KENNIS VAN GEZONDHEID EN INZICHTEN IN ZIEK ZIJN:
Les 1: ziektegezondheid:
Prof. Dr. João Sabino
Overzicht:
- Gezondheid
- Ziekte:
Diagnose
- Volksgezondheid
- Epidemiologie
- Ziektepreventie
- Organisatie van gezondheidzorg
Gezondheid:
Wat betekent gezondheid?
Het begrip “gezondheid” kent :
- normerende en waarderende, religieuze en culturele aspecten, die in
tijd en plaats kunnen variëren.
bvb. “gezond” als synoniem van “goed” gebruikt (“gebruik je gezond
verstand”)
Verschillende definities van gezondheid:
1. Biomedische omschrijving
2. Biologische omschrijving
3. Psychologische omschrijving
4. Sociale omschrijving
1. Biomedische omschrijving:
= Gezondheid als afwezigheid van ziekte en lichaamsgebrek
Iemand is gezond indien:
- vrij van ziekte
- normaal lichamelijk functioneren
Gezondheid als negatieve conditie
,Biomedische omschrijving:
Ziekte als objectief fenomeen
Onafhankelijk vastgesteld door artsen
Fysiologische dysfunctie
Voordeel:
- Eenvoudig principe
- Monocausale verklaringswijze van ziekte
- Groot belang van de fysiologie en pathofysiologie
Nadeel:
- Niet altijd typische aanwijsbare oorzaak
- Monopolie van artsen vs. Rol van patiënt & paramedici ?
- Fysiologische dysfunctie soms moeilijk te “meten”
- Chronische ‘niet-te-genezen’ aandoeningen
2. Biologische benadering:
= Continu aanpassing van fysiologische processen en biomedische
reacties in het lichaam aan externe omstandigheden
Biologische gezondheid kan nauwkeurig worden omschreven:
- Lichaamstemperatuur
- Polsfrequentie
- Bloeddruk
3. Psychologische benadering:
= Het in staat zijn de door een persoon zelf gestelde doelen in het leven te
behalen en hiermee aan belangrijke geestelijke behoeften te voldoen:
= Gezond zijn is zich geestelijk optimaal voelen
Mensen die een lichaamsgebrek hebben of ziek zijn: kunnen
zichzelf, volgens deze benadering -> als gezond definiëren
4. Sociale benadering:
= Maatschappelijk functioneren staat centraal
Een persoon gezond als hij de sociale rollen die de samenleving
hem toebedeelt ten uitvoer brengt
Hoe kunnen we gezondheid dan wel omschrijven/definiëren ?
WHO definitie:
, “Health is a state of complete physical, social and mental well-being
and not merely the absence of disease or infirmity”
“The enjoyment of the highest attainable standard of health is one of the
fundamental rights of every human being without distinction of race,
religion, political belief, economic or social condition.”
Holistische benadering van gezondheid volgens WHO:
- Gezondheid als breed begrip
- Gezondheid als voorwaarde
voor optimaal functioneren
- Gezondheid als mensenrecht
- Globale visie
- Streefdoelen en aanknopingspunten
Kritiek op WHO definitie:
“Health is a state of complete physical, social and mental well-being and
not merely the absence of disease or infirmity”
- ‘complete …’ = te ruim en utopisch ? ideaalbeeld
- Statische definitie ←→ gezondheid is relatief begrip: wat is norm,
criterium om gezonden en ‘ongezonden’ te onderscheiden ?
- Gezondheid is een dynamisch gegeven
- Welbevinden is een subjectieve toestand
Vb: Paralympic Team Belgium:
- Zijn ze ongezond?
- Volgens definitie niet gezond maar je zou kunnen zeggen dat ze wel
gezond zijn
Huidige visie op gezondheid:
De individuele eigenschap om lichamelijk, geestelijk en sociaal, naar
eigen vermogen en beleven, adequaat te functioneren in de
samenleving
Gezondheid is een complex en dynamisch begrip
Nu een positief begrip
Belangrijkste kenmerken van gezondheid:
1. Drie dimensies:
Les 1: ziektegezondheid:
Prof. Dr. João Sabino
Overzicht:
- Gezondheid
- Ziekte:
Diagnose
- Volksgezondheid
- Epidemiologie
- Ziektepreventie
- Organisatie van gezondheidzorg
Gezondheid:
Wat betekent gezondheid?
