Internationale handel – Les 1 – Supply Chain
Management
Topics
Het belang van internationale handel
Belangrijkste internationale organisaties
De rol van de Europese Unie
. Belang van internationale handel
.1.1. Waarom drijven landen handel met elkaar?
Comparatieve voordelen: Je kunt als land niet alles zelf produceren. Door met elkaar te
handelen, kunnen landen zich specialiseren in wat ze het beste kunnen produceren.
o In België vooral chemische / farma bedrijven -> grootste sectoren. Waarom dit in
België, belangrijkste factor -> veel geld. -> intensief (kapitaal).
Toegang tot grondstoffen en nieuwe markten: Handel stelt landen in staat om producten en
grondstoffen te krijgen die ze zelf niet hebben, of extra klanten voor eigen producten te
vinden
o Bv olie invoeren
Economische groei en innovatie: Handel stimuleert concurrentie en innovatie
o Handel drijven -> stimuleert alle landen die meedoen aan deze handel. (vandaag
beter op financieel vlak -> dan de jaren voor dat er handel was)
Diversificatie en risicospreiding: Export en import zorgen voor minder afhankelijkheid van de
binnenlandse economie
o Niet afhankelijk zijn van 1 klant -> meer klanten hebben -> ook verschillende markten
proberen aanspreken.
.1.2. Evolutie van de internationale handel sinds 1950
Gestart WOII handel drijven om zo zekerheid te krijgen dat ze elkaar nodig hebben geen
oorlog met elkaar voeren
o Waarde van goederen steeds hoger + hoeveelheid steeds meer toegenomen
o Soort van goederen die verhandeld worden is veranderd
Voorbeeld: vroeger kool niet veel waard wel veel plaats innemend, je gsm de
dag van vandaag zeer klein maar meer waard dan een kool.
Sinds 1945 stelselmatige toename: jaar na jaar verhandelden landen meer goederen, meer
volume en meer waarde met elkaar
o Sinds de jaren ‘90 is deze toename zelfs geëxplodeerd door:
Technologische innovaties
Impact van de wereldhandelsorganisatie
1
, Toenemend belang van regionale handelsblokken zoals de Europese Unie
2020 was een kantelpunt: voor het eerst in bijna 80 jaar zitten we in een periode waarin
internationale handel stagneert
o Impact van de coronapandemie
o Toename van protectionisme (wordt verder toegelicht in les 6)
o Door internationale conflicten gaan landen meer en meer op zoek naar manieren om
zelfvoorzienend te zijn
o In de Europese Unie zien we zelfs een daling van de handel met derde landen
.1.3. De Europese Unie lange tijd grote voorstander van
vrijhandel lijkt (voorlopig) voorbij
Handelsoorlog in de maak?
Peking dreigt met klacht tegen Europese heffingen op Chinese elektrische auto’s.
.1.3.1. Belangrijkste internationale organisaties
Wereldhandelsorganisatie (WTO):
o Bevordert vrijhandel en zorgt voor handelsakkoorden tussen landen.
o Oplossen van handelsgeschillen (2 andere meningen van personenen,… in handel)
o Opgericht in 1995
Internationaal Monetair Fonds (IMF):
o Verstrekt leningen aan landen met acute financiële problemen.
o Helpt landen met economische stabilisatie en hervormingen.
Wereldbank:
o Financiert projecten in ontwikkelingslanden om armoede te verminderen.
o Stimuleert duurzame ontwikkeling en economische groei.
! In het geval van de Europese Unie merken we voor het eerst zelfs een afname van internationale
handel met derde landen.
2020: corona
2023: mindere vrijheid
Bv. Rusland: we kopen er geen
olie, diamanten meer….
.1.3.2. Wat is
de Europese
Unie?
= is een unieke economische en politieke unie tussen 27 Europese landen.
ontstaan na de Tweede Wereldoorlog
o doel: vrede, stabiliteit en welvaart bevorderen door middel van
economische samenwerking.
