Samenvatting
(Patho)Fysiologie van Nier
MFP Nier en Urinewegen
Maud Piggen
,Inhoud
Organisatie van het urinair systeem........................................................................................................ 4
Bloedvoorziening van de nier: ............................................................................................................. 4
Nefron:............................................................................................................................................. 4
Glomerulus: .................................................................................................................................. 4
Tubuli: .......................................................................................................................................... 4
Juxtaglomerulair apparaat: ................................................................................................................ 5
Endocriene functie: ....................................................................................................................... 5
Renale klaring ................................................................................................................................... 5
Filtratiefractie ................................................................................................................................... 5
Fractionele excretie ........................................................................................................................... 5
Glomerulaire filtratie en renale bloedflow ............................................................................................... 6
Glomerulaire filtratie: ........................................................................................................................ 6
Glomerulaire filtratie meten: ........................................................................................................... 6
Glomerulaire filtreerbaarheid ............................................................................................................. 6
De Starling Forces: ............................................................................................................................ 6
Renale bloed flow ............................................................................................................................. 7
Relatie tussen RBF en GFR: ............................................................................................................ 7
Renale bloedvoorziening ................................................................................................................... 7
Renale capillairen: uniek! ............................................................................................................... 7
Renale arteriolen: effect op RPF en GFR .......................................................................................... 7
Peritubulaire capillairen ................................................................................................................. 7
Controle van RBF en GFR .................................................................................................................. 8
Autoregulatie: ............................................................................................................................... 8
Externe invloed: ............................................................................................................................. 8
Transport van natrium en chloor ............................................................................................................ 9
Intermezzo: mechanismen van tubulair transport:............................................................................ 9
Transport van Na: .............................................................................................................................. 9
Transport van Chloor: ...................................................................................................................... 10
Water reabsorptie: .......................................................................................................................... 10
Renale hemodynamiek: ‘glomerulotubulaire balans’ .......................................................................... 10
Natrium reabsorptie bevorderen: .................................................................................................. 11
Natriurese (= verminderde Na+ absorptie) bevorderen: ................................................................... 11
Proximaal tubulair transport: ............................................................................................................ 11
Transport van diverse ionen en moleculen (selectie) .............................................................................. 12
Transport van Ureum: enkel passief transport .................................................................................... 12
1
, Transport van glucose: .................................................................................................................... 12
Transport van Az: ............................................................................................................................ 12
Hyperaminoacidurie: ................................................................................................................... 13
Transport van oligopeptides: ............................................................................................................ 13
Transport van proteïnen: .................................................................................................................. 13
Transport van organische anionen: ................................................................................................... 13
Transport van fosfaten: .................................................................................................................... 13
Calciumhomeostase .......................................................................................................................... 14
Fysiologische rol van Ca: ................................................................................................................. 14
Transport van Ca ............................................................................................................................. 15
Gastro-intestinaal transport van Ca: ............................................................................................. 15
Renaal transport van Ca: .............................................................................................................. 15
Bot en Ca: ...................................................................................................................................... 16
Regulatie: ................................................................................................................................... 17
Pathofysiologie: .............................................................................................................................. 18
Hypocalcemie: ............................................................................................................................ 18
Hypercalcemie: ........................................................................................................................... 18
Fysiologie en pathofysiologie van kalium .............................................................................................. 19
Kaliumbalans: ................................................................................................................................ 19
Externe kaliumbalans .................................................................................................................. 20
Kaliumtransport in het nefron: .......................................................................................................... 21
Regulatie van de renale K excretie:.................................................................................................... 22
Luminale factoren: ...................................................................................................................... 22
Peritubulaire factoren: ................................................................................................................. 22
Pathofysiologie: .............................................................................................................................. 24
Hypokaliëmie: [K] < 3,5mmol/l ...................................................................................................... 24
Hyperkaliëmie: [K] > 5 mmol/l ....................................................................................................... 27
Urinaire concentratie en dilutie ............................................................................................................ 28
Vrij waterklaring .............................................................................................................................. 29
Transport van water: PASSIEF ........................................................................................................... 29
De hyperosmotische medulla: ...................................................................................................... 29
Arginine vasopressine: ................................................................................................................. 30
Samenvattend plaatje ..................................................................................................................... 31
Fysiologie en pathofysiologie van zout- en waterbalans ......................................................................... 31
Controle van het extracellulair vocht ................................................................................................. 31
Controle van het ECV ................................................................................................................... 32
2
, De waterbalans: ADH ...................................................................................................................... 34
Fysiologie en pathofysiologie van volume en osmolaliteit ....................................................................... 35
Homeostasemechanisme: .............................................................................................................. 35
Volume en osmolaliteit: fysiologie: ................................................................................................... 35
Water en Na+ balans: fysiologie ....................................................................................................... 37
Water balans: .............................................................................................................................. 37
Na+ balans: ................................................................................................................................ 38
Volume en osmolaliteit: pathologie: 4 pathologische condities: .......................................................... 38
Extracellulaire overhydratatie en oedemen (Na-balans): ................................................................. 38
Extracellulaire dehydratatie (Na-balans) = ondervulling .................................................................. 41
Hyponatremie (waterbalans): ....................................................................................................... 43
Hypernatremie (waterbalans): (is altijd hyperosmolair) ................................................................... 45
Fysiologie en pathofysiologie van zuur-base evenwicht .......................................................................... 46
Zuur-base: fysiologie: ...................................................................................................................... 46
Transport van zuren en basen: ...................................................................................................... 48
Zuur-base: pathologie: .................................................................................................................... 51
Metabole acidose: ....................................................................................................................... 51
Metabole alkalose: ...................................................................................................................... 53
Respiratoire acidose: ................................................................................................................... 54
Respiratoire alkalose: .................................................................................................................. 55
Nefrologische pathofysiologische concepten ....................................................................................... 56
Proteïnurie en nefrotisch syndroom: ................................................................................................. 56
Proteïnurie: ................................................................................................................................. 56
Nefrotisch syndroom ................................................................................................................... 57
Nierinsufficiëntie ............................................................................................................................ 57
Acute nierinsufficiëntie ................................................................................................................ 58
Chronische nierinsufficiëntie: ....................................................................................................... 58
3