Spraak: therapie – verworven motorische spraakstoornissen - oefencollege 3
OEFENBUNDEL 3: THERAPIE BIJ DYSARTRIE
Leerdoelen:
Na deze oefenreeks ben je in staat om:
Therapie op te stellen voor een persoon met dysartrie o.b.v. een gegeven bilan
Externen te betrekken in therapie
Geschikte oefeningen te selecteren voor een persoon met dysartrie o.b.v. gekregen
gegevens
Verschillende manieren om een spreektempo te verlagen uit te voeren (gebruik DYSAMIX &
prosodietrainer)
Benodigdheden:
1. Cursus hoofdstuk 4 en PowerPoint HC3
2. Tekst: de auto
3. Bundel uit Dysamix (Paemeleire, 2011): spreektempo verlagen
4. Indien mogelijk: laptop (werkt niet op Mac), download de nieuwste versie vooraf
prosodietrainer via http://catris.etrovub.be/prosodietrainer.html
Dysartrie is een motorische spraakstoornis ten gevolge van een stoornis in de uitvoering en
de controle van spraakbewegingen. Hierbij kan de ademhaling, de stemgeving, de
resonantie, de articulatie en de prosodie (beklemtoning, spreektempo, intonatie, luidheid en
ritme) gestoord zijn. Hierdoor kan de spraakverstaanbaarheid verminderd zijn. Samen met
de cliënt bekijken we welk aspect van het spraakgedrag de gereduceerde verstaanbaarheid
het meest beïnvloedt en waarvan de cliënt het meeste hinder ondervindt.
, Spraak: therapie – verworven motorische spraakstoornissen - oefencollege 3
OEFENING 1: CASUS H
Casus H
Meneer H, een 76-jarige man, meldt zich aan voor therapie. Hij heeft een milde
atactische dysartrie na een hemorragisch CVA in het cerebellum rechts. Meneer
ervaart zijn eigen spraak als onduidelijk. Hij vindt het vervelend om zichzelf te
moeten herhalen. Hij wil beter verstaan worden.
Je vindt achteraan deze bundel een verslag van het logopedisch onderzoek.
a) Noteer de gegevens van meneer H in een ICF-schema. Heb je alle nodige informatie
om aan therapie te kunnen beginnen?
Veel algemene informatie. Eventuele nog informatie over visus, gehoor
b) Waar zou je in therapie op werken rekening houdend met zijn hulpvraag?
spraakverstaanbaarheid
c) Spraak-georiënteerd werken: hoe zou je dit concreet aanpakken?
Prosodie: spreektempo verlagen (adhv dysamix, prosodietrainer, pacingtechniek) –
inzetten van overdrijven in prosodie: klemtonen
Articulatiedrill: focus op grote bewegingen, overarticuleren
Ademhaling: mag zeker ook, maar niet enkel focussen op ademhaling
d) Communicatie-georiënteerd werken: hoe zou je dit concreet aanpakken?
Omgeving uitleggen hoe communicatie werkt: bv. informatieprenten Dysamix
Verminderen ruis: bv. omgevingslawaai, TV uitzetten, …
Semantische cuing (topic aankondigen)
e) Noteer een kort therapievoorstel.
Algemene doelstellingen:
Maximaliseren van de natuurlijkheid en de efficiëntie van de spraak
Optimaliseren spontane spraak
Maximaliseren van de spraakverstaanbaarheid
Functieniveau
Articulatietraining: consonantclusters + bewustzijn eindklanken
Training van zelfmonitoring: via externe feedback en offline monitoring
komen tot goede zelfmonitoring van de spraak
OEFENBUNDEL 3: THERAPIE BIJ DYSARTRIE
Leerdoelen:
Na deze oefenreeks ben je in staat om:
Therapie op te stellen voor een persoon met dysartrie o.b.v. een gegeven bilan
Externen te betrekken in therapie
Geschikte oefeningen te selecteren voor een persoon met dysartrie o.b.v. gekregen
gegevens
Verschillende manieren om een spreektempo te verlagen uit te voeren (gebruik DYSAMIX &
prosodietrainer)
Benodigdheden:
1. Cursus hoofdstuk 4 en PowerPoint HC3
2. Tekst: de auto
3. Bundel uit Dysamix (Paemeleire, 2011): spreektempo verlagen
4. Indien mogelijk: laptop (werkt niet op Mac), download de nieuwste versie vooraf
prosodietrainer via http://catris.etrovub.be/prosodietrainer.html
Dysartrie is een motorische spraakstoornis ten gevolge van een stoornis in de uitvoering en
de controle van spraakbewegingen. Hierbij kan de ademhaling, de stemgeving, de
resonantie, de articulatie en de prosodie (beklemtoning, spreektempo, intonatie, luidheid en
ritme) gestoord zijn. Hierdoor kan de spraakverstaanbaarheid verminderd zijn. Samen met
de cliënt bekijken we welk aspect van het spraakgedrag de gereduceerde verstaanbaarheid
het meest beïnvloedt en waarvan de cliënt het meeste hinder ondervindt.
, Spraak: therapie – verworven motorische spraakstoornissen - oefencollege 3
OEFENING 1: CASUS H
Casus H
Meneer H, een 76-jarige man, meldt zich aan voor therapie. Hij heeft een milde
atactische dysartrie na een hemorragisch CVA in het cerebellum rechts. Meneer
ervaart zijn eigen spraak als onduidelijk. Hij vindt het vervelend om zichzelf te
moeten herhalen. Hij wil beter verstaan worden.
Je vindt achteraan deze bundel een verslag van het logopedisch onderzoek.
a) Noteer de gegevens van meneer H in een ICF-schema. Heb je alle nodige informatie
om aan therapie te kunnen beginnen?
Veel algemene informatie. Eventuele nog informatie over visus, gehoor
b) Waar zou je in therapie op werken rekening houdend met zijn hulpvraag?
spraakverstaanbaarheid
c) Spraak-georiënteerd werken: hoe zou je dit concreet aanpakken?
Prosodie: spreektempo verlagen (adhv dysamix, prosodietrainer, pacingtechniek) –
inzetten van overdrijven in prosodie: klemtonen
Articulatiedrill: focus op grote bewegingen, overarticuleren
Ademhaling: mag zeker ook, maar niet enkel focussen op ademhaling
d) Communicatie-georiënteerd werken: hoe zou je dit concreet aanpakken?
Omgeving uitleggen hoe communicatie werkt: bv. informatieprenten Dysamix
Verminderen ruis: bv. omgevingslawaai, TV uitzetten, …
Semantische cuing (topic aankondigen)
e) Noteer een kort therapievoorstel.
Algemene doelstellingen:
Maximaliseren van de natuurlijkheid en de efficiëntie van de spraak
Optimaliseren spontane spraak
Maximaliseren van de spraakverstaanbaarheid
Functieniveau
Articulatietraining: consonantclusters + bewustzijn eindklanken
Training van zelfmonitoring: via externe feedback en offline monitoring
komen tot goede zelfmonitoring van de spraak
