H1: HET BROZE
BONDGENOOT-SCHAP
BROKKELT AF
1.1 Inleiding
‘The Big Three’: Roosevelt, Churchill & Stalin
--> samen fascistische dreiging afhouden, verschillen komen boven bij
topontmoetingen
Grand Alliance:
- Brits-Sovjetakkoord voor wederzijdse steun in strijd tegen Duitsland
--> geen wapenstilstand, vredesakkoord of onderhandelingen zonder
akkoord
- Lend & Lease principe van VS --> directe steun aan SU om Duitsland af
te remmen
Stalin --> ‘Secretaris-Generaal vd Communistische Partij’ + ‘premier vd Unie
van Socialistische Sovjet-Republieken (hoogste functie regering + partij)
- grote terreur ‘30: ‘vijandige’ burgers geëxecuteerd of naar goelag-
kampen gestuurd
Churchill:
- anticommunistisch + wantrouwen tov Stalin
--> Stalins steun was noodzakelijk om Hitler te stoppen
Roosevelt:
- ‘Great Design’ --> wou toonaangevende rol van VS na WOII
--> collectief veiligheidssysteem olv 4 politiemannen: VS, VK, SU & China
1.2 Het Europese strijdtoneel
1.2.1 Operatie Barbarossa brengt ‘de Grote Drie’ bij elkaar
--> militaire operatie waarmee Nazi-Duitsland SU binnenviel in 1941
--> 3 fronten:
- noorden richting Leningrad
- centraal richting Moskou
- zuiden richting Donbas
September ‘40 --> Tripartite-pact Duitsland, Italië & Japan
April ‘41 --> neutraliteitspact SU en Japan
--> Stalin kon troepen concentreren op westgrenzen
--> ontradingseffect tov Hitler om oorlog te starten
,22/06/1941 --> inval Nazi-Duitsland in SU
- schending Molotov-Von Ribbentrop-pact (gesloten in 1939)
= non-agressiepact + afspraken herverdelin gPolen
- 01/09/’39 --> inval Duitsland in Polen
- 17/09/’39 --> inval SU in Polen
Verrassingseffect voor Stalin:
- timing --> wist dat het ging gebeuren, maar niet zo snel
- SU deed grote leveringen aan Duitsland
- Stalin werd al gewaarschuwd, maar beschouwde dit als desinformatie
Afwegingen SU:
1. territoriaal voordeel SU door akkoord met Duitsland --> verloren gebied
terugwinnen
2. confrontatie tussen SU en Duitsland onvermijdelijk
--> kan uitgesteld worden door goodwill-politiek
Juli 1941 --> akkoord GB & SU
- elkaar steun bieden
- geen aparte vrede met asmogendheden (Rusland deed dit in WOI wel)
September 1941 --> inmenging VS
- officieel nog neutraal, geen formele oorlogsverklaring tot Pearl Harbour
- uitbreiding vd Lend & Lease Act (VS leent materiaal en kapitaal aan VK,
RUS, FR)
--> George Kennan: tegen uitbreiding hiervan omdat Rode Leger in staat
zou zijn Europa onder de voet te lopen
1.2.2 De Grote Vaderlandse Oorlog
Stalin --> aanwakkering vaderlandsgevoelens vd bevolking
--> 3 TRAJECTEN:
- Leningrad (via Baltische staten)
--> één vd “speerpunten id nieuwe cultus vd Grote Vaderlandse
Oorlog”
- honger, ontbering, wanpraktijken, machtsmisbruik, ...
