Inleiding
Inspanningsfysiologie
Een samenvatting van de hoorcolleges en de
belangrijkste onderdelen van de hoofdtekst van
McArdle
Doel cursus: Verkrijgen van kennis over de bouw en werking van organen en orgaansystemen die een
rol spelen bij het bewegen en de energiehuishouding
, Inhoudsopgave
Inhoudsopgave ................................................................................................................. 2
1 Deel I: Voeding........................................................................................................... 3
1.1 Koolhydraten ........................................................................................................................... 3
1.2 Vetten ...................................................................................................................................... 5
1.3 Eiwitten.................................................................................................................................... 8
1.4 Vitamines ................................................................................................................................. 9
1.5 Mineralen .............................................................................................................................. 11
1.6 Algemeen............................................................................................................................... 16
1.7 Optimale voeding voor sporters............................................................................................ 16
2 Deel II: Energie ......................................................................................................... 21
2.1 Energieoverdracht Inleiding .................................................................................................. 21
2.2 Energieoverdracht in het lichaam ......................................................................................... 21
2.3 De verbranding van macronutriënten ................................................................................... 22
2.4 Energieoverdracht tijdens inspanning................................................................................... 27
2.5 Meten van Energieverbruik ................................................................................................... 31
2.6 Energieverbruik ..................................................................................................................... 33
2.7 Meten van Energiecapaciteit en Lichaamssamenstelling ..................................................... 39
3 Deel III: Respiratoir Systeem .................................................................................... 46
3.1 Anatomie en Mechanica........................................................................................................ 46
3.2 Long Volume en capaciteit .................................................................................................... 48
3.3 Gasuitwisseling en Transport ................................................................................................ 50
3.4 Dynamiek van de pulmonaire ventilatie ............................................................................... 53
4 Deel IV: Cardiovasculair Systeem .............................................................................. 56
4.1 Componenten van het Cardiovasculaire Systeem................................................................. 56
4.2 Bloeddruk .............................................................................................................................. 58
4.3 Bloedtoevoer en metabolisme Hart ...................................................................................... 63
4.4 Regulatie hartritme ............................................................................................................... 64
4.5 Bloedstroom .......................................................................................................................... 66
4.6 Hart capaciteit ....................................................................................................................... 67
2
, 1 Deel I: Voeding
1.1 KOOLHYDRATEN
Koolhydraten zijn een van de drie macronutriënten. Ze zijn opgebouwd uit Koolstof, Waterstof en
Zuurstof en hebben de algemene formule (CH2O)n.
1.1.1 SOORTEN KOOLHYDRATEN
Monosachariden Oligosachariden Polysachariden
Basiseenheid van Binding van 2-10 Binding van 3-1000en
koolhydraten monosachariden monosachariden
Voorbeelden: Disachariden: Plantaardige polysachariden:
- Glucose - Sucrose: gluc+fruc - Zetmeel: Amylose en
- Fructose - Lactose: gluc+galac Amylopectine
- Galactose - Maltose: gluc+gluc - Vezels*
Dierlijke polysachariden:
- Glycogeen
Gluconeogenese: Glucoseproductie (vnl. in lever) uit koolstofresiduen van andere verbindingen
(aminozuren, glycerol, pyruvaat, lactaat): Eiwitten glucose.
Glycogenese: glucose glycogeen, onder invloed van insuline (β-cellen pancreas)
Glycogenolysis: Glycogeen glucose, onder invloed van glucagon (α-cellen pancreas)
Polysachariden worden gevormd door dehydratatie
Voedingsvezels hebben positieve gezondheidseffect. Zij zorgen o.a. voor een gezond gewicht en
verminderen het risico op Diabetes Mellitus type II.
- Fermenteerbare vezels:
o Leveren een klein beetje energie
o Bevorderen stoelgang
- Niet-fermenteerbare vezels
o Leveren geen energie
o Bevorderen stoelgang
o Verzadigende werking
o Verlagen LDL-cholesterol
Glycogeen: polymeer en opslagvorm van glucose. Wordt opgeslagen in spieren en lever. Een man
van 80 kg heeft gemiddeld 500g glycogeen opgeslagen, waarvan 400 in spierweefsel.
1.1.2 AANBEVOLEN DAGELIJKSE HOEVEELHEID
Er zijn geen absolute minimale of maximale eisen.
- Sedentaire personen: 40-50% Koolhydraten 4-5g per kg lichaamsgewicht
- Sporters: 60-70% koolhydraten zie tabel
Kies voor vezelrijke, ongeraffineerde granen, fruit en groenten.
