Intellectuele rechten
Juni 2026
,
,Inhoudsopgave
Inleiding ....................................................................................................................................... 1
HOOFDSTUK 1: Auteursrecht ........................................................................................................ 8
Wetgevend kader: auteursrecht sensu lato (in brede zin) .................................................................. 8
Auteursrecht sensu stricto (in strikte zin) ........................................................................................... 9
Toepassing in een netwerkomgeving ................................................................................................ 31
Naburige rechten............................................................................................................................... 35
A. Klassieke naburige rechten ...................................................................................................... 35
Voorwerp ....................................................................................................................................... 35
Geldigheid en titulariteit ............................................................................................................... 36
Duur en einde ................................................................................................................................ 37
Beheer ........................................................................................................................................... 38
Beschermingsomvang ................................................................................................................... 38
B. Omroeporganisaties ................................................................................................................. 39
Geldigheid en titulariteit ............................................................................................................... 39
Duur en einde ................................................................................................................................ 39
Beschermingsomvang ................................................................................................................... 40
C. Naburig recht van: uitgevers en persuitgevers........................................................................ 40
Recht van uitgevers ....................................................................................................................... 40
Rechts van persuitgevers............................................................................................................... 40
Computerprogramma’s ..................................................................................................................... 41
Context .......................................................................................................................................... 41
Voorwerp en geldigheid ................................................................................................................ 41
Titulariteit (verschilt met auteursrecht in strikte zin!) .................................................................. 42
Beschermingsomvang ................................................................................................................... 42
Databanken ....................................................................................................................................... 43
Context .......................................................................................................................................... 43
Overzicht lagen van bescherming ................................................................................................. 43
Voorwerp ....................................................................................................................................... 43
Auteursrecht sensu stricto............................................................................................................. 44
Sui-generis-bescherming ............................................................................................................... 45
HOOFDSTUK 2: Merkenrecht ...................................................................................................... 46
Wetgevend kader .............................................................................................................................. 46
Voorwerp ........................................................................................................................................... 49
Soorten merken ............................................................................................................................. 50
Voorwerp + inhoudelijke geldigheidsvereisten ............................................................................. 51
, Juridische definitie van een merk.................................................................................................. 51
Soorten tekens: woordmerken ..................................................................................................... 52
Soorten tekens: beeldmerken ....................................................................................................... 52
Soorten tekens: kleurmerken ........................................................................................................ 52
Soorten tekens: vormmerken (3D-merken) .................................................................................. 53
Soorten tekens: niet-traditionele tekens ...................................................................................... 53
Geldigheid ......................................................................................................................................... 54
Overzicht geldigheid: inhoud + vorm ............................................................................................ 54
Geldigheidsvereisten: overzicht .................................................................................................... 54
A. Vereiste van toelaatbaarheid .................................................................................................... 54
B. Onderscheidend vermogen ....................................................................................................... 56
C. Beschikbaarheid ........................................................................................................................ 63
1. Nationale route (hier: Benelux) ............................................................................................. 69
2. EU-route ................................................................................................................................ 70
3. Internationale route .............................................................................................................. 71
Duur en einde .................................................................................................................................... 72
Duur van het merkenrecht ............................................................................................................ 72
Einde van het merkenrecht (voor einde van 10j) .......................................................................... 72
A. Vervallenverklaring................................................................................................................ 73
B. Nietigverklaring ..................................................................................................................... 75
Titulariteit en beheer ........................................................................................................................ 75
Beschermingsomvang ....................................................................................................................... 77
Inbreukmakende handelingen ...................................................................................................... 77
