PWP 1
Omschrijving psychologie: wetenschap die aard en mogelijke oorzaken bestudeert van
gevoelens, opvattingen, wensen en gedragingen van mensen
breed domein -> specialisaties (deelgebieden)
è psyche: geest der ziel
è logos: de rede
Psychiatrie & psychologie
- Psychiatrie is een medische wetenschap & psychologie is een gedragswetenschap
-> Psychische stoornis: wordt gezien als ziekte
Binnen klinische psychologie; deelgebied van psychologie; wordt hier niet gesproken
over ziekten: mogen ook geen medicatie toedienen.
= Beide gericht op diagnostiek en behandeling, maar vanuit een ander wetenschappelijk
kader
Lang verleden; pseudopsychologie
Korte geschiedenis: psychologie als wetenschap (1879)
Onderscheid pseudopsychologie & wetenschapspsychologie: uitspraak
1. Bron
2. Inhoud: extreem statement? Vloeit het uit uit eerder objectief onderzoek?
3. Bewijs uitspraak? Mening? Survey? Vastgesteld observatie?
4. Bayes aanwezig? Dwz: fouten, vooroordelen, suggesterende vraag,
vertekeningen…
5. Totstandkoming uitspraak? Louter gezond verstand of objectieve systematische
methode?
6. Psychologie als lens voldoende om dit te verklaren?
Dit semester gaan we kijken welke verklaringen er zijn gevonden voor menselijk gedrag
op basis van psychologie als wetenschap. Door het gebruiken van een
wetenschappelijke methode, om aan objectieve gegevens te komen.
1879: Start wetenschappelijke psychologie
Willhelm Wundt; In Leipzig labo opgericht voor experimentiele psychologie
; we gaan op een objectieve, wetenschappelijke manier info verzamelen om meer
objectief iets te kunnen zeggen over het menselijk gedrag.
1
,Eerste indruk
è Thin slicing: op heel kleine stukjes informatie baseren we onze eerste indruk
è Binnen hoeveel tijd baseren we eerste indruk?
o obv fysieke aantrekkelijkheid eerste indruk= 0,2 sec
o Volledige eerste indruk= binnen 30 sec
è En we zitten meestal juist+ niet snel geneigd om van gedachten te veranderen
o Mensen zijn -> cognitief conservatief ^
Verschillende manieren om psychologie te bedrijven;
Experimentele pscyhologen: psychologen die onderzoek doen (kleinere groep)
è Degene die voor nieuwe fundamentele kennis zorgen; growth of knowledge
Bijdragen aan kennis die kan gebruikt worden door de andere 2 groepen,
è De docenten
è & de toegepaste psychologen (grootste groep; inzichten gaan toepassen ih
werkveld)
PERSPECTIEVEN EN STROMINGEN
(goed kunnen onderscheiden & weten welk perspectief welke wetenschappelijke meth +
weten welke stromingen eronder resorteren)
1.Biologisch perspectief
è Het lichaam kan apart van de geest worden bestudeerd
; gedrag komt voort uit biologische voedingsbodem (biologisch gegeven)!
->Biologisch bepaald hoe mensen zich gaan gedragen
-Vroeger biologisch perspectief (Descartes)
- Scheiding lichaam en geest
- Lichaam als deel van een machine; lichaam functioneert zelf mechanisch
- Rationalisme: denken als enig middel om aan wetenschap te doen
- Wetenschappelijke methode toen; door na te denken (veel kritiek daarna ofc):
maar toen; louter nadenken voldoende; Descartes ‘ ik denk dus ik ben’
- Kritiek empiristen: je komt aan objectieve informatie door waarneming en
ervaringen van mensen.
-Modern biologisch perspectief:
o Biologisch gegeven nog altijd basis; maar scheiding tussen lichaam & geest wordt
verlaten
o Mentale processen (gevoelens, gedachten) komen voort uit een lichamelijk
gegeven; bv werking zenuwstelsels, hormoonhuishouding die zal bepalen hoe
mensen zich gedragen bvb; door levels van dopamine, serotine…
2
,2.Cognitief perspectief
è De wetenschappelijke methode kan worden gebruikt om de menselijke geest te
bestuderen!
o Oorsprong in chemie; structureren
o Willhelm Wundt!: structureren van menselijke geest
o Basis voor structuralisme
o Baanbrekend inzicht: gebruik van wetenschappelijke methode voor studie
lichaam en geest (introspectie)
o Eerste stroming ih cognitief perspectief: Het Structuralisme
o Hoe zit menselijk geest inelkaar?