- Slag van Moskou (via Wit Rusland), september 1941-april 1942
o bereidheid Sovjetbevolking om moederland te verdedigen
o succesvolle tegenaanval vh Rode Leger, olv generaal Zjoekov
- Stalingrad, augustus 1942-februari 1943
o verlies Duitsers + herovering steenkoolmijnen vd Donbas +
prestige + eco. voordeel door grondstoffen
o verbetenheid Sovjets + nachtelijke bombardementen over Duitse
linies door vrouwelijke piloten (nachtheksen)
, o verheerlijking strijdlust vd troepen en vd Sovjetburgers door
propagand
--> ‘geen stap terug’
Collectief geheugen: Putin --> herstellen gekrenkte nationale trots +
benadrukken unieke band tss Rusland & andere voormalige Sovjetrepublieken
1.2.3 van Casablanca tot Potsdam
Roosevelt --> doelstelling = vorming collectief veiligheidssysteem
- middel = oprichting Volkenbond, reeds voorzien in VVV
- probleem = verhindering Amerikaans lidmaatschap door Senaat
- oplossing = nieuwe internationale organisatie die fouten Volkenbond
oplost
4 politiemannen: VS, SU, VK
+ nationalistisch China olv Tsjang-Kai-Tsjek)
--> 2 oorlogen: tegen Japan + burgeroorlog communisten vs nationalisten
--> Amerikanen willen hem ipv communist Mao
Atlantic Charter --> 14 augustus 1941
- VK + VS --> 8 principes die naoorlogse wereld zouden moeten kenmerken
- hoofdprincipes (toegeving VK aan VS):
--> zelfbeschikkingsrecht volkeren, geen expansie, oprichten van
vereneging alle naties (vrede) & meer vrijhandel
- basis Verenigde Naties
- rol Frankrijk --> pas in 1945 betrokken door VK (gedeelde koloniale
belangen)
A) Top van Casablanca (JAN ‘43)
Churchill & Roosevelt:
- FDR regisseert, Stalin afwezig (slag om Stalingrad + niet genoeg steun
voor 2de front)
- symbolische plaats: Duitse en Italiaanse troepen waren hier verdreven
(El Alamein)
- De Gaulle uitgenodigd, klikte niet
Agenda:
- bespreking volgende stappen na verdrijven troepen uit Noord-Afrika
- akkoord over offensief in Italië (toegave aan Churchill)
- eis voor onvoorwaardelijke overgave van 3 asmogendheden (concept
FDR)
--> alles of niets, geen stof tot conflict mag overblijven
Reacties:
- internationale verbazing + verbazing door profilering VS als
wereldmachtµ
, - De Gaulle --> vernederd; Stalin --> ‘tegen SU’
- onduidelijkheid onvoorwaardelijke overgave
Slag om Stalingrad (1943):
- wreedste slag + keerpunt WOII; ‘Rattenkrieg’
- symbolisch: Duitsland is toch niet onoverwinnelijk
- bevolking voerde strijd tegen Duitsland & Stalin
B) Top van Caïro (NOV ‘43)
Churchill, Roosevelt & Chiang Kai-Shek:
- Stalin wou niet, schrik voor aanval Japan (neutraliteitspact)
--> onderhandelen met China is gevaarlijke zet
Agenda/afspraken:
- onvoorwaardelijke overgave van Japan eisen (herhaling)
- Japan zou alle veroverde gebieden sinds 1894 teruggeven (Korea,
Matsjoerije, ...)
- schriftelijke belofte van China om te blijven vechten tegen Japan
Belang conferentie:
- China op gelijke voet als andere grootmachten + als bondgenoot
- afspraken rond Pacific War zonder Stalin gemaakt
- vrouw Chiang Kai-Shek aanwezig als tolk
C) Top van Teheran (NOV-DEC ‘43)
Churchill, Roosevelt & Stalin:
- eerste face-to-face meeting van Grote Drie
- initiatief Roosevelt: overtuigen dat er geen anti-SU front is
Agenda:
- 2de front van Stalin besproken + meer Sovjet-engagement in oorlog
tegen Japan
