AANDOENINGEN SCHOUDER VANUIT KINESITHERAPEUTISCH STANDPUNT
Hoorcollege 1:
Normale schouderfunctie vereist een goede functie van de volgende gewrichten (+
betrokken musculatuur, kapsels, ligamenten)
- Art. glenohumerale
- Art. suprahumerale (art. subacromialis of art. subdeltoideus
- Art. Acromioclavicularis
- Art. Scapulathoracalis (scapulocostale glijvlak)
- Art. Sternoclavicularis
- Art. Sternocostalis
- Art. costovertebrales
Schouder pijn
= 3e meest voorkomende musculoskeletale klacht
Tot 67% vd bevolking heeft ooit schouderpijn gerapporteerd aan een hulpverlener
eigenlijke voorkomen zal dus dicht bij 100% liggen
De helft vd 67% hersteld binnen de 6maand
40% vd 67% heeft na 1j nog klachten = chronische populatie
verantwoordelijk voor 80% vd totale economische kosten vanwege schouderpijn
De prevalentie ligt niet op onze leeftijd (bijna allemaal 40+)
Van alle klachten komen de rotator cuff-gerelateerde klachten het meest voor
Rotatorcuff spieren zorgen voor
tegenwerking vd deltoideus, naar
mediaal om de humerus kop mooi in
de kom te houden
,Flowchart is te eenvoudig weergegeven voor menselijk systeem
Klinisch onderzoek:
Level 1: screening herkennen van risicofactoren of alarmsignalen
Na gaan of klacht wel valt binnen je domein/ expertise, indien nodig doorvragen op wat
patiënt vertelt
- Gele vlaggen: psychosociale factoren
° passieve-copingstijl
° pijn catastroferen
° bewegingsangst
° ziekteovertuigingen
° algemene psychologische problemen
Kunnen revalidatie negatief beïnvloeden
Vormen geen stop op eventuele therapie, maar kunnen wel resultaat vd
behandeling beïnvloeden
- Rode vlaggen: waarschuwingssignaal vanwege risicofactoren voor een
ernstig onderliggend pathologie
is klacht pluis of niet pluis?
Indien niet pluis: vereist onmiddellijke aandacht
° generieke: rode vlaggen die niet te maken hebben met klacht bv
misselijkheid, braken,…
° specifieke: rode vlaggen die te maken hebben met klacht bv
voorgeschiedenis kanker, zoals borst en longkanker, hartaandoeningen,
voorgeschiedenis van angina, hartaanval of chirurgische ingreep
Identificeren van rode vlaggen door gebruik te maken van voorgeschiedenis en
basis klinisch onderzoek patiënt.
Beoordelen of symptomen verband houden met musculoskeletaal probleem
Bij rode vlag: patiënt doorverwijzen naar arts
Level 2: pathoanatomisch Dx
- Schouder als oorsprong van symptomen
Grote groepen van schouderproblemen:
Rotator cuff syndroom
Adhesive capsulitis = frozen shoulder goede toegevoegde test
Glenohomeraal instabiliteit
Andere: kraakbeenprobleem, acromioclaviculair gewricht, neurologische
leasies,…
- Niet-schouder als oorsprong van symptomen
Nek? volg spinal guidelines
,FROZEN SHOULDER (= ADHESIVE CAPSULITIS)
Constante diepe, pijnlijke pijn
Pijn lijkt op andere schouder-aandoeningen
Impact op werk, slaap, persoonlijke hygiëne, interpersoonlijke relaties en gevoel van
zelfstandigheid
Bij frozen shoulder is heel glenohumeraal kapsel aangedaan elke beweging is dus
beperkt, maar vooral naar externe rotatie
Abductie beweging: scapula is max opwaarts aan het roteren, maar glenohumeraal
heeft patent 0°
Er is een verschil met tendinopathie!!! (zoek op)
Bij tendinopathie zal patiënt enkel pijn hebben als je erop hebt geslapen terwijl bij frozen
shoulder ookal slaap je er niet op heb je nog steeds pijn.
Definitie van een frozen shoulder
Verlies van ROM (bewegingsvrijheid) in art. glenohumerale dat gorter is dan
25% in tenminste 2 richtingen.