Schema: voorkomen van inbreukmakende handelingen .............................................................. 77
Structuur analyse a) – b) – c) vs. d) ............................................................................................... 78
Vooraf: voorwaarden voor a) – b) – c) (niet d).............................................................................. 78
a) Dubbele identiteit ..................................................................................................................... 79
b) Verwarringsgevaar .................................................................................................................... 80
c) Bekende merken + bewijs van schade....................................................................................... 83
d) Ander gebruik ............................................................................................................................ 86
Uitzonderingen .............................................................................................................................. 88
HOOFDSTUK 3: Octrooirecht ....................................................................................................... 92
Wetgevend kader .............................................................................................................................. 92
Voorwerp ........................................................................................................................................... 92
Octrooi: dubbel concept................................................................................................................ 92
Voorwerp: soorten uitvindingen ................................................................................................... 93
, Geldigheid ......................................................................................................................................... 93
Overzicht geldigheid: inhoud + vorm ............................................................................................ 93
0. Uitgesloten materie ................................................................................................................... 93
Nieuwheid ..................................................................................................................................... 94
Voorbeeld nieuwheid .................................................................................................................... 96
Inventiviteit ................................................................................................................................... 96
Voorbeeld inventiviteit.................................................................................................................. 97
Industriële toepasbaarheid ........................................................................................................... 97
Nawerkbaarheid ............................................................................................................................ 98
Overzicht geldigheid: inhoud + vorm ............................................................................................ 98
1. Nationale route ......................................................................................................................... 98
2. Europese route: Europees octrooi ............................................................................................ 99
3. Europese route: eenheidsoctrooi ............................................................................................ 101
Overzicht wijze van handhaving (1. – 3.) ..................................................................................... 101
4. Internationale route ................................................................................................................ 102
Duur en einde .................................................................................................................................. 103
Titulariteit en beheer ...................................................................................................................... 104
Uitvinder vs. aanvrager?.............................................................................................................. 104
Uitvindingen in dienstverband .................................................................................................... 104
Beheer van octrooien .................................................................................................................. 105
Beschermingsomvang ..................................................................................................................... 105
Beperkt moreel recht .................................................................................................................. 105
Exploitatierechten ....................................................................................................................... 105
Voorbeeld: octrooien Internet of Things (IoT) ............................................................................ 106
Voorbeeld: Boehringer Ingelheim vs. Zentiva ............................................................................. 106
Uitzonderingen (o.m.) ................................................................................................................. 107
Basis IER-strategie ........................................................................................................................... 108
Beschermen via IER is niet verplicht! .......................................................................................... 108
IP vs. geheimhouding?................................................................................................................. 108
Voorbeeld .................................................................................................................................... 108
Handhaven IP is niet verplicht ..................................................................................................... 108
HOOFDSTUK 4: Andere IER-rechten............................................................................................109
Tekeningen- en modellenrecht ....................................................................................................... 109
Kwekersrecht ................................................................................................................................... 110
Topografieën van semiconductoren ............................................................................................... 111
Geregistreerde benamingen ........................................................................................................... 112
,VOORBEELDEXAMEN .................................................................................................................113
VOORBEELDVRAGEN EXAMEN ...................................................................................................115
Theorievragen ................................................................................................................................. 115
Casusvragen..................................................................................................................................... 116
,Inleiding
Wat? Uitzondering op vrije mededinging
Vertrekpunt: algemeen beginsel: vrijheid van handel en nijverheid
- Vóór Franse Revolutie (1789):
o “gildewezen” met veel regelgeving
▪ Handelswezen reguleren, daardoor moeilijk in economisch verkeer begeven
▪ Men moest zich aansluiten bij een gilde
o Moeilijk om te ondernemen
o Sterke verandering met situatie voordien -> moeilijk om handel te drijven
▪ Na Franse Revolutie: stoppen met regulering
- Decreet d’ Allarde (1791)
o Afschaffing van gildes (= economische vrijheid)
o Economische vrijheid: “het staat aan eenieder vrij, naar goeddunken, elke handel te
drijven of elk beroep, bedrijf of ambacht uit te oefenen.”
