INLEIDING
EPIDEMIOLOGIE
Veel chronische inwendige aandoeningen zijn frequent aanwezig bij de meest voorkomende doodsoorzaken. Deze aandoeningen
zorgen in de laatste levensjaren ook voor ernstige beperkingen, wat gepaard gaat met een lage levenskwaliteit.
o ischemisch hartlijden
o cerebrovasculaire ziekte
o chronisch obstructieve longziekte
o lagere luchtweginfecties
o longkanker
PULMONAIRE REVALIDATIE
Dankzij preventie en revalidatie zullen patiënten langer kunnen leven.
→ ‘Disability Adjusted Life Year’ is een maat voor de totale last die ontstaat door de ziekte. Bestaat uit de jaren dat de patiënt
heeft geleefd met de beperking en de jaren die de patiënt is verloren door een vroegtijdig overlijden.
CLASSIFICATIE
CLASSIFICATIE VAN ERNST VAN LUCHTSTROOMBERPERKING BIJ COPD
o GOLD 1: mild FEV1 ≥ 80% van voorspelde waarden
o GOLD 2: moderate 50% ≤ FEV1 < 80% van voorspelde waarde
o GOLD 3: severe 30% ≤ FEV1 < 50% van voorspelde waarde
o GOLD 4: very servere FEV1 < 30% van voorspelde waarde
CLASSIFICATIE VOOR COPD (NIEUW)
COPD is meer dan een longziekte. De impact van deze ziekte wordt ook nog door andere factoren bepaald, namelijk symptomen
en opflakkeringen.
1
,CAT-METHODE
De Cat-methode is een COPD assessment test. Dit is een vragenlijst waarbij de patiënt steeds een score tussen 0 en 5 moet geven.
→ “hoe vaak hoest ik”
o 0 = nooit
o 1 = bijna nooit
o 2 = soms
o 3 = regelamtig
o 4 = vaak
o 5 = altijd
MMRC
Met de Modified Medical Research Counsil dyspnea scale wordt er bevraagd naar de fysieke (in)activiteit bij COPD-patiënten.
→ Deze vragenlijst geeft weer hoe kortademig de patiënt is. Kortademigheid beperkt het inspanningsvermogen van de patiënt,
waardoor er een afname zal zijn in de levenskwaliteit en in de deelname aan fysieke activiteit.
OORZAKEN INSPANNINGSBEPERKING BIJ COPD
Er zijn verschillende factoren die kunnen bijdragen aan de inspanningsbeperking.
o longen en luchtwegen
o ademspieren
o psychogene motivatie
o hart en bloedsomloop
o armspieren, beenspieren en rompspieren
Hoe beter de beenspierkracht is, hoe hoger het vermogen op de fietsproef zal zijn. Maar als de ademspierkracht niet voldoende is
zal er onvoldoende zuurstof de spieren bereiken, waardoor er een verminderd vermogen zal zijn.
→ Patiënten met een beter bewaarde ademspierkracht zullen een hoger vermogen kunnen leveren op de fietsproef.
Er zijn ook enkele systemische (extra-pulmonale) afwijkingen en comorbiteiten die kunnen optreden bij patiënten met een
longziekte.
o verminderde fitheid en verminderde activiteit
o spierzwakte
o ondervoeding
o depressie en angst
o verminderde levenskwaliteit
2
,TERMINOLOGIE VOLGENS WHO (ICF-classificatie)
PATHOLOGIE
o COPD – astma
o longfibrose (restrictieve longaandoening)
o cystische fibrose
o ruggenmergletsel
o neuromusculaire aandoening
o borstwandaandoening (kyfose-scoliose)
o atelectase
o longontsteking
o longoedeem
IMPAIRMENT
o luchtwegobstructie
o ademhalings spierfunctie en perifere spierfunctie
o gewrichtsmobiliteit
o coördinatie
o ademnood
o oefencapaciteit
o psychologische functie
DOELEN BEHANDELING
o verminderen van symptomen
» dyspnoe
» hoesten
» sputumretentie
o verbeteren van inspanningsvermogen
o verhogen van fysieke activiteit
o verbeteren van levenskwaliteit
3
, OBSTRUCTIEVE LONGZIEKTE
o Bij een chronische bronchitis zullen er te veel secreties aanwezig zijn, waardoor er een luchtwegobstructie veroorzaakt
wordt.
o Bij astma trekken de spieren samen en vernauwt de luchtweg door een acute prikkeling van de luchtwegen.