Eenvoudiger gesteld: de Europese Unie wil een grote, interne
supermarkt worden (Core business)
Historische achtergrond van de Europese Unie: (Examen vraag XXX)
2
, Na de verwoestingen van de Tweede Wereldoorlog wilden Europese landen hun economieën
herstellen en verdere conflicten voorkomen.
Dit leidde tot de oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) in
1951, die de basis legde voor verdere integratie.
Initieel zes lidstaten: Frankrijk, West-Duitsland, Italië, Nederland, Luxemburg en België.
De Belgische economie had op dat moment een sterke focus op steenkool, staal en textiel.
Die economieën waren echter sterk afhankelijk van buitenlandse markten, waardoor
economische integratie cruciaal was.
Verdrag van Rome (1957)
Het Verdrag van Rome werd in 1957 ondertekend en betekende de oprichting van de
Europese Economische Gemeenschap (EEG).
Initieel met dezelfde lidstaten, vanaf de jaren ‘70 stelselmatig uitbreidingen
Naast het aantal lidstaten breiden ook de bevoegdheden steeds verder uit naar onder
andere:
o Landbouw
o Milieu
o Cultuur
o Sociaal beleid
De ‘core business’ van Europa blijft echter de interne markt
Verdrag van Maastricht (1992)
Intentieverklaring voor nog nauwere samenwerking en oprichting van de Europese Unie zoals
we die vandaag kennen.
Landen dragen op verschillende domeinen hun eigen beslissingsrecht over aan de Europese
Unie en het Europees Parlement
Hechtere samenwerking op het vlak van:
o Monetair beleid (Monetair beleid = euro)
o Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (als 1 stem te spreken -> tegen
Rusland samen handelen)
o Justitie en binnenlandse zaken
3
, Handelsvoordelen voor België om lid te zijn van de EU
Via de EU hebben Belgische bedrijven toegang tot een interne markt van 450 miljoen
consumenten.
Ongeveer 75% van de Belgische export gaat naar andere EU-landen
België is een transitland, onze bedrijven zijn sterk afhankelijk van import en export
Belgie kan meegenieten van ‘de macht van het getal’ bij onderhandelingen met externe
landen of bedrijven
Wanneer België zelfstandig actie onderneemt:
o EA FC Points verbieden
Wanneer de Europese Unie actie onderneemt:
o Universele lader (wel over heel Europa/ enorme inpakt)
De ambitie van de Europese Unie
De grote doelstelling sinds 1957 is om één interne markt te hebben voor:
o Goederen
o Diensten
o Personen
o Kapitaal
Op al deze vlakken zijn stappen gezet, maar op sommige domeinen meer dan andere.
Één interne markt voor goederen.
Varken kweken (regels), Kindersurprise chocolade ei, ruitenwissers (auto regels)
Jaren ‘60: afschaffen van douanetarieven en kwantitatieve beperkingen tussen de lidstaten
Hierdoor werd het onvermijdelijk om ook gemeenschappelijke buitentarieven te hanteren
Tegen het einde van de jaren ‘60 was er een gemeenschappelijk douane-unie, maar intern
bleven er veel verdoken barrières bestaan: landen weigerden producten van elkaar omdat
deze zogezegd onveilig, ongezond, milieuonvriendelijk,… waren.
Resulteerde uiteindelijk in het principe van de ‘wederzijdse erkenning’: goederen die in lijn
zijn met de regels van de ene lidstaat, moeten in alle lidstaten kunnen worden verkocht
Daarop zijn nog uitzonderingen mogelijk, maar het Europees Hof van Justitie waakt er streng
over dat dit niet wordt misbruikt
Vandaag de dag: enorm gedetailleerde, gemeenschappelijke wetgeving door het Europees
parlement over de specificaties van allerhande goederen
Op zich heel logisch wanneer je een gemeenschappelijke douane-unie hebt: eenmaal de
goederen binnen zijn, kunnen ze vrij naar alle lidstaten worden geëxporteerd. Uniforme
regels zijn dus essentieel
Leidt vaak tot het verwijt van ‘regelneverij’ door de Europese Unie
4
Management
Topics
Het belang van internationale handel
Belangrijkste internationale organisaties
De rol van de Europese Unie
. Belang van internationale handel
.1.1. Waarom drijven landen handel met elkaar?
