INHOUD
european expansie ..............................................................................................................................5
hoofdstuk 1: introductie .......................................................................................................................6
1.1 definities.................................................................................................................................6
1.1.1 conceptuele geschiedenis ...............................................................................................6
1.1.2 expansie .........................................................................................................................6
1.1.3 kolonies, kolonialisme, kolonisatie ..................................................................................7
1.1.4 imperialisme ..................................................................................................................9
1.1.5 voorbeelden ...................................................................................................................9
1.1.6 periodisering................................................................................................................. 10
1.2 oorzaken ............................................................................................................................... 11
1.2.1 geografie ............................................................................................................................ 11
1.2.2 technologie ........................................................................................................................ 12
1.2.3 economie ..................................................................................................................... 13
1.2.4 politiek ......................................................................................................................... 13
1.2.5 cultuur ......................................................................................................................... 14
1.2.6 irrationality ................................................................................................................... 15
1.2.7 combinatie ................................................................................................................... 16
1.2.8 oorzaken buiten Europa ................................................................................................. 17
1.3 gevolgen ............................................................................................................................... 17
1.3.1 diversiteit ........................................................................................................................... 17
1.3.2 politiek ............................................................................................................................... 18
1.3.3 economie ........................................................................................................................... 18
1.3.4 samenleving ....................................................................................................................... 19
1.3.5 cultuur ............................................................................................................................... 19
Oriëntalisme................................................................................................ 19
racisme ....................................................................................................... 20
kolonialiteit ................................................................................................. 21
traumas ...................................................................................................... 22
1.4 gevolgen ............................................................................................................................... 22
voorbeeld examenvraag .................................................................................................................. 23
hoofdstuk 2: de grote metropolen ....................................................................................................... 23
1.1 Portugal ................................................................................................................................ 23
2.1.1 precedent setter ........................................................................................................... 23
, 2.1.2 redenen ........................................................................................................................ 23
2.1.3 het oosten .................................................................................................................... 24
2.1.4 het westen .................................................................................................................... 24
2.1.5 desintegratie ................................................................................................................ 25
2.2 Spanje .................................................................................................................................. 26
2.2.1 spaanse bijzonderheden (particularities) ........................................................................ 26
2.2.2 verovering van uitgestrekte gebieden.............................................................................. 26
2.2.3 demografische impact .................................................................................................. 26
2.2.4 economische exploitatie ............................................................................................... 27
2.2.5 desintigratie ................................................................................................................. 28
2.3 de Nederlanden (Nederland) .................................................................................................. 28
2.3.1 Nederlandse bijzonderheden (particularities) ................................................................. 28
2.3.2 initieel: zoektocht naar nieuwe routes ............................................................................ 29
2.3.3 VOC, verenigde Oost-indische compagnie ..................................................................... 29
2.3.4 WIC, west-indische compagnie ..................................................................................... 30
2.4 Engeland (1707: Britain) ......................................................................................................... 30
2.4.1 Engelse bijzonderheden (particularities) ......................................................................... 30
2.4.2 het eerste decennium ................................................................................................... 31
2.4.3 Engeland op andere plaatsen......................................................................................... 31
2.4.4 Anglo-Dutch wars ......................................................................................................... 32
2.5 Frankrijk ............................................................................................................................... 32
2.5.1 Franse bijzonderheden (particularities) .......................................................................... 33
2.5.2 de nieuwe wereld, Amerika ............................................................................................ 33
2.5.3 Afrika en Azië ................................................................................................................ 33
2.6 andere .................................................................................................................................. 33
voorbeeld examenvraag .................................................................................................................. 34
hoofdstuk 3: the seventy years’ war (1744-1814) .................................................................................. 34
3.1 de Zevenjarige oorlog ............................................................................................................. 34
3.1.1 Europa ......................................................................................................................... 34
3.1.2 India ............................................................................................................................. 35
3.1.3 Amerika ........................................................................................................................ 36
3.2 the napoleonic wars .............................................................................................................. 37
3.2.1 Britse expansie ............................................................................................................. 38
3.2.2 de dekolonisatie van Latijns-Amerika ............................................................................. 39
3.3 blanke vestigingskolonies (the white settler colonies) .............................................................. 43
3.3.1 US en Canada ............................................................................................................... 43
3.3.2 Australië en Nieuw-Zeeland ........................................................................................... 44
, 3.3.3 blanke vestigingskolonies (white settler colonies) in de 20st eeuw ................................... 47
