Samenvatting Op weg naar het eerse leerjaar: grafomotoriek

Op weg naar het 1ste leerjaar:
grafomotoriek/schrijfmotoriek:
1 Inleiding:
1.1 Is schrijven nog wel nodig?
 Ondanks computers en tablets blijft leren schrijven essentieel
 Onderzoek toont dat schrijven met de hand zorgt voor:
 Betere verwerking en onthouden van leerstof
 Betere spellingsontwikkeling dan typen
 Betere letterherkenning, omdat motoriek + zien + horen samenwerken
 Handschrift blijft belangrijk op school, o.a. voor toetsen en leesbaarheid
 Schrijven is dus een combinatie van cognitieve processen (denken) en motorische
processen (bewegen) --> ‘language by hand’
 Daarnaast spelen ook sociaal-emotionele factoren mee --> schrijven =
psychomotorische activiteit


1.1.1 Schrijven is …

Schrijven is …
Een handeling: schrijfmotoriek Met een bedoeling (functie): schrijven
Het technische aspect Conceptualiseren: een betekenis
Doel: vastleggen = conceptualiseren functie
 Een leesbaar, regelmatig,
verbonden, vloeiend, sober en Zich uiten: uitdrukken wat in je omgaat =
lichthellend handschrift expressieve functie

Communiceren: iets meedelen aan anderen
= communicatieve functie




1

,1.2 Schrijven als psychomotorische activiteit:
 Schrijven is niet enkel fijne motoriek, maar een samenspel van 3 componenten:
 Motorisch (bewegingen uitvoeren)
 Cognitief (kennis van letters, taal)
 Affectief (gevoelens, motivatie)

 Problemen met schrijven kunnen dus verschillende oorzaken hebben:
 Motorisch --> onvoldoende controle
 Cognitief --> taalproblemen
 Emotioneel --> faalangst, negatieve ervaringen

 De manier waarop iemand schrijft, kan veranderen afhankelijk van zijn emotionele en
fysieke toestand




2

, 1.3 Grafomotorische ontwikkeling:
 Grafomotoriek = voorloper v/h schrijven (krabbelen, tekenen, bewegingen maken)
 Kleuters moeten nog niet kunnen schrijven, maar moeten er kaar voor zijn
 Ontwikkelingsfasen:
 Ontluikend schrijven:
- Kleuterklas
- Onderdeel van ontluikende geletterdheid
- Kinderen zijn nog niet bezig met echt schrijven, maar experimenteren
spelenderwijs met schrift
- Kinderen ‘schrijven’ via tekenen, krabbelen en imiteren
- Zowel motorische, cognitieve als sociaal-emotionele ontwikkeling
belangrijk

 Aanvankelijk schrijven:
- 1ste -2de leerjaar
- Start v/h echte schrijfonderwijs
- Kinderen leren de conventies v/d geschreven taal
- Ze leren letters en cijfers correct te vormen en verbinden
- Ook schrijfregels en basisvaardigheden worden expliciet aangeleerd
- Er wordt veel geoefend om de schrijfvaardigheid op te bouwen

 Voortgezet schrijven:
- Vanaf 3de leerjaar
- Schrijven wordt een communicatiemiddel
- Handschrift wordt geleidelijk geautomatiseerd door oefening en
herhaling
- Schrijven wordt een middel om te leren en informatie vast te leggen




3