SKS: moeite om sk correct te produceren en of om het klannkstsysteem van hun
taal adequaat te gebruiken.
Classificatie van sks:
zie hc 1 voor de volledige herhaling hiervan!!
Bepalen nood van de opstart van spraaktherapie
-attitudes van de cliënt, directe familie en omgeving ten aanzien v/d SKS
-ernst van de SKS en gevolgen op de communicatie
-leeftijd (evenwicht zoeken tussen te vroeg of te laat opstarten ther.)
-etiologie/ oorzaak (=kan reden zijn om bv nog niet op te starten en vb. eerst
operatie…)
Algemene principes binnen spraaktherapie
-doel = smart formuleren en procedure precies omschrijven
=einddoel soms niet “perfecte spraak”
->communiceer doele duidelijk naar/met cliënt!
Therapiemethode hangt van type sks af!!! (zie dia 36!!!!)
Aandachtspunten: T-C relatie, omgeving betrekken, vooruitgang opvolgen…
Therapie bij fonologische stoornissen
Bij zorgen om spraakverstaanbaarheid opstart hoge prioriteit
-Zonder aandacht vermoedelijk geen snelle substantiële vordering
-Persisterend op 5 jaar risico leesproblemen
,-Reductie normale sociale interacties (leerervaringen)
Doel fonologische therapie:
Primair doel = ontwikkelen fonemische verschillen in de te hanteren taal
(=kind leren dat er een verschil is in fonemen)
-Dit door verbeteren/ontwikkelen fonologische kennis van het kind (reorganisatie
fonologisch systeem)
-Het onderliggend probleem is conceptueel van aard; kind heeft bepaalde
fonologische regels niet geleerd.
!!!Einddoel: NIET in % SK correct maar % verstaanbaarheid !!!
‘promoting intelligibility rather than correctness’ (=Einddoel:spraakverst.
omhoog halen)
3 belangrijke therapieprincipes:
-focus ligt op modificatie van een groep sk, aangetast door hetzelfde fonologisch
proces. (=bij fonolo.proc gaat het om een groep sks, en pakt die in zn geheel
aan!)
-fonologische contrasten (eerder geneutraliseerd)
werkt in fon. Ther. Niet op klankniveau!, wel op woordniveau met betekenis
want zonder die woorden is het voor het kind niet duidelijk dat er
betekenisverschil is.
-gebruik van SKn voor communicatieve doeleinden
Hoe? start in lexicon! DIA 9!!!
Cyclische benadering -Hodson en Paden
De 2 kernaspecten van H en P:
1)cycles/cycli
2)auditief bombardement: zegt een lange reeks woorden met dezelfde klank
terwijl het kind alleen luistert , zo leert die goed onderscheiden en da opslaan….
Doelgroepen bepalen via beslisboom (dia 13!!!)
Taalbegripsleeftijd is de indicatie! (=kan je doen door da te testen), rond 3,5
begint metalinguistisch bewustzijn te ontwikkelen (= nadenken over taal,
reflecteren over die taal..)
Wnr kind da nog nie heeft da metalinguistisch bewustzijn hodson en paden =de
beste methode om te gebruiken (die metaphon is te moeilijk dan)
5 Uitgangspunten:
1.Fonologische verwerving = gradueel proces. (=gaan dus gradueel weg)
, 2.Kind verwerft volwassen klanksysteem vnl. door luisteren.
3.Bij verwerven nieuwe spraakpatronen koppelt een kind proprioceptieve info aan
auditieve info betere zelfcorrecties (self-monitoring). *
->Bij kinderen die langzamer evolueren extra cues geven : auditief, tactiel,
visueel…
4.De fonetische context faciliteert correcte SKproductie correcte uitspraak
zorgt ervoor dat auditieve en proprioceptieve info correct is.
->vb. De s wordt vaak het makkelijkst finaal correct uitgesproken,Dus in
bepaalde context is da makkelijker om da uit te spreken
5.Kind is actief betrokken bij fonologische ontwikkeling en gaat nieuw geleerde
SK generaliseren. (opletten voor overgeneraliseren!!)
Inhoud en opbouw:
Via fonologische analyse! = Wanneer een fonologisch proces/ foutieve patronen
in meer dan 40% van de mogelijke producties voorkomt, wordt dit opgenomen.
Patronen= groep van klanken die je wilt gaan aanpakken (=fonol.
Vereenvoudigingsproc.)
Cyclus= aantal weken/tijdsperiode waarin ze aan die foutenpatronen gaan
werken om die weg te kunnen krijgen (gefaciliteerd worden).
Werken in cycli:
1ste cyclus: primaire doelpatronen (=belangrijkste
doelen)
-Binnen 1 patroon aantal fonemen getraind.
-Niet continu doorgewerkt aan 1 patroon
(meestal 2 weken en elke week een ande
foneem/sequentie)
-5 à 16 weken per cyclus (2 à 4 maanden)
(grijze kader= Patronen uit vroegere ontwikkeling, die
je wilt dat ze gaan behalen, goed kunnen uitvoeren)
meestal na 2 weken ga je door naar volgende patroon , zodat je de verschillende
problemen aanpakt (zo krijg je cyclus n zie foto hieronder)