Charlotte Baeken 2025-2026 Universiteit Antwerpen
BIJZONDERE CONTRACTEN
Inhoudsopgave
Overzicht....................................................................................................... 6
KOOP........................................................................................................... 14
BOEK 7 BW- NIEUWIGHEDEN- KOOP..............................................................................91
HUUR........................................................................................................... 96
GEMEENE HUUR............................................................................................................ 96
WONINGHUUR............................................................................................................. 129
STUDENTENHUUR....................................................................................................... 147
HANDELSHUUR............................................................................................................ 150
NIEUWIGHEDEN BOEK 7 BW-HUUR..............................................................................175
Gastcollege................................................................................................................. 178
AANNEMING............................................................................................... 196
NIEUWIGHEDEN BOEK 7 BW- AANNEMING..................................................................227
WET BREYNE – WONINGBOUW WET............................................................................229
BEWAARGEVING.......................................................................................................... 239
BEWAARGEVING UIT NOODZAAK.............................................................................244
HOTELBEWAARGEVING............................................................................................ 245
SEKWESTER............................................................................................................. 246
LASTGEVING................................................................................................................ 247
DADING....................................................................................................................... 258
Examen:
3 onderdelen
1) Waar-Fout vragen en waarom
2) Inzichtsvragen (figuren met elkaar vergelijken)
3) Oefeningen
Moeilijk in te beelden dat men een dag doorkomt zonder een
bijzonder contract te sluiten, bv. koffie koopt of naar de cinema als
jas in bewaargeving.
Bijzondere contracten gaan over overeenkomsten of contracten, nu
contracten omdat men ten gevolge van het nieuwe BW voorkeur
geeft aan contract boven overeenkomst. Dit zijn wel synoniemen,
maar contract is het meer gangbare begrip.
Wat is nu essentieel aan een contract?
1
,Charlotte Baeken 2025-2026 Universiteit Antwerpen
Dit is de wilsovereenstemming van de partijen. Een contract is een
meerzijdige RH. Deze partijen zijn iets overeengekomen.
In het privaatrecht is een centraal uitgangspunt de wilsautonomie,
namelijk dat partijen de vrije wil hebben. In het contractenrecht ziet
men in artikel 5.3 BW dat het contractenrecht als uitgangspunt
aanvullend is. Partijen kunnen vrij contracten sluiten. De
contractvrijheid impliceert dat als men een contract sluit, men ook
telkens moet bepalen wat men precies wil en wat men is
overeengekomen (prijs, termijn, wanneer het risico overgaat). Dit is
een zegen en een vloek, namelijk men mag doen wat men wil, maar
het is niet efficiënt. Vandaar dat in ons BW voor heel courante
contracten een set van regels is voorzien, dus voor de meest
gangbare contracten heeft de wetgever gezegd op basis van de
vermoedelijke bedoeling van de partijen dat men in zo’n transacties
dit wel zal bedoelen. Dit zet men in het wetboek, waardoor partijen
niet meer uren moeten onderhandelen en schrijven; men kan
focussen op wat men wil aanvullen of van wil afwijken. Het heeft dus
een faciliterende functie door een wettelijke set van regels. Dit zijn
de benoemde contracten, de contracten die in de wet
benoemd worden en een regime krijgen (=aanvullend recht),
bv. Als men een wagen koopt, dat men dan niet heel lang moet
onderhandelen over alle soorten contractvoorwaarden, maar dat de
default al klaarligt. Partijen moeten maar enkel over nadenken of
men ervan wil afwijken en, zo ja, in welke zin. De benoemde
contracten vinden we in het BW (deel 3 van het oud BW).
‘Nieuw’ BW:
Boek 1. Algemene bepalingen (1/1/23)
Boek 2. Personen, familie & relatievermogensrecht
Boek 3. Goederen (1/9/21)
Boek 4. Nalatenschappen, schenkingen & testamenten
Boek 5. Verbintenissen (1/1/23)= algemeen contractenrecht
Boek 6. BCA (1/1/25)
Boek 7. Bijzondere contracten (coming soon?)
