AP Hogeschool
Professionele Bachelor Toegepaste Psychologie
MENS & LEREN 2
Academiejaar 2023-2024
Gebaseerd op het boek ‘Wijzer in de Ontwikkelingsstoornissen’
door S. Van de Voorde
Samenvatting door Sara Vanderwegen
Vanderwegen
1
Samenvatting SVDW
, Mens & leren 2:
Les 1+2: herhaling HGW, HGD en ICF
ICF
= internationale classificatie van het menselijk functioneren
= international classification of functioning, disability and health
een mens =
- Lichaam (functies/anatomische eigenschappen)
o Wat kan iemand zowel fysiek als mentaal?
- Doen (activiteiten)
o Wat doet een mens? Wat zijn zijn
activiteiten?
o Dit gaat meer over zelfstandigheid en
zelfzorg
- Samen (participatie)
o Met wie doet een mens iets? Hij
participeert/neemt deel
o Dit gaat over deelnemen aan iets
Maar een mens is meer, er is ook nog:
- Ik = persoonlijke factoren zoals leeftijd, geslacht, ervaring, sociale status
- Omgeving = externe factoren, waaronder:
o De fysieke omgeving
o De sociale en de maatschappelijke omgeving
- Ziektes : een ziekte of een aandoening heeft een impact op het volledige mens-zijn
HGW en HGD en Faire Diagnostiek
HGW = Handelingsgericht werken
7 uitgangspunten:
1. Onderwijs- en opvoedingsbehoeften centraal
2. Afstemming / wisselwerking
3. Leerkracht en ouder doen er toe
4. Positieve aspecten
5. Constructieve samenwerking
6. Doelgericht
7. Systematisch en transparant
HGD = Handelingsgerichte diagnostiek
1. Intake = info verzamelen rond hulpvraag
2. Strategie = reflectie rond aanpak
3. Onderzoek gericht info vergaren
4. Integratie/aanbeveling
5. Advies
6. Interventie + evaluatie
2
Samenvatting SVDW
,Handelingsplanning
5 fasen:
- Eerst vorm je je een beeld van een leerling.
- Op basis daarvan breng je de noden en behoeften
van het kind in kaart, zodat je doelen kan
selecteren.
- In een derde fase bereid je acties voor, dan voer je
ze uit, en tot slot evalueer je.
soms: het beeld van de leerling verandert, nieuwe noden duiken op en je draait een
nieuwe cirkel, met dezelfde stappen. In de realiteit lopen die fases vaak door elkaar, kijk je
geregeld om en sleutel je aan fasen die op papier achter je liggen.
Faire diagnostiek
- Zorgzame en kwaliteitsvolle diagnostiek bij anderstalige en/of jansarme kinderen
- Lage testscores:
o = weergave van hetgeen de test wil weergeven?
o of een andere oorzaak?
belangrijk hier aandachtig voor te zijn!
3
Samenvatting SVDW
, Mens & Leren 2:
Les 4: Agressie
Wat is agressie?
- Gedrag waarbij de ander schade wordt toegebracht
o Fysieke agressie: slaan, schoppen, etc.
o Psychische agressie: bedreigen, pesten, schelden
- Overtreden van bepaalde regels
o Formeel: bezittingen niet stukmaken, niet mishandelen
o Informeel: respect hebben; rekening houden met elkaar
- Iemands gedrag kan agressief zijn, ook al had de persoon niet de intentie om leed toe
te brengen aan de ander
Soorten agressie
- Reactieve agressie
o Heetgebakerde kinderen die “ontploffen”
o Snel aangevallen, onmiddellijke reactie
o Impulsief, houdt geen rekening met consequenties
o Vaak reactie op iets, vb. onmacht of een soort bedreiging
- Proactieve agressie
o Niet reacties, agressie om doelen na te streven
o Koelbloediger
o Weinig angst
grote samenhang tussen beide vormen
o 50% van de kinderen vertoont zowel proactieve als reactieve agressie
6 categorieën probleemgedrag die samenhangen met agressie:
- Internaliserende problemen
- Emotionele disregulatie en hyperactiviteit
- Delinquent gedrag
- Sociometrische status
- Slachtofferschap
- Sociale incompetentie
- Relationele agressie (sociale agressie)
o Komt vaker voor dan fysieke agressie
o Manipulatie als motor
Roddels verspreiden
Niet uitnodigen voor verjaardagen
Kwaad spreken / leugens verspreiden
Anderen onder druk zetten
o Meer bij meisjes (zgn. Queen Bee)
o Risico op bagatellisering / minimaliseren
Deze vorm van agressie wordt vaak genegeerd
4
Samenvatting SVDW
Professionele Bachelor Toegepaste Psychologie
MENS & LEREN 2
Academiejaar 2023-2024
Gebaseerd op het boek ‘Wijzer in de Ontwikkelingsstoornissen’
door S. Van de Voorde
Samenvatting door Sara Vanderwegen
Vanderwegen
1
Samenvatting SVDW
, Mens & leren 2:
Les 1+2: herhaling HGW, HGD en ICF
ICF
= internationale classificatie van het menselijk functioneren
= international classification of functioning, disability and health
een mens =
- Lichaam (functies/anatomische eigenschappen)
o Wat kan iemand zowel fysiek als mentaal?
