Samenvatting - De spijsvertering - fysiologie & pathofysiologie II

De spijsvertering
Inleiding
Inleiding op basis van dieetverschillen
Herbivoren
 Herbivoren nemen lignine op  slecht verteerbaar dus aangewezen op
schimmels en gisten om toch koolhydraten uit deze voeding te halen
 Gevolg slechte verteerbaarheid = meer faeces
 Koolhydraatrijk dieet
 Herbivoren die enkel frisse, jonge, groene baaldjes eten: konijn, rodentia,
giraffen
 Herbivoren die grote hoeveelheden slecht verteerbaar voedsel eten: paard,
rund, schaap
 Herkauwers
o Belangrijkste flora in pens (70%)
o Voormagen belangrijkst
 Paard
o Belangrijkste flora in caecum
o Caecum en colon belangrijkst (65%)
o Maag enorm klein tov de rest van spijsverteringsstelsel (kleinste
maag)



Carnivoren
 Eiwitrijk en vetrijk dieet  enzymen nodig om eiwitten en vetten af te
breken
 Maag belangrijkst (stockage functie)



Omnivoren
 Maag gelijkaardig aan carnivoren maar kleiner, dikke darm gelijkaardig aan
monogastrische herbivoren maar kleiner



Stappen in het verteringsproces
 Fijnmalen voedsel door tanden
o Vergemakklijkt doorslikken
o Vergroot oppervlakte enzymatische vertering (kleine stukjes)
 Bewegingen maag en darmen
o Mengen voedsel met spijsverteringsenzymen

, o Bevordert absorptie  meer beweging, meer voedsel in contact met
darmwand waar absorptie plaatsvindt
 Voortbeweging voedsel door spijsverteringsstelsel
o Propultie = doorschuiven van voedsel
o Retentie = ter plaatse houden van voedsel (belangrijk bij
herbivoren)
 Musculatuur
o Mond- en kauwspieren dwarsgestreept
o Overige spieren  gladde spiercellen



Secretie van enzymen
 Exocriene klieren, speekselklieren, exocriene deel pancreas, gal uit lever
o Bepalen ionaire samenstelling en pH
o  pH bepaalt of enzymen actief zijn
o Aanwezigheid Ca nodig voor activatie enzymen
 Enterocyten secreteren enzymen om voedsel verder af te breken
 Functie enzymen  knippen van voedsel tot bouwstenen (glucose, AZ,
vetzuren)
 Mucus-producerende cellen  produceren slijmlaag
o Vergemakkelijken voedseltransport
o Bescherming epitheel (tegen oa zure maaginhoud)
 Recirculatie enzymen  gesecreteerd in darmlumen en verderop opnieuw
geabsorbeerd en gerecycleerd
 Welke enzymen afhankelijk van diersoort



Enzymatische afbraak van organische voedingsstoffen
 Energierijke nutriënten te groot om doorheen darmwand te migreren
 Andere enzymen gesecreteerd in maag dan in darmen
 Onverteerd materiaal  uitscheiden via anus
 Bescherming tegen autodigestie  enzymen gesecreteerd onder inactieve
vorm, geactiveerd in lumen



Absorptie van voedingsstoffen
 Kleine moleculen, water, vitaminen en mineralen
 Meeste voedingsstoffen via bloed naar lever gebracht
 Vet vervoerd via lymfe
 Grote moleculen transporteiwit nodig (gesynthetiseerd in lever)
 Deels passief, deels actief
o Kleine moleculen  kleine moleculen en grote moleculen op
transporteiwit via passieve diffusie
o Geladen moleculen of tegen concentratiegradiënt  actief transport

,Wand van het spijsverteringsstelsel
4 lagen
Mucosa
 Epitheelcellen
o Korte levensduur
o Epitheliale stamcellen in crypten  na 2-3 dagen nieuwe
epitheellaag
 bescherming
 Villi en crypten
o In dunne darm allebei aanwezig
o In dikke darm enkel crypte  minder groot oppervlak aanwezig
 Nooit stuk dikke darm weghalen
 Tight-junctions aan luminale zijde
 Muscularis mucosae = laag gladde spiercellen  beweging villi en
vrijstelling secreties
 Cellen specifieke functies: absorptie, secretie, hormoonproductie,
muscusproductie



Submucosa
 Capillairen
 Nerveuze plexus van Meissner (parasympatisch)



Muscularis
 Interne circulaire spierlaag  lumen vernauwt  voedselbolus naar voor
geduwd en kan niet terugkeren
 Externe longitudinale spierlaag  lumen opengetrokken  opschuiven
voedselbolus
 Nerveuze plexus van Auerbach
o Tussen inwendige en externe laag
o Samen met plexus van Meissner  enterisch nerveus systeem
 Beide staan continu in contact
 Belangrijke correlatie hersenen en darmen



Serosa
 Bindweefsel
 Visceraal peritoneum

, Dunne darm
 Functie: digestie en absorptie
 Villi en crypten
 Celtypen
o Enterocyten met microvilli
o Goblet cellen  mucusproductie
o Paneth cellen  antibacterieel (immuunsysteem)
o Entero-endocriene cellen  productie lokale hormonen die paracrien
werken


Dikke darm
 Functie: absorptie
 Enkel crypten, geen villi
 Celtypen
o Enterocyten
o Goblet cellen
o Endocriene cellen


Maag-darmmotiliteit
 Functies
o Voortbewegen voedsel naar volgend darmsegment
o Stoppen van voedsel voor digestie en absorptie
o Verkleinen voedingsstoffen & mengen met secreties
o Circulatie voedsel
 Voedsel keert nooit terug
 Te korte transittijd  diarree
 Te lange transittijd  constipatie
o Heel veel water geabsorbeerd waardoor darminhoud droog en
moeilijk te verwijderen
 Kan gecoördineerd worden door CZS maar werkt meestal autonoom
o Interstitiële cellen van Calaj functioneren als pacemakercellen 
zorgen voor golven van partiële depolarisaties (van -60 mV naar -40
mV) = slow waves
o Aantal slow waves afhankelijk van darmsegment
o Partiële depolarisatie  geen contractie of relaxatie
 Chemosensoren en mechanosensoren input naar enterisch nerveus
systeem waardoor contractie of relaxatie optreedt
 Regulatie intrinsieke molitieit
o Enterisch nerveus systeem