Boek 8. Bewijs
Boek 9. Zekerheden
Boek 10. Verjaring
Inwerkingtreding boeken 1 en 5 BW
Bij beide Wet van 28/4/22
Inwerkingtreding 1/1/23
2
,Charlotte Baeken 2025-2026 Universiteit Antwerpen
• Boek 1: art 3-5
• Boek 5: art 64-65
Deze boeken hebben een bijzondere overgangsrecht, namelijk dat ze
een eerbiedigende werking hebben. Wat betekent dat contract van
vóór 1/1/23 nog beheerst wordt door het oud BW en niet door Boek 1
of Boek 5 BW. En zelfs rechtshandelingen die dateren na de
inwerkingtreding, bv. contract van 2020 wordt vandaag opgezegd,
door de eerbiedende werking zal de opzegging nog worden geregeld
volgens de oude regels.
- Tenzij partijen anders overeenkomen
Enkel rechtshandelingen en rechtsfeiten na 1/1/23 worden beheerst
door het nieuwe recht.
Niet (valt onder de eerbiedigende werking):
Toekomstige gevolgen rechtshandelingen + rechtsfeiten die
dateren van voor 1/1/23
Rechtshandelingen + rechtsfeiten mbt verbintis uit
rechtshandelingen/rechtsfeiten van voor 1/1/23
Nieuw Boek 7 BW (bijzondere contracten)
• Wetsvoorstel 16 april 2024 (DOC 55 3973)
• Nieuw wetsvoorstel 20 februari 2025 (DOC 56 0743)
Dat innoveert op verschillende punten; er zijn heel wat wijzigingen
die in het contractenrecht zullen worden aangebracht, bv. een
hernummering of elk contract krijgt een extra titel, bv. artikel 7.2.23.
Wat zijn de inhoudelijke drijfveren voor Boek VII?
• Krachtlijnen (meer innovatie)
- Herstructurering en integratie (met titels, zie hieronder)
- Coherentie tussen contracten, bv. meer harmonisatie op
modaliteiten (termijnen, voorwaarden)
- Vereenvoudiging van contractenrecht, bv. heel veel
bepalingen van gemeenrecht worden herhaald of kleine
afwijkingen op algemene verbintenisrechtelijke principes
maar geen meerwaarde hebben
Titel 1: statuut en definities
3
, Charlotte Baeken 2025-2026 Universiteit Antwerpen
Titel 2: koop en ruil
Titel 3: huur en bruiklening
Titel 4: dienstencontracten (met aanneming)
Titel 5: lening (aparte wet)
Titel 6: kanscontracten (met bv. lijfrente)
Titel 7: contracten mbt geschil (dading en sekwester)
We hebben de benoemde contracten die in BW staan (vandaag:
oud BW; later: Boek 7 BW). Er bestaat ook een heel aantal bijzondere
contracten die niet in het BW staan, maar in bijzondere wetten, bv.
verzekeringscontract of arbeidscontract of vennootschapscontract.
Dit zijn ook allemaal bijzondere contracten. Wij focussen op de
benoemde contracten in BW.
Welke regels zijn van toepassing?
• Wettelijke setregels (=aanvullend recht, dus ook kijken wat de
partijen hebben geregeld) + contract (voor zover nt dwR). Voor
het overige zal het aanvullend of corrigerend zijn op de
suppletieve wettelijke regeling. In een derde laag hebben we het
gemeene contractenrecht (artikel 5:13 BW) subsidiair. Deze doen
geen afbreuk aan de bijzondere contracten, als de bijzondere
contracten zelf niets regelen, bv. wat de contractuele remedies
zijn, dan past men het gemeene verbintenissen- en
contractenrecht toe (art. 5:71 BW).
Onbenoemde contracten/sui generis
In het contractenrecht heeft men volgens artikel 5.14 BW het
uitgangspunt van de contractvrijheid en hebben we een open
gebied, bv. in het goederenrecht hebben we een numerus clausus.
Bij het contractenrecht speelt de wilsautonomie: men kan dus
binnen de lijntjes kleuren en een koopcontract nemen en verder
modaliseren, maar men kan ook buiten de lijntjes kleuren en een
heel nieuw contract maken, waar we geen wettelijke set van regels
hebben. Dit zijn onbenoemde contracten, die een eigen aard
hebben.
Welke regels gelden dan?