Vrijheid van handel/nijverheid leidt tot vrijheid van ondernemen
- Verankerd in art II.3 en II.4 WER: economische activiteit naar keuze uitoefenen
- “vrijheid van ondernemen” -> iedereen kan kiezen welke economische activiteit ze kan
uitoefenen
Vrijheid van ondernemen leidt tot vrijheid van mededinging, om als handelaar te concurreren met
anderen
- Kiezen welke activiteit je wilt uitoefenen en waar je dit wilt doen
- Concurreren is mogelijk en toegelaten
o Bv. goudwinkel openen, twee straten van een andere goudsmid -> je kan prijs lager
zetten of dezelfde soort ringen maken
o “vrije concurrentie”
Dus, in beginsel: vrije concurrentie
- Schade aan concurrent is gewettigd
- Kopiëren van handelswijze en producten van concurrent is gewettigd (“vrijheid van kopie”)
… maar geen onbeperkte vrijheid:
- (1) Uitzonderingen: intellectuele eigendomsrechten
o Terminologie:
▪ IE: Intellectuele Eigendom
▪ IR: Intellectuele Rechten
▪ IP: Intellectual Property
▪ IER: Intellectuele Eigendomsrechten
- (2) Bijkomend correctiemechanisme: gedragsregels over onrechtmatige mededinging
(marktpraktijken) – Boek VI WER (zie vak Ondernemingsrecht)
1
,Aard van intellectuele rechten
Objectief recht = effectieve rechtsregels
Subjectief recht = manier waarop objectieve rechtsregels van toepassing zijn op rechtssubjecten
- Niet-privaat
- Privaat -> van private rechtspersonen
o Persoonlijkheidsrechten = personen- en familierecht
o Vermogensrechten = geld
▪ Persoonlijke rechten
▪ Zakelijke rechten
▪ Intellectuele rechten als bijzonder zakelijk recht
Bijzondere categorie! -> stijgend belang van het immateriële, dus intellectuele rechten meer van
belang
Kenmerken IER
- Exclusieve verbodsrechten
- Bij wet verleend
o Bescherming die IP recht biedt komt van wet
o Geldigheidsvereisten in wet -> daaraan voldoen = bescherming kunnen claimen
- Tijdelijke bescherming (uitz. merkenrecht!)
o Nadien: publiek domein, vrije mededinging
o Wet kent monopolie toe -> daardoor conflict met andere vrijheden
▪ Bv. vrijheid van handeldrijven, meningsuiting…
▪ Fundamentele rechten van anderen worden dan geschonden
▪ Vermijden dat het te ver gaat -> bescherming slechts tijdelijk
o Uitzondering: merkenrecht
▪ 6 maanden vóór afloop -> brief om bescherming te verlengen
▪ Je kan vergoeding betalen om bescherming te verlengen
▪ Dus: op bepaalde manier merk beschermen ‘voor eeuwig’
- Immaterieel voorwerp: creatie van intellect, onlichamelijke zaak
o ≠ lichamelijke zaak waarin/-op de creatieve prestatie “staat”
▪ Bv. schilderij -> resultaat (product) is tastbaar, auteursrecht wel beschermen
▪ Linken aan menselijke geest/intellect -> in principe niet vastnemen
o Vorm nodig – geen bescherming van louter ideeën -> moet vorm aan gegeven worden
▪ Moeten geïncorporeerd zijn in een lichamelijk voorwerp (Bv. computer)
2
, - Territorialiteit: enkel geldig in een bepaald territorium
o Welk territorium? = afhankelijk van IP-recht
- Economische waarde (overdracht, licentie) + optreden tegen inbreuken
o Overdragen mogelijk -> Bv. boek geschreven, als auteur heb je rechten in handen van
immateriële prestatie maar je kan die overdragen aan derde (tegen geld)
o Licentie = gebruiksrechten toestaan
o Op basis van bescherming: optreden tegen inbreuken
Waarom een zee? -> basis van het recht van intellectuele eigendom: vrijheid
van kopie
- “Alle IP-rechten zijn eilanden van exclusiviteit in een zee van vrije
kopie”
- Nooit vergeten dat IP-rechten uitzonderingsregimes zijn
Elk IP-recht focust op een ander aspect van de output van de menselijke geest
- Technische / artistieke / combinatie
- Dus veel rechten die tegelijk bij een bepaald product een rol spelen!
