SOCIAAL WERK: EEN KRACHTIG EN KWETSBAAR BEROEP
Noot:
Bij de aangehaalde facetten bekijken we telkens wat er krachtig en kwetsbaar is
aan ons beroep. Maar we kaarten slechts enkele mogelijke bewijzen aan om te
stellen waarom het aangehaalde facet van ons beroep krachtig en tegelijk
kwetsbaar is.
Weet dat er nog veel meer bewijzen zijn om te stellen of iets kwetsbaar en/of
krachtig is.
Eigen woorden inleggen en goed begrijpen wat er staat!
1. De kern van SOW
1.1 Globale definitie sociaal werk
‘Sociaal werk is een beroepspraktijk en een academische discipline die sociale
verandering en ontwikkeling, sociale cohesie, empowerment en bevrijding van
mensen bevordert. Principes van sociale rechtvaardigheid, mensenrechten,
collectieve verantwoordelijkheid en respect voor diversiteit staan centraal in het
sociaal werk. Onderbouwd door sociaalwerktheorieën, sociale wetenschappen,
menswetenschappen en inheemse kennis, engageert sociaal werk mensen en
structuren om problemen aan te pakken en welzijn te verbeteren.’
De kracht van de globale definitie is dat ze duidelijk weergeeft wat de kern of
essentie van het sociaal werk is:
- De strijd tegen onrechtvaardigheid en de strijd voor een menswaardig
bestaan
- Iedereen aan en tot hun rechten laten komen
- Bouwen aan sociale cohesie
- Zet in op participatie: niet ‘voor’ maar ‘samen met de betrokkenen’
Ze biedt houvast voor en zeer diverse identiteit van sociaal werk.
Een definitie is kwetsbaar omdat
- de definitie laat vrij hoe de principes en doelen concreet ingevuld moeten
worden. Hoe het begrepen en aangepakt wordt, hangt af van context en
tijdskader. Een definitie is abstract en wordt voortdurend geactualiseerd; Is
het wel mogelijk om een globale definitie te produceren ?
- de definitie is samengesteld door sociaal werkers en sociale hogescholen.
Het is niet erkend door overheden, die in veel gevallen de
opdracht-/subsidiegever is van SOW
, 1.2 Mensenrechten en grondrechten
Mensenrechten zijn een krachtig en leidend principe voor sociaal werkers om
welzijn te bevorderen en problemen aan te pakken. We kunnen ons hiervoor
beroepen op de Universele Verklaring van de mens, de Belgische grondwet artikel
10, 23, 24 en in andere wetten zoals ‘Organieke wet betreffende de openbare
centra voor maatschappelijk welzijn’ (8 juli 1976).
Tegelijkertijd is het ook kwetsbaar want :
- Mensenrechten zijn sociale constructies, die onderhevig zijn aan
veranderingen in waarden, normen
- Mensenrechten zijn juridisch voor interpretatie vatbaar (recht op
gezondheid, recht op gezin,…)
- Er is een waslijst aan mensenrechten maar geen rangorde tussen
mensenrechten (bv.: eigendomsrecht vs recht op wonen)
- Mensenrechten staan onder druk (b.v.: wachtlijsten, besparingen,
conditionalisering, vermaatschappelijking, vermarkting….)
De grondrechten in onze Belgische grondwet zijn een krachtig en leidend
principe voor sociaal werkers om welzijn te bevorderen en problemen aan te
pakken. We kunnen ons hiervoor beroepen op onder andere de Belgische
grondwet artikel 10, 23, 24.
Rond de grondrechten in art 23 van de Belgische grondwet zijn heel wat
middenveldorganisaties én overheidsorganisaties actief. Met tal van sociaal
werkers en andere disciplines gaan zij deze grondrechten bewaken, vrijwaren of
gaan ze ervoor zorgen dat mensen via deze grondrechten aan en tot hun recht
komen.
Tegelijkertijd is het ook kwetsbaar want :
- Grondrechten kunnen verdwijnen als de grondwet verandert
- Grondrechten zijn juridisch én ideologisch voor interpretatie vatbaar (b.v.
recht op gezondheid, recht op gezin,…wat betekent dat in de realiteit van
veel mensen?)
- Grondrechten staan onder druk (b.v.: besparingen, conditionalisering,
vermaatschappelijking, vermarkting, het beleid dat aan de macht is,….)
1.3 5 krachtlijnen en bouwstenen voor een handelingskader