Geschreven door studenten die geslaagd zijn Direct beschikbaar na je betaling Online lezen of als PDF Verkeerd document? Gratis ruilen 4,6 TrustPilot
logo-home
Document preview thumbnail
Voorbeeld 4 van de 80 pagina's
Samenvatting

Samenvatting Studiemateriaal Internationaal Recht | VIVES | 2025/26

Document preview thumbnail
Voorbeeld 4 van de 80 pagina's

Dit studiemateriaal voor Internationaal Recht aan Katholieke Hogeschool VIVES behandelt de fundamentele aspecten van het internationaal recht. Het dekt onderwerpen zoals de definitie en rol van internationaal recht, bronnen (verdragen, gewoonterecht, jus cogens), rechtssubjecten (staten en internationale organisaties), en soft law. Ideaal voor examenvoorbereiding en als referentiemateriaal tijdens het semester - goed gestructureerd volgens de lesopbouw.

Voorbeeld van de inhoud

INTERNATIONAAL RECHT
INHOUDSOPGAVE

INHOUDSOPGAVE .................................................................................................................................................... 1
1 BEGRIP, ROL EN KENMERKEN VAN INTERNATIONAAL RECHT ................................................................... 5
1.1 BEGRIP .......................................................................................................................................................... 5
1.2 ROL VAN INTERNATIONAAL RECHT ..................................................................................................................... 5
1.3 KENMERKEN VAN INTERNATIONAAL RECHT ......................................................................................................... 5
2 BRONNEN VAN HET INTERNATIONAAL RECHT .............................................................................................. 6
2.1 OVERZICHT ..................................................................................................................................................... 6
2.2 VERDRAGEN .................................................................................................................................................... 7
2.3 TOTSTANDKOMING VAN VERDRAGEN .................................................................................................................. 7
2.3.1 Uitleg woorden ....................................................................................................................................... 7
2.4 VOORBEHOUDEN EN INTERPRETATIEVE VERKLARINGEN ....................................................................................... 8
2.5 REGISTRATIE & BEKENDMAKING ........................................................................................................................ 8
2.6 NALEVING VAN VERDRAGEN .............................................................................................................................. 8
2.7 INTERNATIONAAL GEWOONTERECHT .................................................................................................................. 8
2.8 VOORBEELDEN VAN INTERNATIONAAL GEWOONTERECHT ..................................................................................... 8
2.9 ALGEMENE RECHTSBEGINSELEN VAN INTERNATIONAAL RECHT.............................................................................. 9
2.10 JUS COGENS ............................................................................................................................................... 9
2.11 SUBSIDIAIRE BRONNEN VAN INTERNATIONAAL RECHT ....................................................................................... 9
2.12 BESLUITEN VAN INTERNATIONALE ORGANISATIES ............................................................................................. 9
2.13 EENZIJDIGE HANDELINGEN EN VERKLARINGEN ............................................................................................... 10
2.14 SOFT LAW / INFORMEEL RECHT .................................................................................................................... 10
3 RECHTSSUBJECTEN ....................................................................................................................................... 10
3.1.1 Rechtssubjecten................................................................................................................................... 10
3.2 A. STATEN .................................................................................................................................................... 10
3.2.1 Definitie ................................................................................................................................................ 10
3.2.2 Kenmerken van de staat....................................................................................................................... 11
3.2.3 staatsvorming....................................................................................................................................... 14
3.2.4 Beoordeling van claims van nieuwe staten ........................................................................................... 16
3.3 B. INTERNATIONALE ORGANISATIE ................................................................................................................... 17
3.3.1 definitie ................................................................................................................................................ 17
3.3.2 Lidmaatschap van internationale organisaties....................................................................................... 17
3.3.3 Financiering van inernationale organisaties .......................................................................................... 18
3.3.4 Bevoegdheden van internationale organisaties ..................................................................................... 18
3.3.5 besluitvorming van internationale organisaties ...................................................................................... 18
3.3.6 Organen van internationale organisaties ............................................................................................... 18
3.3.7 Voornaamste internationale organisaties .............................................................................................. 18
3.3.8 Verenigde naties .................................................................................................................................. 18
3.3.9 Europese unie ...................................................................................................................................... 21
3.3.10 Raad van europa.................................................................................................................................. 21
3.3.11 Organisatie voor veiligheid en samenwerking in europa (ovse) ............................................................. 22
3.3.12 Noord-atlantische verdragsorganisatie (navo) ....................................................................................... 23
3.3.13 Organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling ............................................................. 24
3.3.14 benelux ................................................................................................................................................ 25
3.4 C. ANDERE ACTOREN .................................................................................................................................... 25
3.4.1 individuen............................................................................................................................................. 25
3.4.2 multinationals ....................................................................................................................................... 25
3.4.3 De heilige stoel .................................................................................................................................... 26
3.4.4 Non-gouvernementele organisaties (ngos) ........................................................................................... 26
3.4.5 De facto-regimes .................................................................................................................................. 27
1

