartijendemocratie
- Mensenrechten
- Rechtsstaat
- Vrije markteconomie
Conclusie: na het Charter voor een Nieuw Europa: één model (geen bipolaire
wereld)
Het Westerse constitutionele model voor héél Europa
De tegengestelde visies van het Westen en de Sovjet-Unie op de constitutionele
toekomst van
Europa aan het einde van de Koude Oorlog
Gorbatsjov => het Gemeenschappelijke Europese Huis (3 poten)
1. SU als integraal deel van Europa (hoopte op economische integratie)
2. Een huis met vele kamers die er elk anders konden uitzien => principe
van zelfbeschikking (verschillende leiders gaven hier wel andere invulling
aan)
landen zouden in een grote diversiteit aan politieke en
sociaaleconomische systemen leven
3. Opheffing van geopolitieke tegenstelling ts de 2 vijandige blokken en hun
militaire organisaties, de NAVO en het Warschaupact => ontstaan OVSE
(organisatie voor veiligheid en samenwerking in Europa)
+ Eerst transformatie van Europa, dan pas Duitse eenmaking
VS => “Europe whole and free”
+ Duitse eenmaking als sleutel tot bevrijding van Centraal-Europa van Sovjet-
onderdrukking
De verschillende visies op democratie en zelfbeschikkingsrecht
Zelfbeschikkingsrecht
1. Extern: het recht van elk volk of elke natie om te beslissen tot welke staat
het behoort => recht om een eigen staat te vormen/ samen met andere
volkeren deel uit te maken van eenzelfde staat
2. Intern
Westerse visie Communistische visie
recht van elk volk om binnen de recht van elk volk om eigen
staat de regering te kiezen => regeringsvorm te kiezen => recht
democratie waarbij geregeld vrije om eigen politieke, sociale,
verkiezingen plaatsvinden ts economische en culturele systeem
meerdere partijen te kiezen
Meerpartijendemocratie is Diversiteit aan politieke
enige legitieme systemen
regeringsvorm
Democratie
, W: het recht om te leven in een democratie waar geregeld vrije
verkiezingen plaatsvinden tussen meerdere partijen die de regering
legitimeren
O: het recht op een gecontroleerde democratie met meerdere partijen
maar een gegarandeerd monopolie over de regeringsmacht voor de
communistische partij
De rol van de Duitse eenmaking in de transformatie van de Europese
constitutionele orde aan
het einde van de Koude Oorlog
Duitse eenmaking – westerse interpretatie (Kohl en Bush)
Recht op zelfbeschikking: het recht om zich op democratische wijze te
verenigen
Kortweg: snelle Duitse eenmaking: eerst Duitse eenmaking, dan einde
Koude Oorlog
Duitse eenmaking – communistische interpretatie (Gorbatsjov)
Complex en genuanceerde houding (aan de ene kant …, aan de andere
kant…)
Liefst niet over praten en zich zo lang mogelijk verzetten
Als het Gemeenschappelijke Europese Huis was gerealiseerd geen
bezwaar
Kortweg: na een omvorming van Europa (Gemeenschappelijk Europese
Huis), was de Duitse eenmaking aanvaardbaar
(ps: ook thatcher tegen snelle eenmaking)
najaar 1989: discussie over de timing van de Duitse eenmaking
juli 1990: Kohl kreeg de finale goedkeuring van de SU voor de eenmaking
3 factoren die bijdroegen tot de pijlsnelle oplossing van het Duitse
vraagstuk:
1. De alliantie tussen Bush en Kohl
Bush: eenmaking Europe Whole and Free doordrukken
2. Compromis over de verbinding tussen Duitse eenmaking en Europese
integratie tussen Mitterrand en Kohl
Mitterrand: vrees voor een te sterk eengemaakt Duitsland, maar
bereid om het te steunen/verkopen in ruil voor een akkoord over
versnelde Europese integratie (cf. Franse economie versterken
monetaire integratie: Europese eenheidsmunt, later de euro)
3. De verzwakte positie van Gorbatsjov
1990: onlusten in de Baltische landen: eenzijdige
onafhankelijkheidsverklaring van Litouwen => constitutionele crisis in
de SU
+ Gorbatsjovs hervormingsbeleid had gefaald economische chaos
=> meer toegevingen tegenover de westerse leiders (in ruil voor
krediet)