- SU aan boord krijgen voor internationaal orgaan (BIG 3 + China als
politiemannen)
Roosevelt & Churchill gaan akkoord met:
- Baltische Staten, Bassarabië & Koningsbergen bij SU
- belofte voor openen 2de front in Frankrijk
- nationalistisch China als ¼ (Churchill ziet ze als bedreiging voor koloniaal
imperium)
Stalin akkoord met:
- idee van internationaal orgaan en 4 politiemannen
- onafhankelijkheid Finland + erkenning Chiang Kai-Shek als leider van
China
- China krijgt controle over noordelijk deel Indochina
- VS krijgt overwicht in politieke regeling Pacific War
BONDGENOOT-SCHAP
BROKKELT AF
1.1 Inleiding
‘The Big Three’: Roosevelt, Churchill & Stalin
--> samen fascistische dreiging afhouden, verschillen komen boven bij
topontmoetingen
Grand Alliance:
- Brits-Sovjetakkoord voor wederzijdse steun in strijd tegen Duitsland
--> geen wapenstilstand, vredesakkoord of onderhandelingen zonder
akkoord
- Lend & Lease principe van VS --> directe steun aan SU om Duitsland af
te remmen
Stalin --> ‘Secretaris-Generaal vd Communistische Partij’ + ‘premier vd Unie
van Socialistische Sovjet-Republieken (hoogste functie regering + partij)
- grote terreur ‘30: ‘vijandige’ burgers geëxecuteerd of naar goelag-
kampen gestuurd
Churchill:
- anticommunistisch + wantrouwen tov Stalin
--> Stalins steun was noodzakelijk om Hitler te stoppen
Roosevelt:
- ‘Great Design’ --> wou toonaangevende rol van VS na WOII
--> collectief veiligheidssysteem olv 4 politiemannen: VS, VK, SU & China
1.2 Het Europese strijdtoneel
1.2.1 Operatie Barbarossa brengt ‘de Grote Drie’ bij elkaar
--> militaire operatie waarmee Nazi-Duitsland SU binnenviel in 1941
--> 3 fronten:
- noorden richting Leningrad
- centraal richting Moskou
- zuiden richting Donbas
September ‘40 --> Tripartite-pact Duitsland, Italië & Japan
April ‘41 --> neutraliteitspact SU en Japan
--> Stalin kon troepen concentreren op westgrenzen
--> ontradingseffect tov Hitler om oorlog te starten
,22/06/1941 --> inval Nazi-Duitsland in SU
- schending Molotov-Von Ribbentrop-pact (gesloten in 1939)
= non-agressiepact + afspraken herverdelin gPolen
- 01/09/’39 --> inval Duitsland in Polen
- 17/09/’39 --> inval SU in Polen
Verrassingseffect voor Stalin:
- timing --> wist dat het ging gebeuren, maar niet zo snel
- SU deed grote leveringen aan Duitsland
- Stalin werd al gewaarschuwd, maar beschouwde dit als desinformatie
Afwegingen SU:
1. territoriaal voordeel SU door akkoord met Duitsland --> verloren gebied
terugwinnen
2. confrontatie tussen SU en Duitsland onvermijdelijk
--> kan uitgesteld worden door goodwill-politiek
Juli 1941 --> akkoord GB & SU
- elkaar steun bieden
- geen aparte vrede met asmogendheden (Rusland deed dit in WOI wel)
September 1941 --> inmenging VS
- officieel nog neutraal, geen formele oorlogsverklaring tot Pearl Harbour
- uitbreiding vd Lend & Lease Act (VS leent materiaal en kapitaal aan VK,
RUS, FR)
--> George Kennan: tegen uitbreiding hiervan omdat Rode Leger in staat
zou zijn Europa onder de voet te lopen
1.2.2 De Grote Vaderlandse Oorlog
Stalin --> aanwakkering vaderlandsgevoelens vd bevolking
--> 3 TRAJECTEN:
- Leningrad (via Baltische staten)
--> één vd “speerpunten id nieuwe cultus vd Grote Vaderlandse
Oorlog”
- honger, ontbering, wanpraktijken, machtsmisbruik, ...