Soorten IER
Auteursrecht >< andere -> manier van verkrijging is anders
- Automatisch verkrijgen bij ontstaan van werk in kwestie
- Werk voldoende origineel -> dan ontstaat het automatisch
Industriële eigendomsrechten: minder gefocust op artistieke
- Eerder economische aspecten van productie- en distributieproces
- Uitvindingen, tekens en productdesign (en vervaardiging/uitzicht)
Voorbeeld 1: Mickey Mouse van Disney
Logo van Walt Disney -> woord + vormgeving van de tekens geregistreerd
als merk
- Tekens/logo zien = denken aan Disney (commerciële herkomst)
- Schaduw = ook geregistreerd als merk
Bv. unieke combinatie van karaktertrekken -> kan ook auteursrechten op gevestigd worden
3
, Voorbeeld 2: Barbie van Mattel
Waarde van bedrijf zo veel als mogelijk veilig stellen, hoe?
- Merkenrecht: woord en naam van bedrijf + logo’s
- Octrooi op barbiepop
- Auteursrecht op vormgevingen van barbiepoppen
Voorbeeld 3: Biscoff van Lotus
Waarde van bedrijf zo veel als mogelijk veilig stellen, hoe?
- Merkenbescherming: woord en vorm van koekjes
- GEEN octrooien -> tijdelijke bescherming op uitvinding
o Bewust gekozen om dat niet te hebben
o Recept bewust geheimhouden!
o Als niemand het weet, kunnen ze het niet overnemen
Voorbeelden
Verschillende sectoren maar steeds dezelfde principes die worden
toegepast
Iemand heeft iets gemaakt en daar kan exclusiviteit op worden
geclaimd
Bv. tiktok: logo en naam geregistreerd -> Wie heeft rechten op de filmpjes die daarop komen?
Synthetische benadering: één product, vele IER
In één product komen verschillende eigendomsrechten samen -> beste voorbeeld: smartphone
Merken Auteursrecht Octrooien Tekeningen en modellen Bedrijfsgeheimen
- APPLE - Software - Methoden voor - Verschijningsvorm van - Technische knowhow
- Product “iPhone“ - Handleidingen dataverwerking smartphone die men geheimhoudt
- Logo - Ringtones - Besturingssysteem - Structuur en vorm van
- Toon bij opstart - Semiconductorcircuits knoppen
- Afbeeldingen en - Werking van - Positie en vorm van
gebruikersinterface gebruikersinterface scherm
Auteursrecht vs industriële IER
Welke?
4
Juni 2026
,
,Inhoudsopgave
Inleiding ....................................................................................................................................... 1
HOOFDSTUK 1: Auteursrecht ........................................................................................................ 8
Wetgevend kader: auteursrecht sensu lato (in brede zin) .................................................................. 8
Auteursrecht sensu stricto (in strikte zin) ........................................................................................... 9
Toepassing in een netwerkomgeving ................................................................................................ 31
Naburige rechten............................................................................................................................... 35
A. Klassieke naburige rechten ...................................................................................................... 35
Voorwerp ....................................................................................................................................... 35
Geldigheid en titulariteit ............................................................................................................... 36
Duur en einde ................................................................................................................................ 37
Beheer ........................................................................................................................................... 38
Beschermingsomvang ................................................................................................................... 38
B. Omroeporganisaties ................................................................................................................. 39
Geldigheid en titulariteit ............................................................................................................... 39
Duur en einde ................................................................................................................................ 39
Beschermingsomvang ................................................................................................................... 40
C. Naburig recht van: uitgevers en persuitgevers........................................................................ 40
Recht van uitgevers ....................................................................................................................... 40
Rechts van persuitgevers............................................................................................................... 40
Computerprogramma’s ..................................................................................................................... 41
Context .......................................................................................................................................... 41
Voorwerp en geldigheid ................................................................................................................ 41
Titulariteit (verschilt met auteursrecht in strikte zin!) .................................................................. 42
Beschermingsomvang ................................................................................................................... 42
Databanken ....................................................................................................................................... 43
Context .......................................................................................................................................... 43
Overzicht lagen van bescherming ................................................................................................. 43
Voorwerp ....................................................................................................................................... 43
Auteursrecht sensu stricto............................................................................................................. 44
Sui-generis-bescherming ............................................................................................................... 45
HOOFDSTUK 2: Merkenrecht ...................................................................................................... 46
Wetgevend kader .............................................................................................................................. 46
Voorwerp ........................................................................................................................................... 49