1) Het contract zelf
2) Gemene verb & contractenrecht (met art. 5.71 BW)
4
BIJZONDERE CONTRACTEN
Inhoudsopgave
Overzicht....................................................................................................... 6
KOOP........................................................................................................... 14
BOEK 7 BW- NIEUWIGHEDEN- KOOP..............................................................................91
HUUR........................................................................................................... 96
GEMEENE HUUR............................................................................................................ 96
WONINGHUUR............................................................................................................. 129
STUDENTENHUUR....................................................................................................... 147
HANDELSHUUR............................................................................................................ 150
NIEUWIGHEDEN BOEK 7 BW-HUUR..............................................................................175
Gastcollege................................................................................................................. 178
AANNEMING............................................................................................... 196
NIEUWIGHEDEN BOEK 7 BW- AANNEMING..................................................................227
WET BREYNE – WONINGBOUW WET............................................................................229
BEWAARGEVING.......................................................................................................... 239
BEWAARGEVING UIT NOODZAAK.............................................................................244
HOTELBEWAARGEVING............................................................................................ 245
SEKWESTER............................................................................................................. 246
LASTGEVING................................................................................................................ 247
DADING....................................................................................................................... 258
Examen:
3 onderdelen
1) Waar-Fout vragen en waarom
2) Inzichtsvragen (figuren met elkaar vergelijken)
3) Oefeningen
Moeilijk in te beelden dat men een dag doorkomt zonder een
bijzonder contract te sluiten, bv. koffie koopt of naar de cinema als
jas in bewaargeving.
Bijzondere contracten gaan over overeenkomsten of contracten, nu
contracten omdat men ten gevolge van het nieuwe BW voorkeur
geeft aan contract boven overeenkomst. Dit zijn wel synoniemen,
maar contract is het meer gangbare begrip.
Wat is nu essentieel aan een contract?
1
,Charlotte Baeken 2025-2026 Universiteit Antwerpen
Dit is de wilsovereenstemming van de partijen. Een contract is een
meerzijdige RH. Deze partijen zijn iets overeengekomen.
In het privaatrecht is een centraal uitgangspunt de wilsautonomie,
namelijk dat partijen de vrije wil hebben. In het contractenrecht ziet
men in artikel 5.3 BW dat het contractenrecht als uitgangspunt
aanvullend is. Partijen kunnen vrij contracten sluiten. De
contractvrijheid impliceert dat als men een contract sluit, men ook
telkens moet bepalen wat men precies wil en wat men is
overeengekomen (prijs, termijn, wanneer het risico overgaat). Dit is
een zegen en een vloek, namelijk men mag doen wat men wil, maar
het is niet efficiënt. Vandaar dat in ons BW voor heel courante
contracten een set van regels is voorzien, dus voor de meest
gangbare contracten heeft de wetgever gezegd op basis van de
vermoedelijke bedoeling van de partijen dat men in zo’n transacties
dit wel zal bedoelen. Dit zet men in het wetboek, waardoor partijen
niet meer uren moeten onderhandelen en schrijven; men kan
focussen op wat men wil aanvullen of van wil afwijken. Het heeft dus
een faciliterende functie door een wettelijke set van regels. Dit zijn
de benoemde contracten, de contracten die in de wet
benoemd worden en een regime krijgen (=aanvullend recht),
bv. Als men een wagen koopt, dat men dan niet heel lang moet
onderhandelen over alle soorten contractvoorwaarden, maar dat de
default al klaarligt. Partijen moeten maar enkel over nadenken of
men ervan wil afwijken en, zo ja, in welke zin. De benoemde
contracten vinden we in het BW (deel 3 van het oud BW).
‘Nieuw’ BW:
Boek 1. Algemene bepalingen (1/1/23)
Boek 2. Personen, familie & relatievermogensrecht
Boek 3. Goederen (1/9/21)
Boek 4. Nalatenschappen, schenkingen & testamenten
Boek 5. Verbintenissen (1/1/23)= algemeen contractenrecht
Boek 6. BCA (1/1/25)
Boek 7. Bijzondere contracten (coming soon?)
