Mondelinge communicatie
Thema 1: communicatietheorie van Paul Watzlawick
1. Wat is communicatie
Waar mensen zijn is communicatie. Wat ze ook doen met wie, hoe en
waarom: ze communiceren
1.1 Definitie
Comm = een complex proces
Communicatie = de uitwisseling van symbolische informatie tussen
mensen die zich van elkaars onmiddellijke of gemedieerde aanwezigheid
bewust zijn. De informatie wordt deels bewust, deels onbewust gegeven,
ontvangen en geïnterpreteerd.
Wanneer we de definitie grondig bekijken, kunnen we 3 begrippen filteren
- Symbolische informatie: alles wat de menselijke zintuigen bereikt,
kan dienen als informatie. Er is sprake van signalen (geluiden,
beelden …) die symbolisch zijn: ze verwijzen naar iets anders, het
bedoelde voorwerp of begrip.
- Aanwezigheid: comm kan plaatsvinden tussen mensen in elkaars
aanwezigheid en zich daarvan bewust zijn, of tussen mensen die via
een ander medium communiceren
Interpersoonlijke communicatie: ze kunnen elkaar zien of
horen. Gemedieerde interpersoonlijke comm verloopt via een
medium (telefoon)
Massacommunicatie: de comm loopt altijd via een medium
(graffiti, tentoonstelling), openbaar en toegankelijk voor
iedereen. Er is een afstand in ruimte en tijd tussen de
communicerende partijen
Intrapersoonlijke communicatie: praten tegen jezelf, soms
onhoorbaar soms hardop (geen echte vorm van comm)
- Bewust of onbewust: alle gedrag met of zonder woorden, in
aanwezigheid van een ander mens van wie men zich bewust is, is
comm --> als alle gedrag comm is, dan is ook gedrag waarvan men
zichzelf niet bewust is ook comm
, 1.2 Communicatieschema- en begrippen
comm vindt plaats door middel van een soort stappenplan en bevat
10 elementen:
- Zender -->zal ook ontvanger worden
- Ontvanger -->zal ook zender worden
- Boodschap
Zakelijk aspect: wat wordt er gecommuniceerd?
Expressieve aspect: voegt iets persoonlijk toe aan de
boodschap
Relationele aspect: vertelt iets over het beeld dat je van de
ontvanger hebt
Appellerend aspect: doel van de boodschap
- Coderen: de zender codeert de boodschap naar de ontvanger
- Decoderen: de ontvanger decodeert de boodschap
- Feedback: terugkoppeling; verheldert de comm
- Referentiekader: hoe we oordelen, handelen en waarnemen door
onze eigen ervaringen, waarden en normen
- Kanalen: draagt de boodschap
- Ruis
Fysieke ruis: signalen van buitenaf
Psychologische ruis: vooroordelen en stereotypen die de comm
verstoren
Semantische ruis: ontstaat wanneer de betrokkenen
verschillende codes hanteren
- Context: de situatie waarbinnen de comm zich afspeelt
Rita Steens voegde er nog aan toe:
, - Binnenkant: gevoelens, gewaarwordingen, betekenissen; niet
rechtstreeks kenbaar voor de ander
- Buitenkant: wat we van elkaar waarnemen, ons handelen en doen
- Overkant: wat onze buitenkant bij een ander teweegbrengt, effect
2. Communicatietheorie van Paul Watzlawick
Beschrijft 5 axioma’s (onbewezen maar algemeen ervaarde stelling)
Herkenbaar in elke situatie waarin mensen comm
Comm is meer dan alleen taal en staat niet gelijk aan praten. Comm is alle
gedrag of alle info die uitgewisseld wordt door 2 of meerdere personen,
vanaf het moment dat 2 of meerdere personen in elkaars nabijheid komen
2.1 Axioma 1: men kan niet niet communiceren
Watzlawick stelt dat elk gedrag een communicatieve boodschap heeft en
aangezien je je constant gedraagt communiceer je altijd
Alle gedrag = communicatie altijd beïnvloeding, effect en anti-gedrag
bestaat niet
Inzetshypothese: het effect dat een bepaalde boodschap zal hebben op de
ontvanger
Er zijn verschillende manieren om gedrag in te vullen of te interpreteren
- Bedoeling: het wrm achter het gedrag achterhalen en dit
beschouwen als de werkelijke reden
- Functie: je kunt gedrag zien als een functie binnen een bredere
context
- Inzet: gedrag als betrokkenheid, met goede bedoelingen
Kijken naar gedrag als inzet of betrokkenheid is een houding die je
moet aannemen
Als je inzet en betrokkenheid blijft zien, kun je verbindingen blijven
maken
Communicatiestoornis bedoeling-effect
Het is niet omdat je iets goed bedoelt, dat dit ook dit effect heeft bij een
ander
Je bent je niet bewust van het effect van jou gedrag, het kan een
onbedoeld effect hebben of zelfs een omgekeerd effect hebben
Thema 1: communicatietheorie van Paul Watzlawick
1. Wat is communicatie
Waar mensen zijn is communicatie. Wat ze ook doen met wie, hoe en
waarom: ze communiceren
1.1 Definitie
Comm = een complex proces
Communicatie = de uitwisseling van symbolische informatie tussen
mensen die zich van elkaars onmiddellijke of gemedieerde aanwezigheid
bewust zijn. De informatie wordt deels bewust, deels onbewust gegeven,
ontvangen en geïnterpreteerd.