→ reversibel
o Bij emfyseem zal het longweefsel beschadigd zijn, waardoor de longen hun elasticiteit verliezen. Hierdoor klappen ze
dicht, waardoor de lucht de longen niet meer kan uitstromen.
De patiënten hebben typisch overmatige aanwezigheid van secreties die onvoldoende effectief kunnen worden opgehoest.
BEHANDELINGSMODALITEITEN
Er zijn verschillende behandelingsmodaliteiten, maar ze hebben niet allemaal een goede evidentie.
o geforceerde expiratie
o oefening
o ademhalingsoefeningen
o houdingsdrainage
o handmatige borstwandcompressie
o PEP, flutter en percussionaire
o percussie en vibratie
DOELSTELLINGEN VOOR BEHADNELING
o luchtstroom obstructie verminderen
o verbeteren van prestaties van ademhalingsspieren (mobiliteit van borstwand)
o verbeteren van kwaliteit van leven
o verbeteren van prestaties van perifere spieren (trainingscapaciteit en fysieke activiteit)
» oorzaken van spierzwakte
§ neuromusculaire ziekten
§ hyperinflatie
§ chronisch hartfalen
§ hypercapnie en hypoxemie
§ inactiviteit
§ katabolisme
§ verdovende middelen
§ ondervoeding
§ elektrolytenverstoringen
» spierzwakte draagt bij tot
§ ademhaling falen
§ trainingsbeperking
§ dyspneu
§ postoperatieve pulmonaire complicaties
§ verhoogde mortaliteit
4
EPIDEMIOLOGIE
Veel chronische inwendige aandoeningen zijn frequent aanwezig bij de meest voorkomende doodsoorzaken. Deze aandoeningen
zorgen in de laatste levensjaren ook voor ernstige beperkingen, wat gepaard gaat met een lage levenskwaliteit.
o ischemisch hartlijden
o cerebrovasculaire ziekte
o chronisch obstructieve longziekte
o lagere luchtweginfecties
o longkanker
PULMONAIRE REVALIDATIE
Dankzij preventie en revalidatie zullen patiënten langer kunnen leven.
→ ‘Disability Adjusted Life Year’ is een maat voor de totale last die ontstaat door de ziekte. Bestaat uit de jaren dat de patiënt
heeft geleefd met de beperking en de jaren die de patiënt is verloren door een vroegtijdig overlijden.
CLASSIFICATIE
CLASSIFICATIE VAN ERNST VAN LUCHTSTROOMBERPERKING BIJ COPD
o GOLD 1: mild FEV1 ≥ 80% van voorspelde waarden
o GOLD 2: moderate 50% ≤ FEV1 < 80% van voorspelde waarde
o GOLD 3: severe 30% ≤ FEV1 < 50% van voorspelde waarde
o GOLD 4: very servere FEV1 < 30% van voorspelde waarde
CLASSIFICATIE VOOR COPD (NIEUW)
COPD is meer dan een longziekte. De impact van deze ziekte wordt ook nog door andere factoren bepaald, namelijk symptomen
en opflakkeringen.
1
,CAT-METHODE
De Cat-methode is een COPD assessment test. Dit is een vragenlijst waarbij de patiënt steeds een score tussen 0 en 5 moet geven.
→ “hoe vaak hoest ik”
o 0 = nooit
o 1 = bijna nooit
o 2 = soms
o 3 = regelamtig
o 4 = vaak
o 5 = altijd
MMRC
Met de Modified Medical Research Counsil dyspnea scale wordt er bevraagd naar de fysieke (in)activiteit bij COPD-patiënten.