Boek 8. Bewijs
Boek 9. Zekerheden
Boek 10. Verjaring
Inwerkingtreding boeken 1 en 5 BW
Bij beide Wet van 28/4/22
Inwerkingtreding 1/1/23
2
,Charlotte Baeken 2025-2026 Universiteit Antwerpen
• Boek 1: art 3-5
• Boek 5: art 64-65
Deze boeken hebben een bijzondere overgangsrecht, namelijk dat ze
een eerbiedigende werking hebben. Wat betekent dat contract van
vóór 1/1/23 nog beheerst wordt door het oud BW en niet door Boek 1
of Boek 5 BW. En zelfs rechtshandelingen die dateren na de
inwerkingtreding, bv. contract van 2020 wordt vandaag opgezegd,
door de eerbiedende werking zal de opzegging nog worden geregeld
volgens de oude regels.
- Tenzij partijen anders overeenkomen
Enkel rechtshandelingen en rechtsfeiten na 1/1/23 worden beheerst
door het nieuwe recht.
Niet (valt onder de eerbiedigende werking):
Toekomstige gevolgen rechtshandelingen + rechtsfeiten die
dateren van voor 1/1/23
Rechtshandelingen + rechtsfeiten mbt verbintis uit
rechtshandelingen/rechtsfeiten van voor 1/1/23
Nieuw Boek 7 BW (bijzondere contracten)
• Wetsvoorstel 16 april 2024 (DOC 55 3973)
• Nieuw wetsvoorstel 20 februari 2025 (DOC 56 0743)
Dat innoveert op verschillende punten; er zijn heel wat wijzigingen
die in het contractenrecht zullen worden aangebracht, bv. een
hernummering of elk contract krijgt een extra titel, bv. artikel 7.2.23.
Wat zijn de inhoudelijke drijfveren voor Boek VII?
• Krachtlijnen (meer innovatie)
- Herstructurering en integratie (met titels, zie hieronder)
- Coherentie tussen contracten, bv. meer harmonisatie op
modaliteiten (termijnen, voorwaarden)
- Vereenvoudiging van contractenrecht, bv. heel veel
bepalingen van gemeenrecht worden herhaald of kleine
afwijkingen op algemene verbintenisrechtelijke principes
maar geen meerwaarde hebben
Titel 1: statuut en definities
3
, Charlotte Baeken 2025-2026 Universiteit Antwerpen
Titel 2: koop en ruil
Titel 3: huur en bruiklening
Titel 4: dienstencontracten (met aanneming)
Titel 5: lening (aparte wet)
Titel 6: kanscontracten (met bv. lijfrente)
Titel 7: contracten mbt geschil (dading en sekwester)
We hebben de benoemde contracten die in BW staan (vandaag:
oud BW; later: Boek 7 BW). Er bestaat ook een heel aantal bijzondere
contracten die niet in het BW staan, maar in bijzondere wetten, bv.
verzekeringscontract of arbeidscontract of vennootschapscontract.
Dit zijn ook allemaal bijzondere contracten. Wij focussen op de
benoemde contracten in BW.
Welke regels zijn van toepassing?
• Wettelijke setregels (=aanvullend recht, dus ook kijken wat de
partijen hebben geregeld) + contract (voor zover nt dwR). Voor
het overige zal het aanvullend of corrigerend zijn op de
suppletieve wettelijke regeling. In een derde laag hebben we het
gemeene contractenrecht (artikel 5:13 BW) subsidiair. Deze doen
geen afbreuk aan de bijzondere contracten, als de bijzondere
contracten zelf niets regelen, bv. wat de contractuele remedies
zijn, dan past men het gemeene verbintenissen- en
contractenrecht toe (art. 5:71 BW).
Onbenoemde contracten/sui generis
In het contractenrecht heeft men volgens artikel 5.14 BW het
uitgangspunt van de contractvrijheid en hebben we een open
gebied, bv. in het goederenrecht hebben we een numerus clausus.
Bij het contractenrecht speelt de wilsautonomie: men kan dus
binnen de lijntjes kleuren en een koopcontract nemen en verder
modaliseren, maar men kan ook buiten de lijntjes kleuren en een
heel nieuw contract maken, waar we geen wettelijke set van regels
hebben. Dit zijn onbenoemde contracten, die een eigen aard
hebben.
Welke regels gelden dan?
1) Het contract zelf
2) Gemene verb & contractenrecht (met art. 5.71 BW)
4
