Samenvatting Ziekteleer H1| Psychologie | KU Leuven | 2025/26

ZL1: Borstkanker
Wat is kanker?
Kanker ontstaat wanneer cellen ongecontroleerd beginnen te delen.

Normaal:

 Cellen delen → groeien → sterven
(apoptose)
 Foute cellen worden hersteld of
vernietigd

Bij kanker:

 Er ontstaan fouten (mutaties) in het
DNA
 De controlemechanismen falen
 Slechte cellen blijven groeien → tumor
(gezwel)

Als cellen zich verspreiden via bloed =
metastasen (uitzaaiingen)



Borstkanker (Breast cancer)
In Vlaanderen krijgt ongeveer 1 op 8 vrouwen borstkanker

 Vaak merk je het als een knobbeltje in de borst
 Belangrijk: als je een knobbel voelt → vaak al later stadium


Klinische case (voorbeeld)

Vrouw, 42 jaar

1. Rugpijn → eerst gedacht: spierpijn
2. Pijn blijft + voelt knobbel in borst
3. Onderzoek (mammografie) → borstkanker
4. Uitzaaiingen in bot → stadium IV (laatste
stadium)

Behandeling:

 Operatie (tumor verwijderen)
 Chemotherapie (kankercellen doden)
 Radiotherapie (bestraling, bv. in rug)

Ze leeft nog na 2 jaar → kanker is soms controleerbaar, niet altijd genezen




1

, Erfelijkheid (BRCA2)

Deze vrouw heeft een mutatie in het BRCA2-gen

 Geeft sterk verhoogd risico op borstkanker
 Wordt autosomaal-dominant overgeërfd → 50% kans voor kinderen
 Haar dochters moeten mogelijk getest worden → dit kan hun leven sterk
beïnvloeden (screening, preventie)


Kan kanker genezen worden?

 Soms wel, soms niet
 Vroeg ontdekt (geen uitzaaiingen) → vaak geneesbaar
 Laat ontdekt (met metastasen) → meestal niet volledig te genezen → wel
behandelen en afremmen


Hoe ontstaat kanker?
Door mutaties in DNA

Oorzaken:

 Erfelijkheid
 Roken
 Straling
 Chemische stoffen
 Virussen en bacteriën
 Voeding

Vaak = combinatie van aanleg +
omgeving



Wat gebeurt er in het DNA?

Mutaties zoals:

 Verandering van 1 letter (A → T)
 Stukje DNA verdwijnt (deletie)
 Stukje komt erbij (insertie)

Hierdoor werkt de cel verkeerd




2