Samenvatting uitleg verschillende rekeningen en rubrieken activa en passiva

Hoofdstuk 8 : activa van de balans




1.




Oprichtingskosten
 = kosten verbonden aan de oprichting, verdere ontwikkeling of de herstructurering van de VS
a) Kosten van oprichting en kapitaalverhoging:
 Honoraria van de notaris
 Honoraria van de bedrijfsrevisor bij inbreng in natura
 Honoraria van de accountant
 Bekendmaking van de oprichting
b) Kosten bij uitgifte van leningen:
 Dossierkosten aangerekend door de leningverstrekker
c) Overige oprichtingskosten:
 Werkelijke kosten gemaakt voor de eerste start of de verdere ontwikkeling van de
onderneming
 Het moet wel gaan om een nieuwe ontwikkelingsfase, zoals de uitbouw van een nieuwe
productie of het betreden van een nieuwe markt
 Kosten verbonden aan de normale uitbouw van een onderneming komen niet in
aanmerking
d) Herstructureringskosten: veelal in ondernemingen waar het niet zo goed gaat
 Niet-recurrente afschrijvingen
 Studiekosten
 Verhuiskosten
 Opzegvergoedingen bij ontslag personeel nadat VS bv verlies maakt
 Kosten voor de herscholing van personeel

 De activering van de OK is gebasseerd op het overeenstemmingsbeginsel. De geactiveerde OK hebben
niet alleen betrekking op het boekjaar van de besteding, maar ook op de volgende boekjaren
 Let op: de herstructureringskosten kunnen slechts worden geactiveerd onder bepaalde voorwaarden:
het moet gaan om kosten die:
o Nauwkeurig zijn omschreven & die verband houden met een ingrijpende wijziging in de
structuur of de organisatie van de onderneming


1

, o En die ertoe strekken een gunstige of duurzame invloed te hebben op de rendabiliteit van de
onderneming
o In de toelichting moet men verantwoorden dat aan de voorwaarden is voldaan
 Afschrijving van de OK: de waarschijnlijke nuttigheids- of gebruiksduur van de activa moeten worden
bepaald en de afschrijvingen moeten gebeuren over deze periode.
o Directe methode: enkel voor OK
 Gewoon onder rekening OK
 De jaarlijkse afschrijving wordt rechtsreeks geboekt op de actiefrekening OK
o Indirecte methode: (regel)
 2 rekeningen boeken:
• Oprichtingskostenn aanschaffingswaarde
• Oprichtingskosten geboekte afschrijvingen
 Activering
2. Immateriële vaste activa
 Omschrijving
= ondernemingsmiddelen van onlichamelijke aard
a) Kosten van ontwikkeling: (≠ kosten van onderzoek)
 Kosten van vervaardiging en ontwikkeling van prototypes en van producten,
uitvindingen en knowhow die nuttig zijn voor de ontwikkeling van de toekomstige
activiteiten van de onderneming
 IVA geboekt ten belope van gebruikswaarde
 Een IVA wordt slechts geacht zich in de ontwikkelingsfase te bevinden als de
onderneming volgende punten aantoont:
• De voltooiing van het IVA, zodat het beschikbaar zal zijn voor gebruik of
verkoop, is technisch uitvoerbaar
• De intente van de onderneming om het IVA te voltooien en te gebruiken of
te verkopen
• Het vermogen van de onderneming om het IVA te gebruiken of te verkopen
• De wijze waarop het IVA waarschijnlijk toekomstige economische voordelen
zal generen (bv. het bestaan van een markt voor de goederen en diensten
die met het IVA worden voortgebracht)
• De beschikbaarheid van adequate technische, financiële en andere middelen
om de ontwikkeling te voltooien en het IVA te gebruiken of te verkopen
• De uitgaven die aan het IVA kunnen worden toegerekend tijdens de
ontwikkeling kunnen betrouwbaar worden gewaardeerd
b) Octrooien, merken, knowhow, licenties, concessies en soortgzlijke rechten: (Art. 3:89, $1
KB/WVV):
 Octrooien, merken, knowhow, licenties en andere gelijkaardige rechten waarvan de
onderneming eigenaar is. De onderneming zal de eigendom van deze rechten meestal
gekregen hebben van derden (aankoop of inbreng aandeelhouders). Indien de
onderneming deze rechten zelf heeft ontwikkeld, kunnen bepaalde kosten eventueel
voorkomen onder kosten van ontwikkeling (uitvindingen en knowhow)
 Rechten tot exploitatie van onroerende goederen, octrooien, merken, licenties en
andere gelijkaardige rechten die eigendom zijn van derden
 Rechten op dienstverlening van knowhow van derden wanneer die rechten door de
onderneming ten bezwarende titel werden verworven
 Intellectuele eigendomsrechten = voortbrengselen van de menselijke geest, het
verleend een tijdelijk en exclusief exploitatierecht
 Industriële eigendomsrechten:
• Octrooi: een door de OHH afgeleverde titel die aan de uitvinder van een
product of een industrieel procedé het exclusieve gebruiksrecht over de
uitvinding verleent gedurende een bepaalde tijd
• Merken: een geregistreerd teken dat door een onderneming wordt gebruikt
ter identificatie van haar producten en diensten. Door registratie van het

