Hoofdstuk 6: transcriptie en translatie
- Achtergrondinfo:
o DNA = genetisch materiaal van alle organismen ter wereld
o DNA bepalend voor eigenschappen zoals haarkleur, oogkleur,
…
o Nucleotide sequentie zorgt niet dat je opeens blond haar hebt
daarvoor is een transcriptie en translatie
o rRNA structuur geven aan de ribosomen, leidt niet tot eiwit
o tRNA AZ aanleveren om eiwit te vormen met de AZ, leidt
niet tot eiwit
o mRNA ALLEEN DIT CODEERT VOOR EEN EIWIT
wel alle 3 rechtstreeks afgeschreven van DNA
- Terminologie:
o Replicatie = kopiëren van DNA-sequentie naar DNA (gaan
van DNA-streng naar nieuwe DNA-streng)
o Transcriptie = kopiëren van DNA-sequentie naar RNA (info
van DNA overschrijven in RNA)
o Translatie = vertalen van info in RNA-
moleculen naar een proteïne (overstap van RNA
molecule naar eiwit)
1. DNA-replicatie
- DNA
o Drager van genetische info
o Moet EXACT gekopieerd worden
- Replicatie
o Semiconservatief
o Van 5’ 3’
o DNA-polymerase
- STAP 1: scheiding van strengen:
o Helicase (enzym) haalt 2 strengen uit elkaar
o Replicatievork gevormd
o Plek waar veel AT basenparen aanewezig zijn zal een goede
startplaats zijn voor DNA-replicatie omdat die slechts 2 H-
bruggen bevat
De Visscher Amber – KU Leuven Kulak – Farmaceutische Wetenschappen 1de Bachelor
Semester 1
, - STAP2: kopiëren van elke streng:
o Matrijs DNA = afleesstreng (3’ 5’)
o Coderende streng (5’ 3’)
o Primase = oligonucleotide als primer (=startpunt)
o 4 actieve precursoren nodig:, dATP, dGTP, dCTP,
dTTP
o DNA-polymerase = gaat zorgen voor verlengen
van streng
Zal zeggen welke base hij nodig heeft
Primer nood aan vrije 3’OH groep
Enkel verlenging in de 5’ 3’ richting
Leidenge streng continu
Probleem semicontinu, okazaki
fragmenten
Aangezien elongatie van 5’3’ gaat zal men bij de
DNA-streng van 5’3’ zal steeds in stukjes moeten
werken en loopt niet in 1 keer door deze is ook de
coderende streng bij de andere streng zal dat niet
het geval zijn want die kan in 1 keer doorgaan
- DNA-
polymerase katalyseert de vorming van fosfodiësterbindingen , PPi
wordt vrijgegeven
- STAP 3: DNA-ligase bindt de strengen aan elkaar
o Veel primers in semicontinu streng
o 1 primer in continu streng
2. Transcriptie
- Transcriptie = DNA RNA
De Visscher Amber – KU Leuven Kulak – Farmaceutische Wetenschappen 1de Bachelor
Semester 1
- Achtergrondinfo:
o DNA = genetisch materiaal van alle organismen ter wereld
o DNA bepalend voor eigenschappen zoals haarkleur, oogkleur,
…
o Nucleotide sequentie zorgt niet dat je opeens blond haar hebt
daarvoor is een transcriptie en translatie
o rRNA structuur geven aan de ribosomen, leidt niet tot eiwit
o tRNA AZ aanleveren om eiwit te vormen met de AZ, leidt
niet tot eiwit
o mRNA ALLEEN DIT CODEERT VOOR EEN EIWIT
wel alle 3 rechtstreeks afgeschreven van DNA
- Terminologie:
o Replicatie = kopiëren van DNA-sequentie naar DNA (gaan
van DNA-streng naar nieuwe DNA-streng)
o Transcriptie = kopiëren van DNA-sequentie naar RNA (info
van DNA overschrijven in RNA)
o Translatie = vertalen van info in RNA-
moleculen naar een proteïne (overstap van RNA
molecule naar eiwit)
1. DNA-replicatie
- DNA
o Drager van genetische info
o Moet EXACT gekopieerd worden
- Replicatie
o Semiconservatief
o Van 5’ 3’
o DNA-polymerase
- STAP 1: scheiding van strengen:
o Helicase (enzym) haalt 2 strengen uit elkaar
o Replicatievork gevormd
o Plek waar veel AT basenparen aanewezig zijn zal een goede
startplaats zijn voor DNA-replicatie omdat die slechts 2 H-
bruggen bevat
De Visscher Amber – KU Leuven Kulak – Farmaceutische Wetenschappen 1de Bachelor
Semester 1
, - STAP2: kopiëren van elke streng:
o Matrijs DNA = afleesstreng (3’ 5’)
o Coderende streng (5’ 3’)
o Primase = oligonucleotide als primer (=startpunt)
o 4 actieve precursoren nodig:, dATP, dGTP, dCTP,
dTTP
o DNA-polymerase = gaat zorgen voor verlengen
van streng
Zal zeggen welke base hij nodig heeft
Primer nood aan vrije 3’OH groep
Enkel verlenging in de 5’ 3’ richting
Leidenge streng continu
Probleem semicontinu, okazaki
fragmenten
Aangezien elongatie van 5’3’ gaat zal men bij de
DNA-streng van 5’3’ zal steeds in stukjes moeten
werken en loopt niet in 1 keer door deze is ook de
coderende streng bij de andere streng zal dat niet
het geval zijn want die kan in 1 keer doorgaan
- DNA-
polymerase katalyseert de vorming van fosfodiësterbindingen , PPi
wordt vrijgegeven
- STAP 3: DNA-ligase bindt de strengen aan elkaar
o Veel primers in semicontinu streng
o 1 primer in continu streng
2. Transcriptie
- Transcriptie = DNA RNA
De Visscher Amber – KU Leuven Kulak – Farmaceutische Wetenschappen 1de Bachelor
Semester 1