→ Deze vragenlijst geeft weer hoe kortademig de patiënt is. Kortademigheid beperkt het inspanningsvermogen van de patiënt,
waardoor er een afname zal zijn in de levenskwaliteit en in de deelname aan fysieke activiteit.
OORZAKEN INSPANNINGSBEPERKING BIJ COPD
Er zijn verschillende factoren die kunnen bijdragen aan de inspanningsbeperking.
o longen en luchtwegen
o ademspieren
o psychogene motivatie
o hart en bloedsomloop
o armspieren, beenspieren en rompspieren
Hoe beter de beenspierkracht is, hoe hoger het vermogen op de fietsproef zal zijn. Maar als de ademspierkracht niet voldoende is
zal er onvoldoende zuurstof de spieren bereiken, waardoor er een verminderd vermogen zal zijn.
→ Patiënten met een beter bewaarde ademspierkracht zullen een hoger vermogen kunnen leveren op de fietsproef.
Er zijn ook enkele systemische (extra-pulmonale) afwijkingen en comorbiteiten die kunnen optreden bij patiënten met een
longziekte.
o verminderde fitheid en verminderde activiteit
o spierzwakte
o ondervoeding
o depressie en angst
o verminderde levenskwaliteit
2
,TERMINOLOGIE VOLGENS WHO (ICF-classificatie)
PATHOLOGIE
o COPD – astma
o longfibrose (restrictieve longaandoening)
o cystische fibrose
o ruggenmergletsel
o neuromusculaire aandoening
o borstwandaandoening (kyfose-scoliose)
o atelectase
o longontsteking
o longoedeem
IMPAIRMENT
o luchtwegobstructie
o ademhalings spierfunctie en perifere spierfunctie
o gewrichtsmobiliteit
o coördinatie
o ademnood
o oefencapaciteit
o psychologische functie
DOELEN BEHANDELING
o verminderen van symptomen
» dyspnoe
» hoesten
» sputumretentie
o verbeteren van inspanningsvermogen
o verhogen van fysieke activiteit
o verbeteren van levenskwaliteit
3
, OBSTRUCTIEVE LONGZIEKTE
o Bij een chronische bronchitis zullen er te veel secreties aanwezig zijn, waardoor er een luchtwegobstructie veroorzaakt
wordt.
o Bij astma trekken de spieren samen en vernauwt de luchtweg door een acute prikkeling van de luchtwegen.
→ reversibel
o Bij emfyseem zal het longweefsel beschadigd zijn, waardoor de longen hun elasticiteit verliezen. Hierdoor klappen ze
dicht, waardoor de lucht de longen niet meer kan uitstromen.
De patiënten hebben typisch overmatige aanwezigheid van secreties die onvoldoende effectief kunnen worden opgehoest.
BEHANDELINGSMODALITEITEN
Er zijn verschillende behandelingsmodaliteiten, maar ze hebben niet allemaal een goede evidentie.
o geforceerde expiratie
o oefening
o ademhalingsoefeningen
o houdingsdrainage
o handmatige borstwandcompressie
o PEP, flutter en percussionaire
o percussie en vibratie
DOELSTELLINGEN VOOR BEHADNELING
o luchtstroom obstructie verminderen
o verbeteren van prestaties van ademhalingsspieren (mobiliteit van borstwand)
o verbeteren van kwaliteit van leven
o verbeteren van prestaties van perifere spieren (trainingscapaciteit en fysieke activiteit)
» oorzaken van spierzwakte
§ neuromusculaire ziekten
§ hyperinflatie
§ chronisch hartfalen
§ hypercapnie en hypoxemie
§ inactiviteit
§ katabolisme
§ verdovende middelen
§ ondervoeding
§ elektrolytenverstoringen
» spierzwakte draagt bij tot
§ ademhaling falen
§ trainingsbeperking
§ dyspneu
§ postoperatieve pulmonaire complicaties
§ verhoogde mortaliteit
4