Wanneer we de definitie grondig bekijken, kunnen we 3 begrippen filteren
- Symbolische informatie: alles wat de menselijke zintuigen bereikt,
kan dienen als informatie. Er is sprake van signalen (geluiden,
beelden …) die symbolisch zijn: ze verwijzen naar iets anders, het
bedoelde voorwerp of begrip.
- Aanwezigheid: comm kan plaatsvinden tussen mensen in elkaars
aanwezigheid en zich daarvan bewust zijn, of tussen mensen die via
een ander medium communiceren
Interpersoonlijke communicatie: ze kunnen elkaar zien of
horen. Gemedieerde interpersoonlijke comm verloopt via een
medium (telefoon)
Massacommunicatie: de comm loopt altijd via een medium
(graffiti, tentoonstelling), openbaar en toegankelijk voor
iedereen. Er is een afstand in ruimte en tijd tussen de
communicerende partijen
Intrapersoonlijke communicatie: praten tegen jezelf, soms
onhoorbaar soms hardop (geen echte vorm van comm)
- Bewust of onbewust: alle gedrag met of zonder woorden, in
aanwezigheid van een ander mens van wie men zich bewust is, is
comm --> als alle gedrag comm is, dan is ook gedrag waarvan men
zichzelf niet bewust is ook comm
, 1.2 Communicatieschema- en begrippen
comm vindt plaats door middel van een soort stappenplan en bevat
10 elementen:
- Zender -->zal ook ontvanger worden
- Ontvanger -->zal ook zender worden
- Boodschap
Zakelijk aspect: wat wordt er gecommuniceerd?
Expressieve aspect: voegt iets persoonlijk toe aan de
boodschap
Relationele aspect: vertelt iets over het beeld dat je van de
ontvanger hebt
Appellerend aspect: doel van de boodschap
- Coderen: de zender codeert de boodschap naar de ontvanger
- Decoderen: de ontvanger decodeert de boodschap
- Feedback: terugkoppeling; verheldert de comm
- Referentiekader: hoe we oordelen, handelen en waarnemen door
onze eigen ervaringen, waarden en normen
- Kanalen: draagt de boodschap
- Ruis
Fysieke ruis: signalen van buitenaf
Psychologische ruis: vooroordelen en stereotypen die de comm
verstoren
Semantische ruis: ontstaat wanneer de betrokkenen
verschillende codes hanteren
- Context: de situatie waarbinnen de comm zich afspeelt
Rita Steens voegde er nog aan toe:
, - Binnenkant: gevoelens, gewaarwordingen, betekenissen; niet
rechtstreeks kenbaar voor de ander
- Buitenkant: wat we van elkaar waarnemen, ons handelen en doen
- Overkant: wat onze buitenkant bij een ander teweegbrengt, effect
2. Communicatietheorie van Paul Watzlawick
Beschrijft 5 axioma’s (onbewezen maar algemeen ervaarde stelling)
Herkenbaar in elke situatie waarin mensen comm
Comm is meer dan alleen taal en staat niet gelijk aan praten. Comm is alle
gedrag of alle info die uitgewisseld wordt door 2 of meerdere personen,
vanaf het moment dat 2 of meerdere personen in elkaars nabijheid komen
2.1 Axioma 1: men kan niet niet communiceren
Watzlawick stelt dat elk gedrag een communicatieve boodschap heeft en
aangezien je je constant gedraagt communiceer je altijd
Alle gedrag = communicatie altijd beïnvloeding, effect en anti-gedrag
bestaat niet
Inzetshypothese: het effect dat een bepaalde boodschap zal hebben op de
ontvanger
Er zijn verschillende manieren om gedrag in te vullen of te interpreteren
- Bedoeling: het wrm achter het gedrag achterhalen en dit
beschouwen als de werkelijke reden
- Functie: je kunt gedrag zien als een functie binnen een bredere
context
- Inzet: gedrag als betrokkenheid, met goede bedoelingen
Kijken naar gedrag als inzet of betrokkenheid is een houding die je
moet aannemen
Als je inzet en betrokkenheid blijft zien, kun je verbindingen blijven
maken
Communicatiestoornis bedoeling-effect
Het is niet omdat je iets goed bedoelt, dat dit ook dit effect heeft bij een
ander
Je bent je niet bewust van het effect van jou gedrag, het kan een
onbedoeld effect hebben of zelfs een omgekeerd effect hebben