Soorten merken ............................................................................................................................. 50
Voorwerp + inhoudelijke geldigheidsvereisten ............................................................................. 51
, Juridische definitie van een merk.................................................................................................. 51
Soorten tekens: woordmerken ..................................................................................................... 52
Soorten tekens: beeldmerken ....................................................................................................... 52
Soorten tekens: kleurmerken ........................................................................................................ 52
Soorten tekens: vormmerken (3D-merken) .................................................................................. 53
Soorten tekens: niet-traditionele tekens ...................................................................................... 53
Geldigheid ......................................................................................................................................... 54
Overzicht geldigheid: inhoud + vorm ............................................................................................ 54
Geldigheidsvereisten: overzicht .................................................................................................... 54
A. Vereiste van toelaatbaarheid .................................................................................................... 54
B. Onderscheidend vermogen ....................................................................................................... 56
C. Beschikbaarheid ........................................................................................................................ 63
1. Nationale route (hier: Benelux) ............................................................................................. 69
2. EU-route ................................................................................................................................ 70
3. Internationale route .............................................................................................................. 71
Duur en einde .................................................................................................................................... 72
Duur van het merkenrecht ............................................................................................................ 72
Einde van het merkenrecht (voor einde van 10j) .......................................................................... 72
A. Vervallenverklaring................................................................................................................ 73
B. Nietigverklaring ..................................................................................................................... 75
Titulariteit en beheer ........................................................................................................................ 75
Beschermingsomvang ....................................................................................................................... 77
Inbreukmakende handelingen ...................................................................................................... 77
Schema: voorkomen van inbreukmakende handelingen .............................................................. 77
Structuur analyse a) – b) – c) vs. d) ............................................................................................... 78
Vooraf: voorwaarden voor a) – b) – c) (niet d).............................................................................. 78
a) Dubbele identiteit ..................................................................................................................... 79
b) Verwarringsgevaar .................................................................................................................... 80
c) Bekende merken + bewijs van schade....................................................................................... 83
d) Ander gebruik ............................................................................................................................ 86
Uitzonderingen .............................................................................................................................. 88
HOOFDSTUK 3: Octrooirecht ....................................................................................................... 92
Wetgevend kader .............................................................................................................................. 92
Voorwerp ........................................................................................................................................... 92
Octrooi: dubbel concept................................................................................................................ 92
Voorwerp: soorten uitvindingen ................................................................................................... 93
, Geldigheid ......................................................................................................................................... 93
Overzicht geldigheid: inhoud + vorm ............................................................................................ 93
0. Uitgesloten materie ................................................................................................................... 93
Nieuwheid ..................................................................................................................................... 94
Voorbeeld nieuwheid .................................................................................................................... 96
Inventiviteit ................................................................................................................................... 96
Voorbeeld inventiviteit.................................................................................................................. 97
Industriële toepasbaarheid ........................................................................................................... 97
Nawerkbaarheid ............................................................................................................................ 98
Overzicht geldigheid: inhoud + vorm ............................................................................................ 98