, 3.4.6 bevrijdingsbewegingen ......................................................................................................................... 27
4 AFBAKENING STAATSGEZAG ........................................................................................................................ 27
4.1 INLEIDING ..................................................................................................................................................... 27
4.2 GRONDSLAGEN EN RECHTSMACHT .................................................................................................................. 27
4.3 TERRITORIALE RECHTSMACHT ........................................................................................................................ 28
4.3.1 Grond + ondergrond ............................................................................................................................. 28
4.3.2 binnenwateren ..................................................................................................................................... 28
4.3.3 luchtruim .............................................................................................................................................. 28
4.3.4 Territoriale zee ..................................................................................................................................... 29
4.4 EXTRATERRITORIALE RECHTSMACHT ............................................................................................................... 29
4.4.1 algemeen ............................................................................................................................................. 29
4.4.2 nationaliteit ........................................................................................................................................... 30
4.4.3 Vitale veiligheidsbelangen .................................................................................................................... 30
4.4.4 Universele rechtsmacht ........................................................................................................................ 30
4.5 AFBAKENING VAN STAATSGEZAG BUITEN NATIONAAL GRONDGEBIED .................................................................... 30
4.5.1 algemeen ............................................................................................................................................. 30
4.6 RECHTSMACH OVER DE ZEE............................................................................................................................ 30
4.6.1 algemeen ............................................................................................................................................. 30
4.6.2 Mariene gebieden ................................................................................................................................ 31
4.6.3 Aansluitende zone ................................................................................................................................ 31
4.6.4 Continentaal plat .................................................................................................................................. 31
4.6.5 Exclusieve economische zone .............................................................................................................. 32
4.6.6 Volle zee .............................................................................................................................................. 32
4.7 RECHTSMACHT OVER DE RUIMTE ..................................................................................................................... 33
4.7.1 Vreedzaam gebruik .............................................................................................................................. 33
4.7.2 Gebruik door pariculieren ..................................................................................................................... 33
4.8 RECHTSMACHT OVER DE POOLGEBIEDEN ......................................................................................................... 33
4.8.1 antartica ............................................................................................................................................... 33
4.8.2 noordpool ............................................................................................................................................. 34
5 MENSENRECHTEN .......................................................................................................................................... 34
5.1 W AT ZIJN MENSENRECHTEN? .......................................................................................................................... 34
5.2 ONTWIKKELING .............................................................................................................................................. 34
5.2.1 Drie generaties rechten ........................................................................................................................ 34
5.3 TYPOLOGIE VAN MENSENRECHTEN .................................................................................................................. 35
5.3.1 burgerrechten....................................................................................................................................... 35
5.3.2 politieke rechten ................................................................................................................................... 35
5.3.3 Economische, sociale en culturele rechten ........................................................................................... 35
5.3.4 Collectieve en solidariteitsrechten ........................................................................................................ 35
5.4 BRONNEN ..................................................................................................................................................... 36
5.4.1 Nationaal recht ..................................................................................................................................... 36
5.4.2 Internationaal recht .............................................................................................................................. 36
5.4.3 Voornaamste internationale verdragen ................................................................................................. 36
5.4.4 Regionale mensenrechtenbescherming ................................................................................................ 36
5.5 NORMADDRESTATEN ...................................................................................................................................... 36
5.5.1 staten ................................................................................................................................................... 36
5.5.2 Internationale organisaties?.................................................................................................................. 37
5.5.3 Particulieren? ....................................................................................................................................... 37
5.6 REIKWIJDTE .................................................................................................................................................. 38
5.7 BEPERKINGEN ............................................................................................................................................... 38
5.7.1 Absolute rechten .................................................................................................................................. 38
5.7.2 Overige mesnenrechten ....................................................................................................................... 38
5.8 CONFLICTERENDE MENSENRECHTEN ............................................................................................................... 38
5.9 HANDHAVING ................................................................................................................................................. 38
5.9.1 Op nationaal niveau ............................................................................................................................. 38
5.9.2 Op internationaal en regionaal niveau .................................................................................................. 39