- Doen (activiteiten)
o Wat doet een mens? Wat zijn zijn
activiteiten?
o Dit gaat meer over zelfstandigheid en
zelfzorg
- Samen (participatie)
o Met wie doet een mens iets? Hij
participeert/neemt deel
o Dit gaat over deelnemen aan iets
Maar een mens is meer, er is ook nog:
- Ik = persoonlijke factoren zoals leeftijd, geslacht, ervaring, sociale status
- Omgeving = externe factoren, waaronder:
o De fysieke omgeving
o De sociale en de maatschappelijke omgeving
- Ziektes : een ziekte of een aandoening heeft een impact op het volledige mens-zijn
HGW en HGD en Faire Diagnostiek
HGW = Handelingsgericht werken
7 uitgangspunten:
1. Onderwijs- en opvoedingsbehoeften centraal
2. Afstemming / wisselwerking
3. Leerkracht en ouder doen er toe
4. Positieve aspecten
5. Constructieve samenwerking
6. Doelgericht
7. Systematisch en transparant
HGD = Handelingsgerichte diagnostiek
1. Intake = info verzamelen rond hulpvraag
2. Strategie = reflectie rond aanpak
3. Onderzoek gericht info vergaren
4. Integratie/aanbeveling
5. Advies
6. Interventie + evaluatie
2
Samenvatting SVDW
,Handelingsplanning
5 fasen:
- Eerst vorm je je een beeld van een leerling.
- Op basis daarvan breng je de noden en behoeften
van het kind in kaart, zodat je doelen kan
selecteren.
- In een derde fase bereid je acties voor, dan voer je
ze uit, en tot slot evalueer je.
soms: het beeld van de leerling verandert, nieuwe noden duiken op en je draait een
nieuwe cirkel, met dezelfde stappen. In de realiteit lopen die fases vaak door elkaar, kijk je
geregeld om en sleutel je aan fasen die op papier achter je liggen.
Faire diagnostiek
- Zorgzame en kwaliteitsvolle diagnostiek bij anderstalige en/of jansarme kinderen
- Lage testscores:
o = weergave van hetgeen de test wil weergeven?
o of een andere oorzaak?
belangrijk hier aandachtig voor te zijn!
3
Samenvatting SVDW
, Mens & Leren 2:
Les 4: Agressie
Wat is agressie?
- Gedrag waarbij de ander schade wordt toegebracht
o Fysieke agressie: slaan, schoppen, etc.
o Psychische agressie: bedreigen, pesten, schelden
- Overtreden van bepaalde regels
o Formeel: bezittingen niet stukmaken, niet mishandelen
o Informeel: respect hebben; rekening houden met elkaar
- Iemands gedrag kan agressief zijn, ook al had de persoon niet de intentie om leed toe
te brengen aan de ander
Soorten agressie
- Reactieve agressie
o Heetgebakerde kinderen die “ontploffen”
o Snel aangevallen, onmiddellijke reactie
o Impulsief, houdt geen rekening met consequenties
o Vaak reactie op iets, vb. onmacht of een soort bedreiging
- Proactieve agressie
o Niet reacties, agressie om doelen na te streven
o Koelbloediger
o Weinig angst
grote samenhang tussen beide vormen
o 50% van de kinderen vertoont zowel proactieve als reactieve agressie
6 categorieën probleemgedrag die samenhangen met agressie:
- Internaliserende problemen
- Emotionele disregulatie en hyperactiviteit
- Delinquent gedrag
- Sociometrische status
- Slachtofferschap
- Sociale incompetentie
- Relationele agressie (sociale agressie)
o Komt vaker voor dan fysieke agressie
o Manipulatie als motor
Roddels verspreiden
Niet uitnodigen voor verjaardagen
Kwaad spreken / leugens verspreiden
Anderen onder druk zetten
o Meer bij meisjes (zgn. Queen Bee)
o Risico op bagatellisering / minimaliseren
Deze vorm van agressie wordt vaak genegeerd
4
Samenvatting SVDW
