De nationale rekeningen
Hoofdstuk 17 — De Globale Economie
Volledige, gestructureerde samenvatting
Definitie — begrip dat je exact moet kunnen omschrijven Essentieel — kernidee / examenstof om te onthouden
Verduidelijking — extra uitleg ter verheldering Voorbeeld — concreet rekenvoorbeeld of illustratie
Donkerblauwe balken = formules die je moet kennen.
Hoofdstuk 17 – De nationale rekeningen | pagina
,Inhoud
1. Wat zijn de nationale rekeningen?
2. 17.1 — De waarde van de productie: een voorbeeld
3. 17.2 — Het bruto binnenlands product (BBP)
◦ Productiebenadering · Inkomensbenadering · Bestedingsbenadering
4. 17.3 — De betalingsbalans
5. 17.4 — Het nationaal inkomen
6. 17.5 — Sparen en investeren in een open economie
Hoofdstuk 17 – De nationale rekeningen | pagina
, 1 · Wat zijn de nationale rekeningen?
De nationale rekeningen (ook: nationale boekhouding) zijn het statistische systeem waarmee we de volledige
economische activiteit van een land meten. Het is in feite de "boekhouding van een hele economie".
Historische context
• 19de eeuw: men was zich al bewust van economische schommelingen, maar er was nog geen denkkader
en geen methodologie om statistieken te verzamelen.
• Jaren 1930 (de Grote Depressie): alles komt in een stroomversnelling. Twee zaken vallen samen: de
macro-economische theorie van J.M. Keynes, en een statistisch apparaat om economische activiteit te
meten. De nationale boekhouding wordt ontwikkeld door S. Kuznets en R. Stone.
DEFINITIE — DOEL
Met de nationale rekeningen willen we twee dingen meten:
• Economische groei → we hebben een concept nodig dat de omvang van een economie meet (dat
wordt het BBP).
• Conjunctuur → we hebben een indicator nodig om de schommelingen (op- en neergang) van de
economie te meten.
ESSENTIEEL — HARMONISATIE
De methode is vandaag wereldwijd gestandaardiseerd zodat landen vergelijkbaar zijn:
• Wereldwijd: SNA = System of National Accounts (Verenigde Naties).
• Europese Unie: ESA, in het Nederlands ESR (Europees Systeem van Rekeningen). De versie
evolueerde van ESR95 naar het huidige ESR2010.
Sterktes en zwaktes
De nationale rekeningen streven naar volledigheid en nauwkeurigheid. In de praktijk is de feitelijke
empirische invulling vaak "benaderend": ze steunt op steekproeven, schattingen, gissingen en extrapolaties.
Sterktes Zwaktes
1. Volledig — vangt in principe álle economische 1. Meet enkel de markteconomie: vrijwilligerswerk,
activiteit. huishoudwerk en ruileconomie tellen niet mee.
2. Houdt geen rekening met de uitputting van natuurlijk
2. Consistent kader — steunt op de identiteit inkomen ≡ kapitaal (milieu, grondstoffen).
toegevoegde waarde. Dit leidt tot "drie zijden van 3. Productie ≠ nut: bv. het herstellen van schade
dezelfde medaille", d.w.z. drie manieren om hetzelfde verschijnt als productie, maar maakt ons niet rijker of
BBP te berekenen: (1) bruto binnenlands product/ gelukkiger.
productie, (2) nationaal inkomen, (3) bestedingen.
Hoofdstuk 17 – De nationale rekeningen | pagina
Hoofdstuk 17 — De Globale Economie
Volledige, gestructureerde samenvatting
Definitie — begrip dat je exact moet kunnen omschrijven Essentieel — kernidee / examenstof om te onthouden
Verduidelijking — extra uitleg ter verheldering Voorbeeld — concreet rekenvoorbeeld of illustratie
Donkerblauwe balken = formules die je moet kennen.
Hoofdstuk 17 – De nationale rekeningen | pagina
,Inhoud
1. Wat zijn de nationale rekeningen?
2. 17.1 — De waarde van de productie: een voorbeeld
3. 17.2 — Het bruto binnenlands product (BBP)
◦ Productiebenadering · Inkomensbenadering · Bestedingsbenadering
4. 17.3 — De betalingsbalans
5. 17.4 — Het nationaal inkomen
6. 17.5 — Sparen en investeren in een open economie
Hoofdstuk 17 – De nationale rekeningen | pagina
, 1 · Wat zijn de nationale rekeningen?
De nationale rekeningen (ook: nationale boekhouding) zijn het statistische systeem waarmee we de volledige
economische activiteit van een land meten. Het is in feite de "boekhouding van een hele economie".
Historische context
• 19de eeuw: men was zich al bewust van economische schommelingen, maar er was nog geen denkkader
en geen methodologie om statistieken te verzamelen.
• Jaren 1930 (de Grote Depressie): alles komt in een stroomversnelling. Twee zaken vallen samen: de
macro-economische theorie van J.M. Keynes, en een statistisch apparaat om economische activiteit te
meten. De nationale boekhouding wordt ontwikkeld door S. Kuznets en R. Stone.
DEFINITIE — DOEL
Met de nationale rekeningen willen we twee dingen meten:
• Economische groei → we hebben een concept nodig dat de omvang van een economie meet (dat
wordt het BBP).
• Conjunctuur → we hebben een indicator nodig om de schommelingen (op- en neergang) van de
economie te meten.
ESSENTIEEL — HARMONISATIE
De methode is vandaag wereldwijd gestandaardiseerd zodat landen vergelijkbaar zijn:
• Wereldwijd: SNA = System of National Accounts (Verenigde Naties).
• Europese Unie: ESA, in het Nederlands ESR (Europees Systeem van Rekeningen). De versie
evolueerde van ESR95 naar het huidige ESR2010.
Sterktes en zwaktes
De nationale rekeningen streven naar volledigheid en nauwkeurigheid. In de praktijk is de feitelijke
empirische invulling vaak "benaderend": ze steunt op steekproeven, schattingen, gissingen en extrapolaties.
Sterktes Zwaktes
1. Volledig — vangt in principe álle economische 1. Meet enkel de markteconomie: vrijwilligerswerk,
activiteit. huishoudwerk en ruileconomie tellen niet mee.
2. Houdt geen rekening met de uitputting van natuurlijk
2. Consistent kader — steunt op de identiteit inkomen ≡ kapitaal (milieu, grondstoffen).
toegevoegde waarde. Dit leidt tot "drie zijden van 3. Productie ≠ nut: bv. het herstellen van schade
dezelfde medaille", d.w.z. drie manieren om hetzelfde verschijnt als productie, maar maakt ons niet rijker of
BBP te berekenen: (1) bruto binnenlands product/ gelukkiger.
productie, (2) nationaal inkomen, (3) bestedingen.
Hoofdstuk 17 – De nationale rekeningen | pagina