1. Nationale route ......................................................................................................................... 98
2. Europese route: Europees octrooi ............................................................................................ 99
3. Europese route: eenheidsoctrooi ............................................................................................ 101
Overzicht wijze van handhaving (1. – 3.) ..................................................................................... 101
4. Internationale route ................................................................................................................ 102
Duur en einde .................................................................................................................................. 103
Titulariteit en beheer ...................................................................................................................... 104
Uitvinder vs. aanvrager?.............................................................................................................. 104
Uitvindingen in dienstverband .................................................................................................... 104
Beheer van octrooien .................................................................................................................. 105
Beschermingsomvang ..................................................................................................................... 105
Beperkt moreel recht .................................................................................................................. 105
Exploitatierechten ....................................................................................................................... 105
Voorbeeld: octrooien Internet of Things (IoT) ............................................................................ 106
Voorbeeld: Boehringer Ingelheim vs. Zentiva ............................................................................. 106
Uitzonderingen (o.m.) ................................................................................................................. 107
Basis IER-strategie ........................................................................................................................... 108
Beschermen via IER is niet verplicht! .......................................................................................... 108
IP vs. geheimhouding?................................................................................................................. 108
Voorbeeld .................................................................................................................................... 108
Handhaven IP is niet verplicht ..................................................................................................... 108
HOOFDSTUK 4: Andere IER-rechten............................................................................................109
Tekeningen- en modellenrecht ....................................................................................................... 109
Kwekersrecht ................................................................................................................................... 110
Topografieën van semiconductoren ............................................................................................... 111
Geregistreerde benamingen ........................................................................................................... 112
,VOORBEELDEXAMEN .................................................................................................................113
VOORBEELDVRAGEN EXAMEN ...................................................................................................115
Theorievragen ................................................................................................................................. 115
Casusvragen..................................................................................................................................... 116
,Inleiding
Wat? Uitzondering op vrije mededinging
Vertrekpunt: algemeen beginsel: vrijheid van handel en nijverheid
- Vóór Franse Revolutie (1789):
o “gildewezen” met veel regelgeving
▪ Handelswezen reguleren, daardoor moeilijk in economisch verkeer begeven
▪ Men moest zich aansluiten bij een gilde
o Moeilijk om te ondernemen
o Sterke verandering met situatie voordien -> moeilijk om handel te drijven
▪ Na Franse Revolutie: stoppen met regulering
- Decreet d’ Allarde (1791)
o Afschaffing van gildes (= economische vrijheid)
o Economische vrijheid: “het staat aan eenieder vrij, naar goeddunken, elke handel te
drijven of elk beroep, bedrijf of ambacht uit te oefenen.”
Vrijheid van handel/nijverheid leidt tot vrijheid van ondernemen
- Verankerd in art II.3 en II.4 WER: economische activiteit naar keuze uitoefenen
- “vrijheid van ondernemen” -> iedereen kan kiezen welke economische activiteit ze kan
uitoefenen
Vrijheid van ondernemen leidt tot vrijheid van mededinging, om als handelaar te concurreren met
anderen
- Kiezen welke activiteit je wilt uitoefenen en waar je dit wilt doen
- Concurreren is mogelijk en toegelaten
o Bv. goudwinkel openen, twee straten van een andere goudsmid -> je kan prijs lager
zetten of dezelfde soort ringen maken
o “vrije concurrentie”
Dus, in beginsel: vrije concurrentie
- Schade aan concurrent is gewettigd
- Kopiëren van handelswijze en producten van concurrent is gewettigd (“vrijheid van kopie”)
… maar geen onbeperkte vrijheid:
- (1) Uitzonderingen: intellectuele eigendomsrechten
o Terminologie:
▪ IE: Intellectuele Eigendom
▪ IR: Intellectuele Rechten
▪ IP: Intellectual Property
▪ IER: Intellectuele Eigendomsrechten
- (2) Bijkomend correctiemechanisme: gedragsregels over onrechtmatige mededinging
(marktpraktijken) – Boek VI WER (zie vak Ondernemingsrecht)
1
,Aard van intellectuele rechten
Objectief recht = effectieve rechtsregels
Subjectief recht = manier waarop objectieve rechtsregels van toepassing zijn op rechtssubjecten
- Niet-privaat
- Privaat -> van private rechtspersonen
o Persoonlijkheidsrechten = personen- en familierecht
o Vermogensrechten = geld
▪ Persoonlijke rechten
▪ Zakelijke rechten
▪ Intellectuele rechten als bijzonder zakelijk recht
Bijzondere categorie! -> stijgend belang van het immateriële, dus intellectuele rechten meer van
belang
Kenmerken IER
- Exclusieve verbodsrechten
- Bij wet verleend
o Bescherming die IP recht biedt komt van wet
o Geldigheidsvereisten in wet -> daaraan voldoen = bescherming kunnen claimen
- Tijdelijke bescherming (uitz. merkenrecht!)
