Ethiek
Belangrijkste doelstellingen (examen)
De student kan de filosofie van E. Levinas (joods filosoof) inzake
verantwoordelijkheid verwoorden en vertalen naar de beroepspraktijk
Bv. Moslima wou niet gewassen door mannelijke student
verpleegkundige op de dienst hadden onbegrip
Onbegrip = reactie op dingen die vreemd en anders zijn reden oer-
geschiedenis
Groepsgevoel (ik doe wat de groep zegt) versus zelf denken (franker
- vraagt meer energie) Ethiek is voor Levinas de opdracht om
In het DNA van een verpleegkundige zit volgzaamheid
gehoor te geven aan de onverwachte
roep van de Ander
De student past de zorgvisie van Joan Tronto toe aan de hand van
specifieke praktijkvoorbeelden inzake de VPK als duurzame
wereldburger
Het leven = ethische reflectie
Experten en veiligheidsdiensten maken zich grote zorgen over de opmars
van rechts-extremisme onder tieners. In besloten online groepen, buiten
het blikveld van leraren en ouders, dreigt vreemdelingenhaat en
antisemitisme de normaalste zaak van de wereld te worden. “Dat een
leerling zijn goudvis white power noemt, is niet onschuldig.”
Trigger: poppenexperiment De wonderjaren | Maken kleuters een
onderscheid in huidskleur? reactie van kinderen/puber i.v.m. diversiteit
Je kan niet filosoferen, dus niet reflecteren of gaan nadenken als je aan het
racen bent
Gun jezelf de tijd om lui te zijn
Deel 1: Ethische perspectieven op de zorgrelatie
“Ethiek heeft altijd met perspectieven te maken. En afhankelijk van een
perspectief worden dingen benoemd, in beeld gebracht, weggelaten […]”
(Carlo Leget)
We hebben waarden en normen die van elkaar verschillen
Waarden en gedragingen hebben en daaruit voortvloeien
Verschillen van generatie tot generatie
Bv. de leerkracht drinkt biertje mee met studenten dan gaat de
leerkracht denken pfff de jeugd van tegenwoordig die zijn anders
1
, SCHEMA VANBUITEN
KENNEN
De afbeelding toont
een overzicht van drie visies op zorg: de traditionele, en moderne, en
relationele visie, gebaseerd op het model van A. Ligeois.
Hoe zit dit in elkaar?
De afbeelding toont drie verschillende visies op zorg die elk een ander
zorgparadigma volgen:
1. Traditionele visie:
Zorgverlener staat centraal.
Zorgvrager is passief en volgt.
Gebaseerd op:
Traditioneel medisch paradigma: De arts/verpleegkundige weet wat
best is
Traditioneel religieus paradigma: Zorg wordt beïnvloed door
religieuze overtuigingen, vaak plichtmatig.
2. Moderne visie:
Zorgvrager staat meer centraal, is actief en mondig.
Zorgverlener ondersteunt het proces.
Gebaseerd op:
Emancipatorisch paradigma: Mensen krijgen inspraak en nemen zelf
beslissingen.
Maatschappelijk paradigma: Kijkt ook naar de sociale context van de
zorgvrager.
3. Relationele visie (de middenweg):
2
, Zorgverlener en zorgvrager staan in relatie met elkaar.
Ze werken samen, met wederzijds respect.
Gebaseerd op het:
Relationeel personalistisch paradigma: Elke mens is uniek, met
aandacht voor verbondenheid, autonomie en zorg.
Hoe kijken we vandaag?
Vandaag de dag evolueren we steeds meer naar de relationele visie.
De zorgvrager wordt erkend als volwaardige partner in de zorg.
Er is aandacht voor autonomie, participatie en dialoog.
Zorgverleners zijn niet meer de enigen met kennis en macht, maar werken
samen met de zorgvrager.
Er is ook meer aandacht voor diversiteit, context en ethiek.
Toch blijven er praktijk vaak elementen van de traditionele visie zichtbaar
– vooral bij zorginstellingen met een religieuze of hiërarchische
achtergrond.
Hoe komt de visie tot stand? (invloed van medisch denken en
religie)
De visie op zorg wordt historisch beïnvloed door medisch denken en
religie:
Medisch denken:
Lange tijd domineerde het biomedisch model: de mens is zijn ziekte, en de
arts beslist.
Deze visie is sterk aanwezig in de traditionele zorgmodellen.
Religieuze invloed:
In religieus geïnspireerde zorg wordt zorg gezien als naastenliefde en
plicht.
De macht lag vaak bij de zorgverlener, als ‘dienaar van God’.
De zorgvrager was onderdanig en afhankelijk.
Deze invloeden zorgen ervoor dat sommige instellingen nog
autoritaire zorgmodellen hanteren, maar steeds meer
organisaties evolueren naar een meer humane, participatieve en
gelijkwaardige aanpak.
Samengevat:
Vroeger: traditionele, top-down zorg (medisch/religieus).