3
Inspanningsfysiologie
Een samenvatting van de hoorcolleges en de
belangrijkste onderdelen van de hoofdtekst van
McArdle
Doel cursus: Verkrijgen van kennis over de bouw en werking van organen en orgaansystemen die een
rol spelen bij het bewegen en de energiehuishouding
, Inhoudsopgave
Inhoudsopgave ................................................................................................................. 2
1 Deel I: Voeding........................................................................................................... 3
1.1 Koolhydraten ........................................................................................................................... 3
1.2 Vetten ...................................................................................................................................... 5
1.3 Eiwitten.................................................................................................................................... 8
1.4 Vitamines ................................................................................................................................. 9
1.5 Mineralen .............................................................................................................................. 11
1.6 Algemeen............................................................................................................................... 16
1.7 Optimale voeding voor sporters............................................................................................ 16
2 Deel II: Energie ......................................................................................................... 21
2.1 Energieoverdracht Inleiding .................................................................................................. 21
2.2 Energieoverdracht in het lichaam ......................................................................................... 21
2.3 De verbranding van macronutriënten ................................................................................... 22
2.4 Energieoverdracht tijdens inspanning................................................................................... 27
2.5 Meten van Energieverbruik ................................................................................................... 31
2.6 Energieverbruik ..................................................................................................................... 33
2.7 Meten van Energiecapaciteit en Lichaamssamenstelling ..................................................... 39
3 Deel III: Respiratoir Systeem .................................................................................... 46
3.1 Anatomie en Mechanica........................................................................................................ 46
3.2 Long Volume en capaciteit .................................................................................................... 48
3.3 Gasuitwisseling en Transport ................................................................................................ 50
3.4 Dynamiek van de pulmonaire ventilatie ............................................................................... 53
4 Deel IV: Cardiovasculair Systeem .............................................................................. 56
4.1 Componenten van het Cardiovasculaire Systeem................................................................. 56
4.2 Bloeddruk .............................................................................................................................. 58
4.3 Bloedtoevoer en metabolisme Hart ...................................................................................... 63
4.4 Regulatie hartritme ............................................................................................................... 64
4.5 Bloedstroom .......................................................................................................................... 66
4.6 Hart capaciteit ....................................................................................................................... 67
2
, 1 Deel I: Voeding
1.1 KOOLHYDRATEN
Koolhydraten zijn een van de drie macronutriënten. Ze zijn opgebouwd uit Koolstof, Waterstof en
Zuurstof en hebben de algemene formule (CH2O)n.
1.1.1 SOORTEN KOOLHYDRATEN
Monosachariden Oligosachariden Polysachariden
Basiseenheid van Binding van 2-10 Binding van 3-1000en
koolhydraten monosachariden monosachariden
Voorbeelden: Disachariden: Plantaardige polysachariden:
- Glucose - Sucrose: gluc+fruc - Zetmeel: Amylose en
- Fructose - Lactose: gluc+galac Amylopectine
- Galactose - Maltose: gluc+gluc - Vezels*
Dierlijke polysachariden:
- Glycogeen
Gluconeogenese: Glucoseproductie (vnl. in lever) uit koolstofresiduen van andere verbindingen
(aminozuren, glycerol, pyruvaat, lactaat): Eiwitten glucose.
Glycogenese: glucose glycogeen, onder invloed van insuline (β-cellen pancreas)
Glycogenolysis: Glycogeen glucose, onder invloed van glucagon (α-cellen pancreas)
Polysachariden worden gevormd door dehydratatie
Voedingsvezels hebben positieve gezondheidseffect. Zij zorgen o.a. voor een gezond gewicht en
verminderen het risico op Diabetes Mellitus type II.
- Fermenteerbare vezels:
o Leveren een klein beetje energie
o Bevorderen stoelgang
- Niet-fermenteerbare vezels
o Leveren geen energie
o Bevorderen stoelgang
o Verzadigende werking
o Verlagen LDL-cholesterol
Glycogeen: polymeer en opslagvorm van glucose. Wordt opgeslagen in spieren en lever. Een man
van 80 kg heeft gemiddeld 500g glycogeen opgeslagen, waarvan 400 in spierweefsel.
1.1.2 AANBEVOLEN DAGELIJKSE HOEVEELHEID
Er zijn geen absolute minimale of maximale eisen.
- Sedentaire personen: 40-50% Koolhydraten 4-5g per kg lichaamsgewicht
- Sporters: 60-70% koolhydraten zie tabel
Kies voor vezelrijke, ongeraffineerde granen, fruit en groenten.
3