o Nadien: publiek domein, vrije mededinging
o Wet kent monopolie toe -> daardoor conflict met andere vrijheden
▪ Bv. vrijheid van handeldrijven, meningsuiting…
▪ Fundamentele rechten van anderen worden dan geschonden
▪ Vermijden dat het te ver gaat -> bescherming slechts tijdelijk
o Uitzondering: merkenrecht
▪ 6 maanden vóór afloop -> brief om bescherming te verlengen
▪ Je kan vergoeding betalen om bescherming te verlengen
▪ Dus: op bepaalde manier merk beschermen ‘voor eeuwig’
- Immaterieel voorwerp: creatie van intellect, onlichamelijke zaak
o ≠ lichamelijke zaak waarin/-op de creatieve prestatie “staat”
▪ Bv. schilderij -> resultaat (product) is tastbaar, auteursrecht wel beschermen
▪ Linken aan menselijke geest/intellect -> in principe niet vastnemen
o Vorm nodig – geen bescherming van louter ideeën -> moet vorm aan gegeven worden
▪ Moeten geïncorporeerd zijn in een lichamelijk voorwerp (Bv. computer)
2
, - Territorialiteit: enkel geldig in een bepaald territorium
o Welk territorium? = afhankelijk van IP-recht
- Economische waarde (overdracht, licentie) + optreden tegen inbreuken
o Overdragen mogelijk -> Bv. boek geschreven, als auteur heb je rechten in handen van
immateriële prestatie maar je kan die overdragen aan derde (tegen geld)
o Licentie = gebruiksrechten toestaan
o Op basis van bescherming: optreden tegen inbreuken
Waarom een zee? -> basis van het recht van intellectuele eigendom: vrijheid
van kopie
- “Alle IP-rechten zijn eilanden van exclusiviteit in een zee van vrije
kopie”
- Nooit vergeten dat IP-rechten uitzonderingsregimes zijn
Elk IP-recht focust op een ander aspect van de output van de menselijke geest
- Technische / artistieke / combinatie
- Dus veel rechten die tegelijk bij een bepaald product een rol spelen!
Soorten IER
Auteursrecht >< andere -> manier van verkrijging is anders
- Automatisch verkrijgen bij ontstaan van werk in kwestie
- Werk voldoende origineel -> dan ontstaat het automatisch
Industriële eigendomsrechten: minder gefocust op artistieke
- Eerder economische aspecten van productie- en distributieproces
- Uitvindingen, tekens en productdesign (en vervaardiging/uitzicht)
Voorbeeld 1: Mickey Mouse van Disney
Logo van Walt Disney -> woord + vormgeving van de tekens geregistreerd
als merk
- Tekens/logo zien = denken aan Disney (commerciële herkomst)
- Schaduw = ook geregistreerd als merk
Bv. unieke combinatie van karaktertrekken -> kan ook auteursrechten op gevestigd worden
3
, Voorbeeld 2: Barbie van Mattel
Waarde van bedrijf zo veel als mogelijk veilig stellen, hoe?
- Merkenrecht: woord en naam van bedrijf + logo’s
- Octrooi op barbiepop
- Auteursrecht op vormgevingen van barbiepoppen
Voorbeeld 3: Biscoff van Lotus
Waarde van bedrijf zo veel als mogelijk veilig stellen, hoe?
- Merkenbescherming: woord en vorm van koekjes
- GEEN octrooien -> tijdelijke bescherming op uitvinding
o Bewust gekozen om dat niet te hebben
o Recept bewust geheimhouden!
o Als niemand het weet, kunnen ze het niet overnemen
Voorbeelden
Verschillende sectoren maar steeds dezelfde principes die worden
toegepast
Iemand heeft iets gemaakt en daar kan exclusiviteit op worden
geclaimd
Bv. tiktok: logo en naam geregistreerd -> Wie heeft rechten op de filmpjes die daarop komen?
Synthetische benadering: één product, vele IER
In één product komen verschillende eigendomsrechten samen -> beste voorbeeld: smartphone
Merken Auteursrecht Octrooien Tekeningen en modellen Bedrijfsgeheimen
- APPLE - Software - Methoden voor - Verschijningsvorm van - Technische knowhow
- Product “iPhone“ - Handleidingen dataverwerking smartphone die men geheimhoudt
- Logo - Ringtones - Besturingssysteem - Structuur en vorm van
- Toon bij opstart - Semiconductorcircuits knoppen
- Afbeeldingen en - Werking van - Positie en vorm van
gebruikersinterface gebruikersinterface scherm
Auteursrecht vs industriële IER
Welke?
4