2

, 5.10 MENSENRECHTEN IN BELGIË ....................................................................................................................... 39
5.10.1 Rechten van vluchtelingen en migranten .............................................................................................. 39
5.10.2 Rechten van gedetineerden.................................................................................................................. 39
5.10.3 discriminatie ......................................................................................................................................... 40
5.10.4 wapenexport ........................................................................................................................................ 40
6 INTERNATIONAAL STRAFRECHT ................................................................................................................... 40
6.1 INTERNATIONAAL STRAFRECHT ....................................................................................................................... 41
6.2 INTERNATIONALE MISDRIJVEN ......................................................................................................................... 41
6.2.1 genocide .............................................................................................................................................. 41
6.2.2 Misdaden tegen de menselijkheid ......................................................................................................... 42
6.2.3 oorlogsmisdaden .................................................................................................................................. 43
6.2.4 Agressie (misdaden tegen de vrede) .................................................................................................... 43
6.2.5 terrorisme............................................................................................................................................. 43
6.2.6 foltering ................................................................................................................................................ 44
6.3 VERVOLGEN VAN INTERNATIONALE MISDRIJVEN ................................................................................................ 44
6.3.1 Via nationaal strafrecht ......................................................................................................................... 44
6.3.2 internationale tribunalen ....................................................................................................................... 44
7 VREDE EN VEILIGHEID.................................................................................................................................... 47
7.1 INLEIDING ..................................................................................................................................................... 47
7.2 JUS AD BELLUM – HET GEBRUIK VAN GEWELD ................................................................................................... 48
7.2.1 principe ................................................................................................................................................ 48
7.2.2 Uitzonderingen – Gebruik van geweld door of names de vn .................................................................. 48
7.2.3 Uitzondering – zelfverdediging.............................................................................................................. 49
7.2.4 Ongeoorloof geweld – NAVO – bombardementen in joegoslavië .......................................................... 51
7.2.5 Ongeoorloofd geweld – irakoorlog (2003 – 2011).................................................................................. 51
7.2.6 Ongeoorloofd geweld – invasie van Rusland in oekraïne (2022) ........................................................... 51
7.3 JUS IN BELLO – INTERNATIONAAL HUMANITAIT RECHT ......................................................................................... 51
7.3.1 omschrijving ......................................................................................................................................... 51
7.3.2 organisatie ........................................................................................................................................... 51
7.3.3 toepasselijkheid.................................................................................................................................... 52
7.3.4 Internationale gewapende conflicten ..................................................................................................... 52
7.3.5 Niet-internationale gewapende conflicten ............................................................................................. 53
7.4 WAPENHEERSING .......................................................................................................................................... 53
7.4.1 algemeen ............................................................................................................................................. 53
7.4.2 wapenhandel........................................................................................................................................ 53
7.4.3 kernwapens ......................................................................................................................................... 53
8 INTERNAITONAAL ECONOMISCH RECHT ..................................................................................................... 54
8.1 ALGEMEEN .................................................................................................................................................... 54
8.2 A. INTERNATIONAAL HANDELSRECHT ............................................................................................................... 54
8.2.1 evolutie ................................................................................................................................................ 55
8.2.2 wereldhandelsorganisatie ..................................................................................................................... 55
8.2.3 Wereldhandelsorganisatie – belangrijkste handelsakkoorden ............................................................... 55
8.2.4 Wereldhandelsorganisatie – kernprincipe gatt....................................................................................... 55
8.2.5 Wereldhandelsorganisatie – uitzonderingen op kernprincipe GATT....................................................... 57
8.2.6 Wereldhandelsorganisatie – geschillenbeslechting ............................................................................... 57
8.2.7 Wereldhandelsorganisatie – probleem .................................................................................................. 57
8.2.8 Regionale systemen ............................................................................................................................. 58
8.2.9 Plurilaterale verdragen ......................................................................................................................... 58
8.3 B. INTERNATIONAAL FINANCIEEL RECHT ........................................................................................................... 59
8.3.1 DEFINITIE ........................................................................................................................................... 59
8.3.2 ontwikkeling ......................................................................................................................................... 59
8.3.3 Het internationaal monetair fonds (imf) ................................................................................................. 59
8.3.4 Het internationaal monetair fonds (imf) – kritiek .................................................................................... 60
8.3.5 De wereldbank groep ........................................................................................................................... 60