3
Belangrijkste doelstellingen (examen)
De student kan de filosofie van E. Levinas (joods filosoof) inzake
verantwoordelijkheid verwoorden en vertalen naar de beroepspraktijk
Bv. Moslima wou niet gewassen door mannelijke student
verpleegkundige op de dienst hadden onbegrip
Onbegrip = reactie op dingen die vreemd en anders zijn reden oer-
geschiedenis
Groepsgevoel (ik doe wat de groep zegt) versus zelf denken (franker
- vraagt meer energie) Ethiek is voor Levinas de opdracht om
In het DNA van een verpleegkundige zit volgzaamheid
gehoor te geven aan de onverwachte
roep van de Ander
De student past de zorgvisie van Joan Tronto toe aan de hand van
specifieke praktijkvoorbeelden inzake de VPK als duurzame
wereldburger
Het leven = ethische reflectie
Experten en veiligheidsdiensten maken zich grote zorgen over de opmars
van rechts-extremisme onder tieners. In besloten online groepen, buiten
het blikveld van leraren en ouders, dreigt vreemdelingenhaat en
antisemitisme de normaalste zaak van de wereld te worden. “Dat een
leerling zijn goudvis white power noemt, is niet onschuldig.”
Trigger: poppenexperiment De wonderjaren | Maken kleuters een
onderscheid in huidskleur? reactie van kinderen/puber i.v.m. diversiteit
Je kan niet filosoferen, dus niet reflecteren of gaan nadenken als je aan het
racen bent
Gun jezelf de tijd om lui te zijn
Deel 1: Ethische perspectieven op de zorgrelatie
“Ethiek heeft altijd met perspectieven te maken. En afhankelijk van een
perspectief worden dingen benoemd, in beeld gebracht, weggelaten […]”
(Carlo Leget)
We hebben waarden en normen die van elkaar verschillen
Waarden en gedragingen hebben en daaruit voortvloeien
Verschillen van generatie tot generatie
Bv. de leerkracht drinkt biertje mee met studenten dan gaat de
leerkracht denken pfff de jeugd van tegenwoordig die zijn anders
1
, SCHEMA VANBUITEN
KENNEN
De afbeelding toont
een overzicht van drie visies op zorg: de traditionele, en moderne, en
relationele visie, gebaseerd op het model van A. Ligeois.
Hoe zit dit in elkaar?
De afbeelding toont drie verschillende visies op zorg die elk een ander
zorgparadigma volgen:
1. Traditionele visie:
Zorgverlener staat centraal.
Zorgvrager is passief en volgt.
Gebaseerd op:
Traditioneel medisch paradigma: De arts/verpleegkundige weet wat
best is
Traditioneel religieus paradigma: Zorg wordt beïnvloed door
religieuze overtuigingen, vaak plichtmatig.
2. Moderne visie:
Zorgvrager staat meer centraal, is actief en mondig.
Zorgverlener ondersteunt het proces.
Gebaseerd op:
Emancipatorisch paradigma: Mensen krijgen inspraak en nemen zelf
beslissingen.
Maatschappelijk paradigma: Kijkt ook naar de sociale context van de
zorgvrager.
3. Relationele visie (de middenweg):
2
, Zorgverlener en zorgvrager staan in relatie met elkaar.
Ze werken samen, met wederzijds respect.
Gebaseerd op het:
Relationeel personalistisch paradigma: Elke mens is uniek, met
aandacht voor verbondenheid, autonomie en zorg.
Hoe kijken we vandaag?
Vandaag de dag evolueren we steeds meer naar de relationele visie.
De zorgvrager wordt erkend als volwaardige partner in de zorg.
Er is aandacht voor autonomie, participatie en dialoog.
Zorgverleners zijn niet meer de enigen met kennis en macht, maar werken
samen met de zorgvrager.
Er is ook meer aandacht voor diversiteit, context en ethiek.
Toch blijven er praktijk vaak elementen van de traditionele visie zichtbaar
– vooral bij zorginstellingen met een religieuze of hiërarchische
achtergrond.
Hoe komt de visie tot stand? (invloed van medisch denken en
religie)
De visie op zorg wordt historisch beïnvloed door medisch denken en
religie:
Medisch denken:
Lange tijd domineerde het biomedisch model: de mens is zijn ziekte, en de
arts beslist.
Deze visie is sterk aanwezig in de traditionele zorgmodellen.
Religieuze invloed:
In religieus geïnspireerde zorg wordt zorg gezien als naastenliefde en
plicht.
De macht lag vaak bij de zorgverlener, als ‘dienaar van God’.
De zorgvrager was onderdanig en afhankelijk.
Deze invloeden zorgen ervoor dat sommige instellingen nog
autoritaire zorgmodellen hanteren, maar steeds meer
organisaties evolueren naar een meer humane, participatieve en
gelijkwaardige aanpak.
Samengevat:
Vroeger: traditionele, top-down zorg (medisch/religieus).
3
