Samenvatting Menselijke biologie H9 | Psychologie | KU Leuven | 2025/26

H9: Het ademhalingssysteem → gasuitwisseling
9.1: Ademhaling vindt in het hele lichaam plaats
1. Ademen (Ventilatie)

 Dit is het bewegen van lucht in en uit de longen.
 Gewoonlijk noemen we dit “ademhaling”.
 Het zorgt ervoor dat je lichaam zuurstof krijgt en koolstofdioxide kwijt kan.


2. Externe respiratie

 Dit is de gasuitwisseling tussen de lucht in de longen en het bloed.
 Zuurstof uit de lucht gaat het bloed in, en koolstofdioxide uit het bloed
gaat de lucht in om uitgeademd te worden.


3. Interne respiratie

 Dit is de gasuitwisseling tussen het bloed en de lichaamsweefsels.
 Zuurstof uit het bloed gaat naar de cellen, en koolstofdioxide uit de cellen
gaat terug naar het bloed.


4. Cellulaire respiratie

 Dit gebeurt binnen in de cellen.
 Cellen gebruiken zuurstof om energie (ATP) te maken.
 Bij dit proces ontstaat koolstofdioxide als afval.


5. Extra functie van het ademhalingssysteem

 Het helpt ook bij het maken van geluid (stem/vocalisatie).
 Geluid gebruiken we om te communiceren, wat belangrijk is voor
overleven en sociaal contact, vooral bij baby’s en in cultuur en informatie-
uitwisseling.



Kortom: ademhaling is
niet alleen lucht in- en
uitblazen, maar een hele
keten van processen die
zuurstof naar je cellen
brengt, energie laat
maken, afval afvoert, en je
helpt communiceren.




1

,9.2: Het ademhalingssysteem bestaat uit de bovenste en
onderste luchtwegen
Bovenste luchtwegen (Upper Respiratory Tract)
De bovenste luchtwegen bestaan uit:

 Neus (external nose & nasal cavity)
 Neusholten
 Keelholte (pharynx)


Belangrijkste functies

1: Filteren van lucht:

 Haren in de neus vangen grotere
stofdeeltjes op.
 Mucus (slijm) in de neusholte vangt stof,
bacteriën en andere kleine deeltjes.
 Trilharen (cilia) bewegen het slijm naar de
keel zodat het kan worden doorgeslikt of
uitgehoest.

2: Verwarmen en bevochtigen van lucht:

 Bloedvaten in de neusholte verwarmen de
lucht.
 Slijm bevochtigt de lucht, zodat longen niet
uitdrogen.

3: Reukzin:

Receptoren in de neus registreren geuren.

4: Resonantie voor stem:

Neus en neusholten helpen de stem een unieke klank te geven.



Keelholte (pharynx)

Verbindt neus en mond met de larynx
(strottenhoofd) en slokdarm.

Verdeeld in:

 Bovenste pharynx: openingen naar oren
(Eustachian tubes) voor luchtdrukbalans.
 Onderste pharynx: gezamenlijke doorgang
voor voedsel en lucht.




2

, Onderste luchtwegen (Lower Respiratory Tract)
De onderste luchtwegen bestaan uit:

 Larynx (strottenhoofd)
 Trachea (luchtpijp)
 Bronchiën en bronchiolen
 Longen met alveoli (luchtblaasjes)


Larynx (strottenhoofd)

 Zorgt dat de luchtweg openblijft.
 Bevat epiglottis: een klepje dat
voedsel in de slokdarm leidt en
luchtweg beschermt.

Bevat stembanden (vocal cords): vibreren
om geluid te maken.

 Relax: ademhaling zonder geluid
 Spanning: hogere toon bij praten of zingen
 Mannen hebben vaak een diepere stem door grotere
larynx


Trachea (luchtpijp)

 Lucht gaat van de larynx naar de bronchiën.
 Bestaat uit C-vormige kraakbeenringen die openblijven
maar toch flexibel zijn.
 Bekleed met slijm en cilia om lucht te reinigen.
 Bij verstopping → hoestreflex om de luchtweg vrij te
maken.


Bronchiën en bronchiolen

Trachea splitst in rechter en linker bronchiën, die verder vertakken in kleinere
bronchiolen.

Functies:

 Transport van lucht naar alveoli
 Reinigen, verwarmen en bevochtigen van lucht
 Trilharen verplaatsen slijm en vuil omhoog

Roken kan trilharen beschadigen → ophoping van slijm → rokershoest, infecties,
longproblemen




3