3

, 8.3.6 Regionale monetaire unies ................................................................................................................... 60
9 INTERNATIONAAL MILIEURECHT................................................................................................................... 61
9.1 ALGEMEEN .................................................................................................................................................... 61
9.2 ONTSTAAN EN ONTWIKKELING ......................................................................................................................... 61
9.3 ALGEMENE BEGINSELEN VAN HET INTERNATIONAAL MILIEURECHT ....................................................................... 62
9.3.1 Het principe van soevereiniteit .............................................................................................................. 62
9.3.2 Het preventiebeginsel ........................................................................................................................... 62
9.3.3 Het voorzorgsbeginsel .......................................................................................................................... 63
9.3.4 Het principe van duurzame ontwikkeling ............................................................................................... 63
9.3.5 Het ‘de vervuiler betaalt’-principe .......................................................................................................... 63
9.3.6 Het ‘CBDR’-principe ............................................................................................................................. 64
9.4 THEMA’S VAN HET INTERNATIONAAL MILIEURECHT ............................................................................................. 64
9.4.1 Bescherming van de atmosfeer – luchtvervuiling .................................................................................. 64
9.4.2 Bescherming van de atmosfeer – dichten gat in ozonlaag..................................................................... 64
9.4.3 Bescherming van de atmosfeer – klimaatverandering ........................................................................... 64
9.4.4 biodiversiteit ......................................................................................................................................... 65
10 GESCHILLEN-BESLECHTING ...................................................................................................................... 67
10.1 INLEIDING .................................................................................................................................................. 67
10.2 A. DIPLOMATIEKE MIDDELEN ........................................................................................................................ 67
10.2.1 onderhandelingen ................................................................................................................................ 67
10.2.2 Goede diensten .................................................................................................................................... 68
10.2.3 bemiddeling ......................................................................................................................................... 68
10.2.4 Bemiddeling – federica mogherini (EU) & iran....................................................................................... 69
10.2.5 Bemiddeling – akkoord gaza ................................................................................................................ 69
10.2.6 feitenonderzoek.................................................................................................................................... 69
10.3 B. JURIDISCHE GESCHILLENBESLECHTING ..................................................................................................... 69
10.3.1 ALGEMEEN ......................................................................................................................................... 69
10.3.2 arbitrage............................................................................................................................................... 69
10.3.3 rechtspraak .......................................................................................................................................... 70
10.3.4 Internationaal gerechtshof (igh) ............................................................................................................ 70
10.4 C. EENZIJDIGE MAATREGELEN ..................................................................................................................... 72
10.4.1 algemeen ............................................................................................................................................. 72
10.4.2 retorsies ............................................................................................................................................... 72
10.4.3 represailles .......................................................................................................................................... 73
10.5 D. TUSSENKOMST VN-VEILIGHEIDSRAAD ....................................................................................................... 74
10.5.1 Niet-bindende aanbevelingen (artikel 34-38 vn handvest) ..................................................................... 74
10.5.2 Dwangmaatregelen zonder geweld (artikel 41 vn handvest).................................................................. 74
10.5.3 Dwingende maatregelen met geweld (Art. 42 et seq VN handvest) ....................................................... 74
11 AANSPRAKELIJKHEID (STAAT) .................................................................................................................. 74
11.1 INLEIDING .................................................................................................................................................. 75
11.2 UITGANGSPUNT .......................................................................................................................................... 75
11.3 SCHENDING VAN EEN INTERNATIONALE VERPLICHTING ................................................................................... 75
11.4 TOEREKENBARE GEDRAGING ....................................................................................................................... 75
11.4.1 Toerekenbare gedraging – Staatsorganen ............................................................................................ 76
11.4.2 toerekenbare gedraging – particulieren................................................................................................. 76
11.5 GEDEELDE AANSPRAKELIJKHEID .................................................................................................................. 77
11.6 DEELNEMING ............................................................................................................................................. 77
11.7 VERDEDIGINGSGRONDEN ............................................................................................................................ 77
11.7.1 Verdedigingsgronden – overmacht ....................................................................................................... 77
11.7.2 Verdedigingsgronden – noodtoestand .................................................................................................. 77
11.7.3 Verdedigingsgronden – noodzakelijkheid .............................................................................................. 78
11.7.4 Verdedigingsgronden – recht op zelfverdediging .................................................................................. 78
11.7.5 Verdedigingsgronden – tegenmaatregelen ........................................................................................... 78
11.8 RECHTSHERSTEL ....................................................................................................................................... 78