2

, teken krijgt de houder van het merk het exclusieve recht om het merk in het
economisch verkeer te gebruiken.
 Literaire en artistieke eigendomsrechten:
• Auteursrechten
• Naburige rechten
• Bescherming van computerprogramma’s
• Bescherming van databanken
 Knowhow: geheel van technische kennis die niet onmiddellijk toegankelijk is voor het
publiek en die niet het voorwerp uitmaakt van een octrooi
 Licentieovereenkomst: houder van een intellectueel eigendomsrecht verleent aan een
ander persoon de toestemming tot het verrichten van onder het monopolierecht
ressorterende handelingen
 Concessie: een vergunning voor het ontginnen van gronden. De bedragen die bij het
ingaan van de concessie worden betaald, worden geboekt onder de IVA en
afgeschreven voor de gebruiksduur
c) Goodwill:
 De prijs die wordt betaald voor de verwerving van een onderneming of een
bedrijfsafdeling voor zover die hoger is dan de nettowaarde (werkelijke waarde
actiefbestanddelen (bezittingen) – werkelijke waarde passiefbestanddelen (=schulden))
van de verworven onderneming of branche
 Het is de meerwaarde die een bestaande onderneming vertoont boven de som van de
haar samenstellende delen doordat deze zijn samengebracht en aangewend om een
onderneming te voeren en cliënteel aan te trekken en te behouden.
  verschil tussen de betaalde prijs en de nettowaarde van de onderneming
 Enkel goodwill van derden verkregen kan worden geboekt. Zelf ontwikkelde goodwill
komt niet op de balans
d) Vooruitbetalingen:
 Deze rekening wordt gebruikt wanneer de onderneming zich contractueel heeft
verbonden om IVA aan te schaffen en ter waarborg van de uitvoering van het contract
bepaalde bedragen vooruit moet betalen
 Zodra de IVA verworven is, worden de bedragen overgeboekt naar de definitieve
rekening van IVA. Gedane vooruitbetalingen zijn bestemd om te worden toegevoegd aan
de aanschaffingswaarde van de IVA

 Waardering:
 IVA worden gewaardeerd tegen aanschaffingswaarde (Art. 3:13 KB/WVV). Onder
aanschaffingswaarde wordt verstaan:
1) Aanschaffingsprijs:
 Wanneer het actief van derden is verkregen
 Omvat naast de aankoopprijs ook de bijkomende kosten (= kosten nodig om het actief te
brengen op de plaats waar het gebruikt wordt (Art. 3:14, eerste lid KB/WVV); vb.
verzendingskosten, niet-terugbetaalbare belastingen)
 Ruil: is het actief verkregen voor een tegenprestatie, anders dan in geld, is de
aanschaffingswaarde van het door ruil verkregen actief de marktwaarde van het in ruil
overgedragen bestanddeel. Is dit laatste moeilijk vast te stellen, dan is de
aanschafingswaarde de marktwaarde van het door de ruil verkregen actief (Art. 3:14, lid
2 KB/WVV). Ruil kan het ruilen zijn van zaken als het leveren van een dienstprestatie.


2) Vervaardigingsprijs: wanneer het actief door de onderneming zelf wordt gemaakt
 Som van alle kosten die voor de aanmaak van het actief (kosten van personeel,
machine…) (Art. 3:15 KB/WVV)
 MAAR de geboekte vervaardigingsprijs mag niet hoger zijn dan een voorzichtige raming
van de gebruikswaarde (bv. je gebruikt je eigen word programma, maar de kost hiervan

3