Comparatieve voordelen: Je kunt als land niet alles zelf produceren. Door met elkaar te
handelen, kunnen landen zich specialiseren in wat ze het beste kunnen produceren.
o In België vooral chemische / farma bedrijven -> grootste sectoren. Waarom dit in
België, belangrijkste factor -> veel geld. -> intensief (kapitaal).
Toegang tot grondstoffen en nieuwe markten: Handel stelt landen in staat om producten en
grondstoffen te krijgen die ze zelf niet hebben, of extra klanten voor eigen producten te
vinden
o Bv olie invoeren
Economische groei en innovatie: Handel stimuleert concurrentie en innovatie
o Handel drijven -> stimuleert alle landen die meedoen aan deze handel. (vandaag
beter op financieel vlak -> dan de jaren voor dat er handel was)
Diversificatie en risicospreiding: Export en import zorgen voor minder afhankelijkheid van de
binnenlandse economie
o Niet afhankelijk zijn van 1 klant -> meer klanten hebben -> ook verschillende markten
proberen aanspreken.
.1.2. Evolutie van de internationale handel sinds 1950
Gestart WOII handel drijven om zo zekerheid te krijgen dat ze elkaar nodig hebben geen
oorlog met elkaar voeren
o Waarde van goederen steeds hoger + hoeveelheid steeds meer toegenomen
o Soort van goederen die verhandeld worden is veranderd
Voorbeeld: vroeger kool niet veel waard wel veel plaats innemend, je gsm de
dag van vandaag zeer klein maar meer waard dan een kool.
Sinds 1945 stelselmatige toename: jaar na jaar verhandelden landen meer goederen, meer
volume en meer waarde met elkaar
o Sinds de jaren ‘90 is deze toename zelfs geëxplodeerd door:
Technologische innovaties
Impact van de wereldhandelsorganisatie
1
, Toenemend belang van regionale handelsblokken zoals de Europese Unie
2020 was een kantelpunt: voor het eerst in bijna 80 jaar zitten we in een periode waarin
internationale handel stagneert
o Impact van de coronapandemie
o Toename van protectionisme (wordt verder toegelicht in les 6)
o Door internationale conflicten gaan landen meer en meer op zoek naar manieren om
zelfvoorzienend te zijn
o In de Europese Unie zien we zelfs een daling van de handel met derde landen
.1.3. De Europese Unie lange tijd grote voorstander van
vrijhandel lijkt (voorlopig) voorbij
Handelsoorlog in de maak?
Peking dreigt met klacht tegen Europese heffingen op Chinese elektrische auto’s.
.1.3.1. Belangrijkste internationale organisaties
Wereldhandelsorganisatie (WTO):
o Bevordert vrijhandel en zorgt voor handelsakkoorden tussen landen.
o Oplossen van handelsgeschillen (2 andere meningen van personenen,… in handel)
o Opgericht in 1995
Internationaal Monetair Fonds (IMF):
o Verstrekt leningen aan landen met acute financiële problemen.
o Helpt landen met economische stabilisatie en hervormingen.
Wereldbank:
o Financiert projecten in ontwikkelingslanden om armoede te verminderen.
o Stimuleert duurzame ontwikkeling en economische groei.
! In het geval van de Europese Unie merken we voor het eerst zelfs een afname van internationale
handel met derde landen.
2020: corona
2023: mindere vrijheid
Bv. Rusland: we kopen er geen
olie, diamanten meer….
.1.3.2. Wat is
de Europese
Unie?
= is een unieke economische en politieke unie tussen 27 Europese landen.
ontstaan na de Tweede Wereldoorlog
o doel: vrede, stabiliteit en welvaart bevorderen door middel van
economische samenwerking.