o Wat hangt samen met wat? Patronen?
o Bv vragen: druk op lampje wnr je licht ziet; bedoeling; reactietijd meten:
vragen anticipanten wat ze ervaren hadden
§ -> zo zicht proberen krijgen op de structuren van menselijke geest
->hier meten van zintuigen
o Tweede stroming: Functionalisme (als reactie)
o Niet voldoende om te zoeken naar structureren en patronen
o Bedoeling om binnen die menselijke geest na te gaan wat de functie is van
elk onderdeel
o Elk deel heeft een bepaal doel. Componenten hebben een functie die
functie moet je bestuderen
o Jaren 70’ Heropleving cognitief perspectief: Modern cognitief perspectief
o Nadruk op mentale processen: hoe mensen denken, leren, beslissingen
nemen, hoe zien we andere, hoe zien we onszelf
o Geheugen, denken, leren, perceptie (informatieverwerking)
o Mens wordt gezien als soort computer; een modern informatiesysteem
§ Alle prikkels die binnen komen worden verwerkt en betekenis
aangegeven en dat zal bepalen hoe we ons gedragen
3.Behavioristisch perspectief
è Studie van observeerbaar gedrag, niet van mentale processen
o Duidelijke breuk met het cognitief perspectief
o Nadruk op waarneembaar gedrag (itt introspectie)
o Psychologie= studie van gedrag en omstandigheden die gedrag
beïnvloeden!
o Je kan niet aan objectieve bevindingen komen door iets te bestuderen wat
zich inwendig situeert; wat mentaal is…
o Je moet het richten op observeerbaar gedrag; is de enige werkelijkheid die
er is & die introspectie is niet objectief, is heel subjectief
o Studie van het uitwendige gedrag & de omstandigheden die dat gedrag kunnen
beinvloeden
3
, o Nadruk; heel sterk op handelen van mensen: handelen>denken en voelen
o Grootste bijdrage: hoe omgeving het leren beinvloedt ->
conditioneringstheorieen; Pavlov & Skinner(infra)
4.Perspectieven vanuit de hele persoon
Stromingen;
4.1 Psychodynamische psychologie
è persoonlijkheid en geestelijke stoornissen zijn gevolg van onbewuste processen
o Onbewuste processen domineren persoonlijkheid en kunnen geestelijke
stoornissen veroorzaken
o Breuk met behaviourisme; van waarneembaar gedrag naar mentale processen
o Breuk met cognitief en biologisch perspectief: focus gericht op ONBEWUSTE
mentale processen (introspectie & redeneren gaat over het bewuste deel)
o Lichamelijke klachten? -> oplossen door achterhalen wat er onbewust ad hand is
o Methode ontwikkelt voor psychotherapie
o Psychoanalyse Freud
§ Behandeling klachten: techniek -> vrije associatie; mensen vrijuit
laten spreken ->zo krijg je hetgene wat er onbewust speelt naar
boven
o Hypnose, analyseren van droominhoud…
o Deze stroming: minst empirische steuning; alles wat onbewust gebeurt;
moeilijk te bestuderen; en je weet niet bv bij hypnose of droom; heeft dit te
maken met de onbewuste processen of is het gewoon iets anders?
o ‘onbewuste processen bepalen de gehele persoonlijkheid en wnr het misloopt
worden er geestelijke stoornissen veroorzaakt’
o Theorie van Freud: menselijke geest opsplitsen in 3 onderdelen
o IT: impulsen; onze driften, wat we willen doen; het onbewuste deel
(grootste deel van mentale processen)
o EGO: in contact met realiteit;kader: dit w van u verwacht; bij baby’s
bestaat dit niet; als die honger hebben, huilen die, wc? -> gwn pamper
o SUPEREGO: onze opvoeding: morele normen & waarden; hier geweten dat
richting geeft aan ons gedrag
o = vanaf moment dat dit allemaal niet in balans is -> je krijgt energie die
niet weg kan -> resulteert in lichamelijke klachten
o Je moet dan weg terug afleggen naar die onbewuste processen om te zien
hoe je dit kan reguleren; om die lichamelijke klachten of die psyschische
stoornissen te verhelpen
o ===benaderen gedrag vanuit de hele persoon
4
Omschrijving psychologie: wetenschap die aard en mogelijke oorzaken bestudeert van
gevoelens, opvattingen, wensen en gedragingen van mensen
breed domein -> specialisaties (deelgebieden)
è psyche: geest der ziel
è logos: de rede
Psychiatrie & psychologie
- Psychiatrie is een medische wetenschap & psychologie is een gedragswetenschap
-> Psychische stoornis: wordt gezien als ziekte
Binnen klinische psychologie; deelgebied van psychologie; wordt hier niet gesproken
over ziekten: mogen ook geen medicatie toedienen.
= Beide gericht op diagnostiek en behandeling, maar vanuit een ander wetenschappelijk
kader
Lang verleden; pseudopsychologie
Korte geschiedenis: psychologie als wetenschap (1879)
Onderscheid pseudopsychologie & wetenschapspsychologie: uitspraak
1. Bron
2. Inhoud: extreem statement? Vloeit het uit uit eerder objectief onderzoek?
3. Bewijs uitspraak? Mening? Survey? Vastgesteld observatie?
4. Bayes aanwezig? Dwz: fouten, vooroordelen, suggesterende vraag,
vertekeningen…
5. Totstandkoming uitspraak? Louter gezond verstand of objectieve systematische
methode?
6. Psychologie als lens voldoende om dit te verklaren?
Dit semester gaan we kijken welke verklaringen er zijn gevonden voor menselijk gedrag
op basis van psychologie als wetenschap. Door het gebruiken van een
wetenschappelijke methode, om aan objectieve gegevens te komen.
1879: Start wetenschappelijke psychologie
Willhelm Wundt; In Leipzig labo opgericht voor experimentiele psychologie
; we gaan op een objectieve, wetenschappelijke manier info verzamelen om meer
objectief iets te kunnen zeggen over het menselijk gedrag.
1
,Eerste indruk
è Thin slicing: op heel kleine stukjes informatie baseren we onze eerste indruk
è Binnen hoeveel tijd baseren we eerste indruk?
o obv fysieke aantrekkelijkheid eerste indruk= 0,2 sec
o Volledige eerste indruk= binnen 30 sec
è En we zitten meestal juist+ niet snel geneigd om van gedachten te veranderen
o Mensen zijn -> cognitief conservatief ^
Verschillende manieren om psychologie te bedrijven;
Experimentele pscyhologen: psychologen die onderzoek doen (kleinere groep)
è Degene die voor nieuwe fundamentele kennis zorgen; growth of knowledge
Bijdragen aan kennis die kan gebruikt worden door de andere 2 groepen,
è De docenten
è & de toegepaste psychologen (grootste groep; inzichten gaan toepassen ih
werkveld)
PERSPECTIEVEN EN STROMINGEN
(goed kunnen onderscheiden & weten welk perspectief welke wetenschappelijke meth +
weten welke stromingen eronder resorteren)
1.Biologisch perspectief
è Het lichaam kan apart van de geest worden bestudeerd
; gedrag komt voort uit biologische voedingsbodem (biologisch gegeven)!
->Biologisch bepaald hoe mensen zich gaan gedragen
-Vroeger biologisch perspectief (Descartes)
- Scheiding lichaam en geest
- Lichaam als deel van een machine; lichaam functioneert zelf mechanisch
- Rationalisme: denken als enig middel om aan wetenschap te doen
- Wetenschappelijke methode toen; door na te denken (veel kritiek daarna ofc):
maar toen; louter nadenken voldoende; Descartes ‘ ik denk dus ik ben’
- Kritiek empiristen: je komt aan objectieve informatie door waarneming en
ervaringen van mensen.
-Modern biologisch perspectief:
o Biologisch gegeven nog altijd basis; maar scheiding tussen lichaam & geest wordt
verlaten
o Mentale processen (gevoelens, gedachten) komen voort uit een lichamelijk
gegeven; bv werking zenuwstelsels, hormoonhuishouding die zal bepalen hoe
mensen zich gedragen bvb; door levels van dopamine, serotine…
2
,2.Cognitief perspectief
è De wetenschappelijke methode kan worden gebruikt om de menselijke geest te
bestuderen!
o Oorsprong in chemie; structureren
o Willhelm Wundt!: structureren van menselijke geest
o Basis voor structuralisme
o Baanbrekend inzicht: gebruik van wetenschappelijke methode voor studie
lichaam en geest (introspectie)
o Eerste stroming ih cognitief perspectief: Het Structuralisme
o Hoe zit menselijk geest inelkaar?
o Wat hangt samen met wat? Patronen?
o Bv vragen: druk op lampje wnr je licht ziet; bedoeling; reactietijd meten:
vragen anticipanten wat ze ervaren hadden
§ -> zo zicht proberen krijgen op de structuren van menselijke geest
->hier meten van zintuigen
o Tweede stroming: Functionalisme (als reactie)
o Niet voldoende om te zoeken naar structureren en patronen
o Bedoeling om binnen die menselijke geest na te gaan wat de functie is van
elk onderdeel
o Elk deel heeft een bepaal doel. Componenten hebben een functie die
functie moet je bestuderen
o Jaren 70’ Heropleving cognitief perspectief: Modern cognitief perspectief
o Nadruk op mentale processen: hoe mensen denken, leren, beslissingen
nemen, hoe zien we andere, hoe zien we onszelf
o Geheugen, denken, leren, perceptie (informatieverwerking)
o Mens wordt gezien als soort computer; een modern informatiesysteem
§ Alle prikkels die binnen komen worden verwerkt en betekenis
aangegeven en dat zal bepalen hoe we ons gedragen
3.Behavioristisch perspectief
è Studie van observeerbaar gedrag, niet van mentale processen
o Duidelijke breuk met het cognitief perspectief
o Nadruk op waarneembaar gedrag (itt introspectie)
o Psychologie= studie van gedrag en omstandigheden die gedrag
beïnvloeden!
o Je kan niet aan objectieve bevindingen komen door iets te bestuderen wat
zich inwendig situeert; wat mentaal is…
o Je moet het richten op observeerbaar gedrag; is de enige werkelijkheid die
er is & die introspectie is niet objectief, is heel subjectief
o Studie van het uitwendige gedrag & de omstandigheden die dat gedrag kunnen
beinvloeden
3
, o Nadruk; heel sterk op handelen van mensen: handelen>denken en voelen
o Grootste bijdrage: hoe omgeving het leren beinvloedt ->
conditioneringstheorieen; Pavlov & Skinner(infra)
4.Perspectieven vanuit de hele persoon
Stromingen;
4.1 Psychodynamische psychologie
è persoonlijkheid en geestelijke stoornissen zijn gevolg van onbewuste processen
o Onbewuste processen domineren persoonlijkheid en kunnen geestelijke
stoornissen veroorzaken
o Breuk met behaviourisme; van waarneembaar gedrag naar mentale processen
o Breuk met cognitief en biologisch perspectief: focus gericht op ONBEWUSTE
mentale processen (introspectie & redeneren gaat over het bewuste deel)
o Lichamelijke klachten? -> oplossen door achterhalen wat er onbewust ad hand is
o Methode ontwikkelt voor psychotherapie
o Psychoanalyse Freud
§ Behandeling klachten: techniek -> vrije associatie; mensen vrijuit
laten spreken ->zo krijg je hetgene wat er onbewust speelt naar
boven
o Hypnose, analyseren van droominhoud…
o Deze stroming: minst empirische steuning; alles wat onbewust gebeurt;
moeilijk te bestuderen; en je weet niet bv bij hypnose of droom; heeft dit te
maken met de onbewuste processen of is het gewoon iets anders?
o ‘onbewuste processen bepalen de gehele persoonlijkheid en wnr het misloopt
worden er geestelijke stoornissen veroorzaakt’
o Theorie van Freud: menselijke geest opsplitsen in 3 onderdelen
o IT: impulsen; onze driften, wat we willen doen; het onbewuste deel
(grootste deel van mentale processen)
o EGO: in contact met realiteit;kader: dit w van u verwacht; bij baby’s
bestaat dit niet; als die honger hebben, huilen die, wc? -> gwn pamper
o SUPEREGO: onze opvoeding: morele normen & waarden; hier geweten dat
richting geeft aan ons gedrag
o = vanaf moment dat dit allemaal niet in balans is -> je krijgt energie die
niet weg kan -> resulteert in lichamelijke klachten
o Je moet dan weg terug afleggen naar die onbewuste processen om te zien
hoe je dit kan reguleren; om die lichamelijke klachten of die psyschische
stoornissen te verhelpen
o ===benaderen gedrag vanuit de hele persoon
4
