Practicum Psychodiagnostiek scoring van de WISC
Doelstelling: na een gestandaardiseerde afname van een intelligentietest (WISC-V-NL) kan
je de antwoorden van je cliënt correct omzetten naar ruwe scores en deze op hun beurt
correct omzetten naar betekenisvolle normscores (relatief meten/normgerichte
interpretatie)
STAP 0: • Bestudeer de WISC-V-Nl en neem hem af (zie practica eerste semester)
Bestudeer het
instrument en
neem het af
STAP 1: a) Bepaal itemscores
Berekenen
ruwe scores
• Zie scoringsprincipes in HL (zie algemene richtlijnen én bij elke subtest zelf)
• Let op bij verbale subtesten (zie extra oefeningen)
b) Bepaal subtestscores
• Tel de itemscores op
• Let op voor niet afgenomen items voor instapitem (HL p. 30-33)
- Niet afgenomen items worden wel meegeteld in de Totale Ruwe Score
(aangeven door ‘/x’, met x = aantal items voor het instapitem/items die je
niet hebt afgenomen)
• Let op als niet gestart bij leeftijdsspecifiek instapitem (HL p. 34-35)
- Vermoeden leermoeilijkheden/lage begaafdheid/… = steeds starten bij
begin subtest
- Maar … indien de instapitems later beide correct zijn, moet je je score van
de items ervoor dan SOMS nog corrigeren
à Stel items voor instapitems zijn fout, dan rekenen we deze toch
juist als beide instapitems juist zijn
• Let op als items zijn afgenomen na afbreekregel (HL p. 36-37)
- Soms items afgenomen na afbreekregel bij bereiken afbreekregel tijdens
omkeren OF door fout in afname
à Correcte items na de afbreekregel tel je dan NIET mee
STAP 2: • Zie appendix A.1 (https://iml.pearson.com/LMS/login2.php)
Bepaal de • 2 soorten normen: keuze maken
normgroep 1) Nederlandse normen: A.1 NL (Appendix A p.1)
2) Gecombineerde Nederlands en Vlaamse normen: A.1 – A.9 NL+VL
(Appendix A p. 35)
• Bereken de testleeftijd van de cliënt om te weten welke normtabel je moet
gebruiken
STAP 3: a) Bepaal geschaalde scores van de subtesten
Bepaal • Gaat over subtestniveau: Wechsler subtestscores ( X = 10 en sd= 3)
normscores • Kijk in appendix A.1: per subtest staat het bereik van de totale ruwe scores per
subtest
- Kijken bij welke geschaalde score de behaalde totale ruwe (subtest)score
hoort
1
Axana Van Bouwel Psychologie 2025-2026
, b) Bepaal TIQ (= Totaal IQ) en indexscores
• Gaat over index/TIQ-niveau: Wechsler IQ scores ( X = 100 en sd= 15)
• Op basis van geschaalde scores: 5
primaire indexen (ze hebben er sterker of
een minder sterk verband met algemene
intelligentie ‘g’)
1) Verbaal Begrip Index (VBI) ~ Gc
o Overeenkomsten +
Woordenschat
2) Visueel Ruimtelijke Index (VRI) ~ Gv
o Blokpatronen + Figuur
Samenstellen
3) Fluid Redeneren Index (FRI) ~ Gf
o Matrix Redeneren +
Gewichten
4) Werkgeheugen Index (WgI) ~ Gwm
o Cijferreeksen + Plaatjesreeksen
5) VerwerkingssnelheidIndex (VsI) ~ Gs
o Symbool Substitutie Coderen + Symbool Zoeken
• Op basis van de geschaalde scores: TIQ
- som van de indexen!
- = som van geschaalde scores van7 subtesten:
1. Blokpatronen
2. Overeenkomsten
3. Matrix Redeneren
4. Cijferreeksen
5. Symbool Substitutie Coderen
6. Woordenschat
7. Gewichten
Subtesten die
samen de
primaire index
bepalen
à Zwaarder gewicht in TIQ voor Verbaal Begrip (Gc) en Fluid Redeneren (Gf)
- Begrijpen, Rekenen, Cijfers en Letters Nazeggen & Figuur Zoeken worden
wel afgenomen maar zijn vervangsubtesten
o Soms kan een subtest niet worden afgenomen (bv. teveel
weerstand, fysieke beperking, …)
o Soms wordt een subtest wel (deels) afgenomen, maar is hij
ongeldig geworden (= géén valide meting, geeft niet echte
vaardigheid weer) (bv. fouten tijdens afname, onverwachte
omstandigheden, …)
o De geschaalde score van de vervangsubtest mag je dan gebruiken
om het TIQ te berekenen
à Maximaal 1 subtest die vervangen mag worden!
o Let op: je mag de geschaalde score van de vervangsubtest niet
gebruiken om de indexscores te berekenen!