Het begrip “gezondheid” kent :
- normerende en waarderende, religieuze en culturele aspecten, die in
tijd en plaats kunnen variëren.
bvb. “gezond” als synoniem van “goed” gebruikt (“gebruik je gezond
verstand”)
Verschillende definities van gezondheid:
1. Biomedische omschrijving
2. Biologische omschrijving
3. Psychologische omschrijving
4. Sociale omschrijving
1. Biomedische omschrijving:
= Gezondheid als afwezigheid van ziekte en lichaamsgebrek
Iemand is gezond indien:
- vrij van ziekte
- normaal lichamelijk functioneren
Gezondheid als negatieve conditie
,Biomedische omschrijving:
Ziekte als objectief fenomeen
Onafhankelijk vastgesteld door artsen
Fysiologische dysfunctie
Voordeel:
- Eenvoudig principe
- Monocausale verklaringswijze van ziekte
- Groot belang van de fysiologie en pathofysiologie
Nadeel:
- Niet altijd typische aanwijsbare oorzaak
- Monopolie van artsen vs. Rol van patiënt & paramedici ?
- Fysiologische dysfunctie soms moeilijk te “meten”
- Chronische ‘niet-te-genezen’ aandoeningen
2. Biologische benadering:
= Continu aanpassing van fysiologische processen en biomedische
reacties in het lichaam aan externe omstandigheden
Biologische gezondheid kan nauwkeurig worden omschreven:
- Lichaamstemperatuur
- Polsfrequentie
- Bloeddruk
3. Psychologische benadering:
= Het in staat zijn de door een persoon zelf gestelde doelen in het leven te
behalen en hiermee aan belangrijke geestelijke behoeften te voldoen:
= Gezond zijn is zich geestelijk optimaal voelen
Mensen die een lichaamsgebrek hebben of ziek zijn: kunnen
zichzelf, volgens deze benadering -> als gezond definiëren
4. Sociale benadering:
= Maatschappelijk functioneren staat centraal
Een persoon gezond als hij de sociale rollen die de samenleving
hem toebedeelt ten uitvoer brengt
Hoe kunnen we gezondheid dan wel omschrijven/definiëren ?
WHO definitie:
, “Health is a state of complete physical, social and mental well-being
and not merely the absence of disease or infirmity”
“The enjoyment of the highest attainable standard of health is one of the
fundamental rights of every human being without distinction of race,
religion, political belief, economic or social condition.”
Holistische benadering van gezondheid volgens WHO:
- Gezondheid als breed begrip
- Gezondheid als voorwaarde
voor optimaal functioneren
- Gezondheid als mensenrecht
- Globale visie
- Streefdoelen en aanknopingspunten
Kritiek op WHO definitie:
“Health is a state of complete physical, social and mental well-being and
not merely the absence of disease or infirmity”
- ‘complete …’ = te ruim en utopisch ? ideaalbeeld
- Statische definitie ←→ gezondheid is relatief begrip: wat is norm,
criterium om gezonden en ‘ongezonden’ te onderscheiden ?
- Gezondheid is een dynamisch gegeven
- Welbevinden is een subjectieve toestand
Vb: Paralympic Team Belgium:
- Zijn ze ongezond?
- Volgens definitie niet gezond maar je zou kunnen zeggen dat ze wel
gezond zijn
Huidige visie op gezondheid:
De individuele eigenschap om lichamelijk, geestelijk en sociaal, naar
eigen vermogen en beleven, adequaat te functioneren in de
samenleving
Gezondheid is een complex en dynamisch begrip
Nu een positief begrip
Belangrijkste kenmerken van gezondheid:
1. Drie dimensies:
