Vrije Universiteit Brussel
Bachelor Psychologie
KLINISCHE
PSYCHIATRIE
Prof. Dr. Dirk Van West
Samenvatting door Sara Vanderwegen
1
Samenvatting SVDW
,Inleiding
1) Psychopathologie
- Psyche – pathos – logo
o Logo = “de leer van”
o Psyche = over het psychisch functioneren
o Pathos = belangrijkste aspect = last/lijdensdruk
De last/lijdensdruk dat iemand of de omgeving (!) heeft
pathos vereiste om te kunnen spreken over een psychiatrische conditie
o = ‘Wetenschap of studie van het geestelijk of psychisch lijden’
- Twee benaderingen :
o Syndroombenadering : psychologie van het pathologische (gegroepeerde
entiteiten) : samenhangend geheel van klachten en symptomen.
dit is wat wij gaan toepassen
o Symptoombenadering : pathologie van het psychische (algemene psychische
processen of functies)
O.b.v. een aantal symptomen/klachten in psychisch functioneren gaat
komen tot het eventueel stellen van een psychiatrische conditie
Dit doen we in master
- Twee typen diagnosen:
o Syndroomdiagnose of descriptieve diagnose: deze diagnose is alleen
beschrijvend en geeft geen informatie over de redenen en manier van
ontstaan
Op populatieniveau; algemeen beeld
o Structuurdiagnose: deze diagnose geeft naast een beschrijving van de
symptomatologie aan waardoor en op welke wijze het syndroom ontstaan is
Factoren die iemand kwetsbaar maken = predisponerende of
voorbeschikkende factoren
Factoren die de stoornis uitlokken = precipiterende of uitlokkende
factoren
Factoren die de stoornis onderhouden = perpetuerende of
onderhoudende factoren
2
Samenvatting SVDW
,2) Psychiatrische stoornis
- ‘Abnormaal’ verschijnsel
o Afwijkend van de sociale norm of van wat in de cultuur als ‘normaal’ gedrag
geldt.
- Veroorzaakt ongemak, lijden of bezorgdheid bij de betrokkene en/of de omgeving
o Belangrijk!!! Als dit niet aanwezig is kan je niet spreken over ene psychiatrisch
ziektebeeld
2.1 Verklaringsmodellen
Veel gebruikt: biopsychosociale model
hoe beter je interventie en behandeling kan zijn
hoe groter een bepaald luik, hoe meer de behandeling ook op dit luik zal afgestemd zijn
- Medisch model (‘disease’)
o Etiologie (ontstaan)
Oorzakelijke factoren (predispositie)
Uitlokkende factoren (precipitatie)
In stand houdende factoren (perpetuatie)
o Pathogenese (ontwikkeling)
o Prognose (natuurlijk beloop)
o Behandeling (Preventie/Therapie)
- Psychologisch model
o Ziektebeleving (‘illness’)
- Sociologisch model
o Ziekterol
- Ook ‘cultuur’ speelt belangrijke rol =>
biopsychosocioculturele model
- Niet alleen psychische, maar ook somatische
condities
- Als draaglast > draagkracht = psychische
decompensatie
o Decompensatie kan verschillende vormen aannemen: angstig
decompenseren, depressief decompenseren, psychotisch decompenseren
o Allemaal over hetzelfde: patiënt niet in staat om draaglast te dragen
Kan komen door té grote draaglast, of te zwakke draagkracht
- Chronische stress is nefast voor het ontwikkelen van psychische (en somatische)
aandoeningen)
3
Samenvatting SVDW
, 3) Classificatie
3.1 Algemeen
- Doel:
o Orde scheppen
o Fenomenen groeperen
o Gemeenschappelijke taal ontwikkelen
- Ideaal:
o Perfecte representatie van onderliggende realiteit en diversiteit
o Voorspelt verloop, oorzaken, reacties op behandeling
- Nuttig:
o Communicatiemiddel
o Registratiemiddel
Dubbel: belangrijk voor een beleid op te stellen, maar praktisch veel
tijd in beslag waardoor minder tijd voor werkelijke behandelingen
- Prototypisch zien we het minste
o Enkel in de persoonlijkheidsstoornissen
- Als we hebben over syndromen = categoriale classificatie
o Het is aan- of afwezig = dichotoom
Nadeel: soms niet voldoende voor aanwezigheid diagnose, maar
betekent niet dat deze patiënt geen klachten heeft en dus
behandeling nodig heeft
- In klinische praktijk meer dimensionale classificatie
o Spectrumconditie / spectrumconditie = er zijn varianten, niet dichotomisch
o Klinisch meest relevant
4
Samenvatting SVDW
Bachelor Psychologie
KLINISCHE
PSYCHIATRIE
Prof. Dr. Dirk Van West
Samenvatting door Sara Vanderwegen
1
Samenvatting SVDW
,Inleiding
1) Psychopathologie
- Psyche – pathos – logo
o Logo = “de leer van”
o Psyche = over het psychisch functioneren
o Pathos = belangrijkste aspect = last/lijdensdruk
De last/lijdensdruk dat iemand of de omgeving (!) heeft
pathos vereiste om te kunnen spreken over een psychiatrische conditie
o = ‘Wetenschap of studie van het geestelijk of psychisch lijden’
- Twee benaderingen :
o Syndroombenadering : psychologie van het pathologische (gegroepeerde
entiteiten) : samenhangend geheel van klachten en symptomen.
dit is wat wij gaan toepassen
o Symptoombenadering : pathologie van het psychische (algemene psychische
processen of functies)
O.b.v. een aantal symptomen/klachten in psychisch functioneren gaat
komen tot het eventueel stellen van een psychiatrische conditie
Dit doen we in master
- Twee typen diagnosen:
o Syndroomdiagnose of descriptieve diagnose: deze diagnose is alleen
beschrijvend en geeft geen informatie over de redenen en manier van
ontstaan
Op populatieniveau; algemeen beeld
o Structuurdiagnose: deze diagnose geeft naast een beschrijving van de
symptomatologie aan waardoor en op welke wijze het syndroom ontstaan is
Factoren die iemand kwetsbaar maken = predisponerende of
voorbeschikkende factoren
Factoren die de stoornis uitlokken = precipiterende of uitlokkende
factoren
Factoren die de stoornis onderhouden = perpetuerende of
onderhoudende factoren
2
Samenvatting SVDW
,2) Psychiatrische stoornis
- ‘Abnormaal’ verschijnsel
o Afwijkend van de sociale norm of van wat in de cultuur als ‘normaal’ gedrag
geldt.
- Veroorzaakt ongemak, lijden of bezorgdheid bij de betrokkene en/of de omgeving
o Belangrijk!!! Als dit niet aanwezig is kan je niet spreken over ene psychiatrisch
ziektebeeld
2.1 Verklaringsmodellen
Veel gebruikt: biopsychosociale model
hoe beter je interventie en behandeling kan zijn
hoe groter een bepaald luik, hoe meer de behandeling ook op dit luik zal afgestemd zijn
- Medisch model (‘disease’)
o Etiologie (ontstaan)
Oorzakelijke factoren (predispositie)
Uitlokkende factoren (precipitatie)
In stand houdende factoren (perpetuatie)
o Pathogenese (ontwikkeling)
o Prognose (natuurlijk beloop)
o Behandeling (Preventie/Therapie)
- Psychologisch model
o Ziektebeleving (‘illness’)
- Sociologisch model
o Ziekterol
- Ook ‘cultuur’ speelt belangrijke rol =>
biopsychosocioculturele model
- Niet alleen psychische, maar ook somatische
condities
- Als draaglast > draagkracht = psychische
decompensatie
o Decompensatie kan verschillende vormen aannemen: angstig
decompenseren, depressief decompenseren, psychotisch decompenseren
o Allemaal over hetzelfde: patiënt niet in staat om draaglast te dragen
Kan komen door té grote draaglast, of te zwakke draagkracht
- Chronische stress is nefast voor het ontwikkelen van psychische (en somatische)
aandoeningen)
3
Samenvatting SVDW
, 3) Classificatie
3.1 Algemeen
- Doel:
o Orde scheppen
o Fenomenen groeperen
o Gemeenschappelijke taal ontwikkelen
- Ideaal:
o Perfecte representatie van onderliggende realiteit en diversiteit
o Voorspelt verloop, oorzaken, reacties op behandeling
- Nuttig:
o Communicatiemiddel
o Registratiemiddel
Dubbel: belangrijk voor een beleid op te stellen, maar praktisch veel
tijd in beslag waardoor minder tijd voor werkelijke behandelingen
- Prototypisch zien we het minste
o Enkel in de persoonlijkheidsstoornissen
- Als we hebben over syndromen = categoriale classificatie
o Het is aan- of afwezig = dichotoom
Nadeel: soms niet voldoende voor aanwezigheid diagnose, maar
betekent niet dat deze patiënt geen klachten heeft en dus
behandeling nodig heeft
- In klinische praktijk meer dimensionale classificatie
o Spectrumconditie / spectrumconditie = er zijn varianten, niet dichotomisch
o Klinisch meest relevant
4
Samenvatting SVDW