à Conclusie op indexniveau zou dan zijn: ‘we kunnen de index
niet berekenen’ omdat we deze indexscore gaan vergelijken
met scores uit een referentiegroep, en die scores zouden dan
gebaseerd zijn op andere subtesten
o !! Uitzondering: Matrix Redeneren is de meest ‘zuivere’ subtest
(heeft de meest sterke verbinding met de g-factor), we mogen
deze NOOIT vervangen
2
Axana Van Bouwel Psychologie 2025-2026
Doelstelling: na een gestandaardiseerde afname van een intelligentietest (WISC-V-NL) kan
je de antwoorden van je cliënt correct omzetten naar ruwe scores en deze op hun beurt
correct omzetten naar betekenisvolle normscores (relatief meten/normgerichte
interpretatie)
STAP 0: • Bestudeer de WISC-V-Nl en neem hem af (zie practica eerste semester)
Bestudeer het
instrument en
neem het af
STAP 1: a) Bepaal itemscores
Berekenen
ruwe scores
• Zie scoringsprincipes in HL (zie algemene richtlijnen én bij elke subtest zelf)
• Let op bij verbale subtesten (zie extra oefeningen)
b) Bepaal subtestscores
• Tel de itemscores op
• Let op voor niet afgenomen items voor instapitem (HL p. 30-33)
- Niet afgenomen items worden wel meegeteld in de Totale Ruwe Score
(aangeven door ‘/x’, met x = aantal items voor het instapitem/items die je
niet hebt afgenomen)
• Let op als niet gestart bij leeftijdsspecifiek instapitem (HL p. 34-35)
- Vermoeden leermoeilijkheden/lage begaafdheid/… = steeds starten bij
begin subtest
- Maar … indien de instapitems later beide correct zijn, moet je je score van
de items ervoor dan SOMS nog corrigeren
à Stel items voor instapitems zijn fout, dan rekenen we deze toch
juist als beide instapitems juist zijn
• Let op als items zijn afgenomen na afbreekregel (HL p. 36-37)
- Soms items afgenomen na afbreekregel bij bereiken afbreekregel tijdens
omkeren OF door fout in afname
à Correcte items na de afbreekregel tel je dan NIET mee
STAP 2: • Zie appendix A.1 (https://iml.pearson.com/LMS/login2.php)
Bepaal de • 2 soorten normen: keuze maken
normgroep 1) Nederlandse normen: A.1 NL (Appendix A p.1)
2) Gecombineerde Nederlands en Vlaamse normen: A.1 – A.9 NL+VL
(Appendix A p. 35)
• Bereken de testleeftijd van de cliënt om te weten welke normtabel je moet
gebruiken
STAP 3: a) Bepaal geschaalde scores van de subtesten
Bepaal • Gaat over subtestniveau: Wechsler subtestscores ( X = 10 en sd= 3)
normscores • Kijk in appendix A.1: per subtest staat het bereik van de totale ruwe scores per
subtest
- Kijken bij welke geschaalde score de behaalde totale ruwe (subtest)score
hoort
1
Axana Van Bouwel Psychologie 2025-2026
, b) Bepaal TIQ (= Totaal IQ) en indexscores
• Gaat over index/TIQ-niveau: Wechsler IQ scores ( X = 100 en sd= 15)
• Op basis van geschaalde scores: 5
primaire indexen (ze hebben er sterker of
een minder sterk verband met algemene
intelligentie ‘g’)
1) Verbaal Begrip Index (VBI) ~ Gc
o Overeenkomsten +
Woordenschat
2) Visueel Ruimtelijke Index (VRI) ~ Gv
o Blokpatronen + Figuur
Samenstellen
3) Fluid Redeneren Index (FRI) ~ Gf
o Matrix Redeneren +
Gewichten
4) Werkgeheugen Index (WgI) ~ Gwm
o Cijferreeksen + Plaatjesreeksen
5) VerwerkingssnelheidIndex (VsI) ~ Gs
o Symbool Substitutie Coderen + Symbool Zoeken
• Op basis van de geschaalde scores: TIQ
- som van de indexen!
- = som van geschaalde scores van7 subtesten:
1. Blokpatronen
2. Overeenkomsten
3. Matrix Redeneren
4. Cijferreeksen
5. Symbool Substitutie Coderen
6. Woordenschat
7. Gewichten
Subtesten die
samen de
primaire index
bepalen
à Zwaarder gewicht in TIQ voor Verbaal Begrip (Gc) en Fluid Redeneren (Gf)
- Begrijpen, Rekenen, Cijfers en Letters Nazeggen & Figuur Zoeken worden
wel afgenomen maar zijn vervangsubtesten
o Soms kan een subtest niet worden afgenomen (bv. teveel
weerstand, fysieke beperking, …)
o Soms wordt een subtest wel (deels) afgenomen, maar is hij
ongeldig geworden (= géén valide meting, geeft niet echte
vaardigheid weer) (bv. fouten tijdens afname, onverwachte
omstandigheden, …)
o De geschaalde score van de vervangsubtest mag je dan gebruiken
om het TIQ te berekenen
à Maximaal 1 subtest die vervangen mag worden!
o Let op: je mag de geschaalde score van de vervangsubtest niet
gebruiken om de indexscores te berekenen!
à Conclusie op indexniveau zou dan zijn: ‘we kunnen de index
niet berekenen’ omdat we deze indexscore gaan vergelijken
met scores uit een referentiegroep, en die scores zouden dan
gebaseerd zijn op andere subtesten
o !! Uitzondering: Matrix Redeneren is de meest ‘zuivere’ subtest
(heeft de meest sterke verbinding met de g-factor), we mogen
deze NOOIT vervangen
2
Axana Van Bouwel Psychologie 2025-2026
