Hoofdstuk 7: metabolisme
1. Wat is metabolisme?
- Geïntegreerd netwerk van chemische reacties die nutriënten
omzetten in energie en in de chemisch complexe cellulaire
producten
- Honderden enzymatische reacties georganiseerd in metabole
reactiewegen (pathways)
o Substraten worden omgezet in producten via vele specifieke
intermediairen(tussenstappen)= metabolieten
o Omzetting gebeurt stap voor stap in reeks van gekoppelde
reacties
o Globaal pakket van reacties moet thermodynamisch gunstig
zijn
o Allemaal sterk gereguleerd
- Belangrijkste metabole reactiewegen zijn dezelfde / gelijkaardig in
alle organismen (leven stamt voort uit 1 gemeenschappelijke
voorouder)
- Toch voldoende diversiteit in metabole reactiewegen
Gekoppelde reacties:
- Vrije energieverandering voor reeks van chemisch gekoppelde
reacties is gelijk aan som van vrije energieveranderingen van
individuele stappen
- Thermodynamisch ongunstige reactie wordt gedreven door een
thermodynamisch gunstige reactie waaraan deze gekoppeld is
- Koppeling in actieve plaats van enzymen
- DeltaG0 > 0 dan is die niet spontaan
- Als dat zo is gaan we die reactie koppelen aan een andere reactie
die wel spontaan is zodanig dat als je de reacties optelt een
negatieve deltaG0 krijgt
De Visscher Amber – KU Leuven Kulak – Farmaceutische Wetenschappen 1de Bachelor
Semester 1
, 2. Levende wezens vertonen metabole diversiteit
- Classificatie van organismen gebaseerd op koolstofbron
o Autotrofen: gebruiken koolstofdioxide als enige koolstofbron
o Heterotrofen: hebben nood aan organische vorm van
koolstof, bv. glucose
- Classificatie van organismen gebaseerd op energiebron
o Fototrofen = fotosynthetiserende organismen: gebruiken
zonlicht als energiebron
o Chemotrofen: gebruiken organische componenten (soms
anorganische componenten) als energiebron
- Fotoautotrofen en hetereotrofen hebben elkaar nodig
- Classificatie van organismen gebaseerd op mogelijkheid om zuurstof
als elektronenacceptor te gebruiken in energieproducerende
metabole reactiewegen
o Obligaat aeroben: zuurstof nodig voor leven (wij)
o Facultatief anaeroben: kunnen wisselen naar andere
elektronenacceptor dan zuurstof in anaerobe omstandigheden
(E coli bacterie)
o Obligaat anaeroben: kunnen zuurstof niet gebruiken, is zelfs
toxisch (soort bacterie)
3. Anabolisme en katabolisme
- Metabolisme = anabolisme + katabolisme
- Katabolisme
De Visscher Amber – KU Leuven Kulak – Farmaceutische Wetenschappen 1de Bachelor
Semester 1
1. Wat is metabolisme?
- Geïntegreerd netwerk van chemische reacties die nutriënten
omzetten in energie en in de chemisch complexe cellulaire
producten
- Honderden enzymatische reacties georganiseerd in metabole
reactiewegen (pathways)
o Substraten worden omgezet in producten via vele specifieke
intermediairen(tussenstappen)= metabolieten
o Omzetting gebeurt stap voor stap in reeks van gekoppelde
reacties
o Globaal pakket van reacties moet thermodynamisch gunstig
zijn
o Allemaal sterk gereguleerd
- Belangrijkste metabole reactiewegen zijn dezelfde / gelijkaardig in
alle organismen (leven stamt voort uit 1 gemeenschappelijke
voorouder)
- Toch voldoende diversiteit in metabole reactiewegen
Gekoppelde reacties:
- Vrije energieverandering voor reeks van chemisch gekoppelde
reacties is gelijk aan som van vrije energieveranderingen van
individuele stappen
- Thermodynamisch ongunstige reactie wordt gedreven door een
thermodynamisch gunstige reactie waaraan deze gekoppeld is
- Koppeling in actieve plaats van enzymen
- DeltaG0 > 0 dan is die niet spontaan
- Als dat zo is gaan we die reactie koppelen aan een andere reactie
die wel spontaan is zodanig dat als je de reacties optelt een
negatieve deltaG0 krijgt
De Visscher Amber – KU Leuven Kulak – Farmaceutische Wetenschappen 1de Bachelor
Semester 1
, 2. Levende wezens vertonen metabole diversiteit
- Classificatie van organismen gebaseerd op koolstofbron
o Autotrofen: gebruiken koolstofdioxide als enige koolstofbron
o Heterotrofen: hebben nood aan organische vorm van
koolstof, bv. glucose
- Classificatie van organismen gebaseerd op energiebron
o Fototrofen = fotosynthetiserende organismen: gebruiken
zonlicht als energiebron
o Chemotrofen: gebruiken organische componenten (soms
anorganische componenten) als energiebron
- Fotoautotrofen en hetereotrofen hebben elkaar nodig
- Classificatie van organismen gebaseerd op mogelijkheid om zuurstof
als elektronenacceptor te gebruiken in energieproducerende
metabole reactiewegen
o Obligaat aeroben: zuurstof nodig voor leven (wij)
o Facultatief anaeroben: kunnen wisselen naar andere
elektronenacceptor dan zuurstof in anaerobe omstandigheden
(E coli bacterie)
o Obligaat anaeroben: kunnen zuurstof niet gebruiken, is zelfs
toxisch (soort bacterie)
3. Anabolisme en katabolisme
- Metabolisme = anabolisme + katabolisme
- Katabolisme
De Visscher Amber – KU Leuven Kulak – Farmaceutische Wetenschappen 1de Bachelor
Semester 1