Meer dan 50% verlies ROM in richting exorotatie (externe rotatie) tov niet-
aangedane zijde.
De bewegingsbeperking moet minstens 1 maand aanwezig zijn en niet
verbeteren.
Frozen shoulder = traag progressief proces
Frozen shoulder: stijfheid vh kapsel (ih gewricht) die bewegingsbeperkingen en
pijn veroorzaken
Vermoedelijk geïnitieerd door een immuunreactie en gemoduleerd door cytokines,
groeifactoren en enzymen
Immuunrespons geeft een cascade aan inflammatie grotere kans op frozen shoulder
Collageenstructuur is verstoord door geleidelijke fibrose vh bindweefselmembraan en
verdikking vh aangrenzende synoviale membraan
Differentiële diagnostiek:
- Postoperatieve stijve schouder
- Osteoartritis
- Acute bursitis/tendinitis
- Posterior vaste schouderdislocatie
, Fases frozen shoulder:
1. Freezing fase = inflammatoir proces
Inflammatoire synoviale reactie en hypervasculaire synovitis
Toenemende pijn (gaat op enorm korte tijd pieken), zowel in rust als tijdens
bewegingen vd schouder
Gevolg: ROM gaat snel afnemen
Verklaring: toename activiteit van myofibroblasten
Duur: aantal weken tot gem 9 maanden
2. Frozen fase
Pijn piekt en daarna vermindert geleidelijk aan
Stijfheid komt op voorgrond
Bewegingsvrijheid gaat nog meer afnemen
Intra-articulair: synovitis en progressieve capsulaire contractuur
Duur: 4-9 maanden
3. Dooifase (thawning)
Geleidelijke verbetering in ROM en pijn
Dicht hypercellulair collageenweefsel met een dunne synoviale laag
Duur: enkele maanden (3-9maand)
Elke fase heeft een soort synchroniteit:
Heel snel door eerste fase, dan ook snel door volgende fases
Traag door eerste fase, dan ook traag door andere fases
Kenmerken frozen shoulder
- Gem leeftijd tss 40-65j
- Traag progressief patroon van toenemende pijn en stijfheid
Hoorcollege 1:
Normale schouderfunctie vereist een goede functie van de volgende gewrichten (+
betrokken musculatuur, kapsels, ligamenten)
- Art. glenohumerale
- Art. suprahumerale (art. subacromialis of art. subdeltoideus
- Art. Acromioclavicularis
- Art. Scapulathoracalis (scapulocostale glijvlak)
- Art. Sternoclavicularis
- Art. Sternocostalis
- Art. costovertebrales
Schouder pijn
= 3e meest voorkomende musculoskeletale klacht
Tot 67% vd bevolking heeft ooit schouderpijn gerapporteerd aan een hulpverlener
eigenlijke voorkomen zal dus dicht bij 100% liggen
De helft vd 67% hersteld binnen de 6maand
40% vd 67% heeft na 1j nog klachten = chronische populatie
verantwoordelijk voor 80% vd totale economische kosten vanwege schouderpijn
De prevalentie ligt niet op onze leeftijd (bijna allemaal 40+)
Van alle klachten komen de rotator cuff-gerelateerde klachten het meest voor
Rotatorcuff spieren zorgen voor
tegenwerking vd deltoideus, naar
mediaal om de humerus kop mooi in
de kom te houden
,Flowchart is te eenvoudig weergegeven voor menselijk systeem
Klinisch onderzoek:
Level 1: screening herkennen van risicofactoren of alarmsignalen
Na gaan of klacht wel valt binnen je domein/ expertise, indien nodig doorvragen op wat
patiënt vertelt
- Gele vlaggen: psychosociale factoren
° passieve-copingstijl
° pijn catastroferen
° bewegingsangst
° ziekteovertuigingen
° algemene psychologische problemen
Kunnen revalidatie negatief beïnvloeden
Vormen geen stop op eventuele therapie, maar kunnen wel resultaat vd
behandeling beïnvloeden
- Rode vlaggen: waarschuwingssignaal vanwege risicofactoren voor een
ernstig onderliggend pathologie
is klacht pluis of niet pluis?