hoofdstuk 4: Azië ............................................................................................................................... 47
4.1 Brits Indië ............................................................................................................................. 47
4.1.1 the ‘Great Game’ ................................................................................................................ 47
4.1.2 verdere Britse expansie ....................................................................................................... 47
4.1.3 temporary break (tijdelijk pauze) .......................................................................................... 48
4.1.4 nieuwe Britse expansie ....................................................................................................... 49
4.1.5 het einde van de ‘great game’ .............................................................................................. 49
4.1.6 the anglo-Burmese wars ..................................................................................................... 50
4.2 Zuidoost-Azië ........................................................................................................................ 50
4.2.1 instoring van de VOC ..................................................................................................... 50
4.2.2 de Britten in Zuidoost-Azië ............................................................................................. 51
4.2.3 Duitse expansie in Nederlands-Indië .............................................................................. 51
4.3 Frans-Indonesië .................................................................................................................... 52
4.3.1 franse interesse ............................................................................................................ 52
4.3.2 verovering van Indochina ............................................................................................... 53
4.3.3 Siam............................................................................................................................. 53
4.4 china .................................................................................................................................... 53
4.4.1 Ming (1368-1644) .......................................................................................................... 53
4.4.2 qing (1644-1911) ........................................................................................................... 54
4.4.3 de eerste opiumoorlog (1839-42) ................................................................................... 54
4.4.4 de tweede opiumoorlog (1856-60) .................................................................................. 54
4.4.5 collaboraties in de jaren 1860 ........................................................................................ 55
4.4.6 de opkomst van Japan ................................................................................................... 55
4.4.7 de verdeling van China .................................................................................................. 56
4.4.8 Chinese reactie............................................................................................................. 56
samenvatting: kolonisatie in China ................................................................ 56
4.4.9 China in het begin van de 20st eeuw ............................................................................... 57
4.4.10 China en zijn kolonisatoren ............................................................................................ 57
hoofdstuk 5: Afrika ............................................................................................................................. 57
5.1 Noord-Afrika (1) ..................................................................................................................... 58
5.1.1 Algeria .......................................................................................................................... 58
5.1.2 Tunesië ........................................................................................................................ 59
5.1.3 Egypte .......................................................................................................................... 59
5.1.4 sudan ........................................................................................................................... 60
5.2 Congo................................................................................................................................... 60
, 5.2.1 David Livingstone .......................................................................................................... 60
5.2.2 Henry Morton Stanley ......................................................................................................... 61
5.2.3 Leopold II ..................................................................................................................... 61
5.2.4 Savorgan de Brazza ....................................................................................................... 61
5.2.5 Leopold II & de Europese grootmachten ......................................................................... 61
5.2.6 conferentie van Berlijn ................................................................................................... 62
5.3 Zuidelijk Afrika....................................................................................................................... 62
5.3.1 white settlement (blanke vestiging) ...................................................................................... 62
5.3.2 desintegratie ...................................................................................................................... 63
5.3.3 angst van de kaapkolonie voor Transvaal ........................................................................ 63
5.3.4 duitsers in zuidelijk AFrika ............................................................................................. 63
5.3.5 de noordwaartse uitbreiding van de kaapkolonie ............................................................ 64
5.3.6 Cecil Rhodes ................................................................................................................ 64
5.3.7 de annexatie van Rhodesië ............................................................................................ 65
5.3.8 de tweede Boer oorlog (1899-1902) ................................................................................ 65
5.3.9 de Britse overwinning .................................................................................................... 66
5.3.10 zuid-afrika in de 20ste eeuw ............................................................................................ 66
5.4 Oost-Afrika ........................................................................................................................... 66
5.4.1 geografie en geschiedenis ................................................................................................... 67
5.4.2 Europeanen ....................................................................................................................... 67
5.4.3 verdragen ..................................................................................................................... 67
5.4.4 pacificatie .................................................................................................................... 68
5.5 Sudan en de Horn .................................................................................................................. 68
5.5.1 de divisie van Somaliland .................................................................................................... 68
5.5.2 Ethiopië ............................................................................................................................. 69
5.5.3 Groot-Brittannië vs. Frankrijk ......................................................................................... 69
5.5.4 de inval in Fashoda ....................................................................................................... 69
5.5.5 het Fashoda incident ..................................................................................................... 70
5.6 West-AFrika .......................................................................................................................... 70
5.6.1 achtergrond ....................................................................................................................... 70
5.6.2 muti-Europese aanwezigheid .............................................................................................. 70
5.6.3 de eenwording van de Franse Koloniën ........................................................................... 71
5.7 Noord-Afrika (2) ..................................................................................................................... 71
5.7.1 Europese interesse in Marokko ............................................................................................ 72
5.7.2 europese penetratie in Marokko .......................................................................................... 72
5.7.3 de eerste Marokkaanse crisis (1905-1906) ...................................................................... 72
5.7.4 de tweede Marokkanse crisis (1911-1912) ...................................................................... 72