- Slag van Moskou (via Wit Rusland), september 1941-april 1942
o bereidheid Sovjetbevolking om moederland te verdedigen
o succesvolle tegenaanval vh Rode Leger, olv generaal Zjoekov
- Stalingrad, augustus 1942-februari 1943
o verlies Duitsers + herovering steenkoolmijnen vd Donbas +
prestige + eco. voordeel door grondstoffen
o verbetenheid Sovjets + nachtelijke bombardementen over Duitse
linies door vrouwelijke piloten (nachtheksen)
, o verheerlijking strijdlust vd troepen en vd Sovjetburgers door
propagand
--> ‘geen stap terug’
Collectief geheugen: Putin --> herstellen gekrenkte nationale trots +
benadrukken unieke band tss Rusland & andere voormalige Sovjetrepublieken
1.2.3 van Casablanca tot Potsdam
Roosevelt --> doelstelling = vorming collectief veiligheidssysteem
- middel = oprichting Volkenbond, reeds voorzien in VVV
- probleem = verhindering Amerikaans lidmaatschap door Senaat
- oplossing = nieuwe internationale organisatie die fouten Volkenbond
oplost
4 politiemannen: VS, SU, VK
+ nationalistisch China olv Tsjang-Kai-Tsjek)
--> 2 oorlogen: tegen Japan + burgeroorlog communisten vs nationalisten
--> Amerikanen willen hem ipv communist Mao
Atlantic Charter --> 14 augustus 1941
- VK + VS --> 8 principes die naoorlogse wereld zouden moeten kenmerken
- hoofdprincipes (toegeving VK aan VS):
--> zelfbeschikkingsrecht volkeren, geen expansie, oprichten van
vereneging alle naties (vrede) & meer vrijhandel
- basis Verenigde Naties
- rol Frankrijk --> pas in 1945 betrokken door VK (gedeelde koloniale
belangen)
A) Top van Casablanca (JAN ‘43)
Churchill & Roosevelt:
- FDR regisseert, Stalin afwezig (slag om Stalingrad + niet genoeg steun
voor 2de front)
- symbolische plaats: Duitse en Italiaanse troepen waren hier verdreven
(El Alamein)
- De Gaulle uitgenodigd, klikte niet
Agenda:
- bespreking volgende stappen na verdrijven troepen uit Noord-Afrika
- akkoord over offensief in Italië (toegave aan Churchill)
- eis voor onvoorwaardelijke overgave van 3 asmogendheden (concept
FDR)
--> alles of niets, geen stof tot conflict mag overblijven
Reacties:
- internationale verbazing + verbazing door profilering VS als
wereldmachtµ
, - De Gaulle --> vernederd; Stalin --> ‘tegen SU’
- onduidelijkheid onvoorwaardelijke overgave
Slag om Stalingrad (1943):
- wreedste slag + keerpunt WOII; ‘Rattenkrieg’
- symbolisch: Duitsland is toch niet onoverwinnelijk
- bevolking voerde strijd tegen Duitsland & Stalin
B) Top van Caïro (NOV ‘43)
Churchill, Roosevelt & Chiang Kai-Shek:
- Stalin wou niet, schrik voor aanval Japan (neutraliteitspact)
--> onderhandelen met China is gevaarlijke zet
Agenda/afspraken:
- onvoorwaardelijke overgave van Japan eisen (herhaling)
- Japan zou alle veroverde gebieden sinds 1894 teruggeven (Korea,
Matsjoerije, ...)
- schriftelijke belofte van China om te blijven vechten tegen Japan
Belang conferentie:
- China op gelijke voet als andere grootmachten + als bondgenoot
- afspraken rond Pacific War zonder Stalin gemaakt
- vrouw Chiang Kai-Shek aanwezig als tolk
C) Top van Teheran (NOV-DEC ‘43)
Churchill, Roosevelt & Stalin:
- eerste face-to-face meeting van Grote Drie
- initiatief Roosevelt: overtuigen dat er geen anti-SU front is
Agenda:
- 2de front van Stalin besproken + meer Sovjet-engagement in oorlog
tegen Japan
- SU aan boord krijgen voor internationaal orgaan (BIG 3 + China als
politiemannen)
Roosevelt & Churchill gaan akkoord met:
- Baltische Staten, Bassarabië & Koningsbergen bij SU
- belofte voor openen 2de front in Frankrijk
- nationalistisch China als ¼ (Churchill ziet ze als bedreiging voor koloniaal
imperium)
Stalin akkoord met:
- idee van internationaal orgaan en 4 politiemannen
- onafhankelijkheid Finland + erkenning Chiang Kai-Shek als leider van
China
- China krijgt controle over noordelijk deel Indochina
- VS krijgt overwicht in politieke regeling Pacific War