Indien niet pluis: vereist onmiddellijke aandacht
° generieke: rode vlaggen die niet te maken hebben met klacht bv
misselijkheid, braken,…
° specifieke: rode vlaggen die te maken hebben met klacht bv
voorgeschiedenis kanker, zoals borst en longkanker, hartaandoeningen,
voorgeschiedenis van angina, hartaanval of chirurgische ingreep
Identificeren van rode vlaggen door gebruik te maken van voorgeschiedenis en
basis klinisch onderzoek patiënt.
Beoordelen of symptomen verband houden met musculoskeletaal probleem
Bij rode vlag: patiënt doorverwijzen naar arts
Level 2: pathoanatomisch Dx
- Schouder als oorsprong van symptomen
Grote groepen van schouderproblemen:
Rotator cuff syndroom
Adhesive capsulitis = frozen shoulder goede toegevoegde test
Glenohomeraal instabiliteit
Andere: kraakbeenprobleem, acromioclaviculair gewricht, neurologische
leasies,…
- Niet-schouder als oorsprong van symptomen
Nek? volg spinal guidelines
,FROZEN SHOULDER (= ADHESIVE CAPSULITIS)
Constante diepe, pijnlijke pijn
Pijn lijkt op andere schouder-aandoeningen
Impact op werk, slaap, persoonlijke hygiëne, interpersoonlijke relaties en gevoel van
zelfstandigheid
Bij frozen shoulder is heel glenohumeraal kapsel aangedaan elke beweging is dus
beperkt, maar vooral naar externe rotatie
Abductie beweging: scapula is max opwaarts aan het roteren, maar glenohumeraal
heeft patent 0°
Er is een verschil met tendinopathie!!! (zoek op)
Bij tendinopathie zal patiënt enkel pijn hebben als je erop hebt geslapen terwijl bij frozen
shoulder ookal slaap je er niet op heb je nog steeds pijn.
Definitie van een frozen shoulder
Verlies van ROM (bewegingsvrijheid) in art. glenohumerale dat gorter is dan
25% in tenminste 2 richtingen.
Meer dan 50% verlies ROM in richting exorotatie (externe rotatie) tov niet-
aangedane zijde.
De bewegingsbeperking moet minstens 1 maand aanwezig zijn en niet
verbeteren.
Frozen shoulder = traag progressief proces
Frozen shoulder: stijfheid vh kapsel (ih gewricht) die bewegingsbeperkingen en
pijn veroorzaken
Vermoedelijk geïnitieerd door een immuunreactie en gemoduleerd door cytokines,
groeifactoren en enzymen
Immuunrespons geeft een cascade aan inflammatie grotere kans op frozen shoulder
Collageenstructuur is verstoord door geleidelijke fibrose vh bindweefselmembraan en
verdikking vh aangrenzende synoviale membraan
Differentiële diagnostiek:
- Postoperatieve stijve schouder
- Osteoartritis
- Acute bursitis/tendinitis
- Posterior vaste schouderdislocatie
, Fases frozen shoulder:
1. Freezing fase = inflammatoir proces
Inflammatoire synoviale reactie en hypervasculaire synovitis
Toenemende pijn (gaat op enorm korte tijd pieken), zowel in rust als tijdens
bewegingen vd schouder
Gevolg: ROM gaat snel afnemen
Verklaring: toename activiteit van myofibroblasten
Duur: aantal weken tot gem 9 maanden
2. Frozen fase
Pijn piekt en daarna vermindert geleidelijk aan
Stijfheid komt op voorgrond
Bewegingsvrijheid gaat nog meer afnemen
Intra-articulair: synovitis en progressieve capsulaire contractuur
Duur: 4-9 maanden
3. Dooifase (thawning)
Geleidelijke verbetering in ROM en pijn
Dicht hypercellulair collageenweefsel met een dunne synoviale laag
Duur: enkele maanden (3-9maand)
Elke fase heeft een soort synchroniteit:
Heel snel door eerste fase, dan ook snel door volgende fases
Traag door eerste fase, dan ook traag door andere fases
Kenmerken frozen shoulder
- Gem leeftijd tss 40-65j
- Traag progressief patroon van toenemende pijn en stijfheid