Eenvoudiger gesteld: de Europese Unie wil een grote, interne
supermarkt worden (Core business)
Historische achtergrond van de Europese Unie: (Examen vraag XXX)
2
, Na de verwoestingen van de Tweede Wereldoorlog wilden Europese landen hun economieën
herstellen en verdere conflicten voorkomen.
Dit leidde tot de oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) in
1951, die de basis legde voor verdere integratie.
Initieel zes lidstaten: Frankrijk, West-Duitsland, Italië, Nederland, Luxemburg en België.
De Belgische economie had op dat moment een sterke focus op steenkool, staal en textiel.
Die economieën waren echter sterk afhankelijk van buitenlandse markten, waardoor
economische integratie cruciaal was.
Verdrag van Rome (1957)
Het Verdrag van Rome werd in 1957 ondertekend en betekende de oprichting van de
Europese Economische Gemeenschap (EEG).
Initieel met dezelfde lidstaten, vanaf de jaren ‘70 stelselmatig uitbreidingen
Naast het aantal lidstaten breiden ook de bevoegdheden steeds verder uit naar onder
andere:
o Landbouw
o Milieu
o Cultuur
o Sociaal beleid
De ‘core business’ van Europa blijft echter de interne markt
Verdrag van Maastricht (1992)
Intentieverklaring voor nog nauwere samenwerking en oprichting van de Europese Unie zoals
we die vandaag kennen.
Landen dragen op verschillende domeinen hun eigen beslissingsrecht over aan de Europese
Unie en het Europees Parlement
Hechtere samenwerking op het vlak van:
o Monetair beleid (Monetair beleid = euro)
o Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (als 1 stem te spreken -> tegen
Rusland samen handelen)
o Justitie en binnenlandse zaken
3
, Handelsvoordelen voor België om lid te zijn van de EU
Via de EU hebben Belgische bedrijven toegang tot een interne markt van 450 miljoen
consumenten.
Ongeveer 75% van de Belgische export gaat naar andere EU-landen
België is een transitland, onze bedrijven zijn sterk afhankelijk van import en export
Belgie kan meegenieten van ‘de macht van het getal’ bij onderhandelingen met externe
landen of bedrijven
Wanneer België zelfstandig actie onderneemt:
o EA FC Points verbieden
Wanneer de Europese Unie actie onderneemt:
o Universele lader (wel over heel Europa/ enorme inpakt)
De ambitie van de Europese Unie
De grote doelstelling sinds 1957 is om één interne markt te hebben voor:
o Goederen
o Diensten
o Personen
o Kapitaal
Op al deze vlakken zijn stappen gezet, maar op sommige domeinen meer dan andere.
Één interne markt voor goederen.
Varken kweken (regels), Kindersurprise chocolade ei, ruitenwissers (auto regels)
Jaren ‘60: afschaffen van douanetarieven en kwantitatieve beperkingen tussen de lidstaten
Hierdoor werd het onvermijdelijk om ook gemeenschappelijke buitentarieven te hanteren
Tegen het einde van de jaren ‘60 was er een gemeenschappelijk douane-unie, maar intern
bleven er veel verdoken barrières bestaan: landen weigerden producten van elkaar omdat
deze zogezegd onveilig, ongezond, milieuonvriendelijk,… waren.
Resulteerde uiteindelijk in het principe van de ‘wederzijdse erkenning’: goederen die in lijn
zijn met de regels van de ene lidstaat, moeten in alle lidstaten kunnen worden verkocht
Daarop zijn nog uitzonderingen mogelijk, maar het Europees Hof van Justitie waakt er streng
over dat dit niet wordt misbruikt
Vandaag de dag: enorm gedetailleerde, gemeenschappelijke wetgeving door het Europees
parlement over de specificaties van allerhande goederen
Op zich heel logisch wanneer je een gemeenschappelijke douane-unie hebt: eenmaal de
goederen binnen zijn, kunnen ze vrij naar alle lidstaten worden geëxporteerd. Uniforme
regels zijn dus essentieel
Leidt vaak tot het verwijt van ‘regelneverij’ door de Europese Unie
4