4

Inhoudsopgave

  1. 01 Inhoudsopgave 1
  2. 02 1 Begrip, rol en kenmerken van internationaal recht 5
    1. 1.1 Begrip 5
    2. 1.2 Rol van internationaal recht 5
    3. 1.3 Kenmerken van internationaal recht 5
  3. 03 2 Bronnen van het internationaal recht 6
    1. 2.1 overzicht 6
    2. 2.2 verdragen 7
    3. 2.3 Totstandkoming van verdragen 7
    4. 2.4 Voorbehouden en interpretatieve verklaringen 8
    5. 2.5 Registratie & bekendmaking 8
    6. 2.6 Naleving van verdragen 8
    7. 2.7 Internationaal gewoonterecht 8
    8. 2.8 Voorbeelden van internationaal gewoonterecht 8
    9. 2.9 Algemene rechtsbeginselen van internationaal recht 9
    10. 2.10 Jus Cogens 9
    11. 2.11 Subsidiaire bronnen van internationaal recht 9
    12. 2.12 Besluiten van internationale organisaties 9
    13. 2.13 Eenzijdige handelingen en verklaringen 10
    14. 2.14 Soft Law / informeel recht 10
  4. 04 3 rechtssubjecten 10
    1. 3.1.1 Rechtssubjecten 10
    2. 3.2 A. Staten 10
    3. 3.3 B. Internationale organisatie 17
    4. 3.4 C. Andere actoren 25
  5. 05 4 Afbakening staatsgezag 27
    1. 4.1 inleiding 27
    2. 4.2 Grondslagen en rechtsmacht 27
    3. 4.3 Territoriale rechtsmacht 28
    4. 4.4 Extraterritoriale rechtsmacht 29
    5. 4.5 afbakening van staatsgezag buiten nationaal grondgebied 30
    6. 4.6 Rechtsmach over de zee 30
    7. 4.7 Rechtsmacht over de ruimte 33
    8. 4.8 Rechtsmacht over de poolgebieden 33
  6. 06 5 mensenrechten 34
    1. 5.1 Wat zijn mensenrechten? 34
    2. 5.2 ontwikkeling 34
    3. 5.3 Typologie van mensenrechten 35
    4. 5.4 bronnen 36
    5. 5.5 normaddrestaten 36
    6. 5.6 reikwijdte 38
    7. 5.7 beperkingen 38
    8. 5.8 Conflicterende mensenrechten 38
    9. 5.9 handhaving 38
    10. 5.10 Mensenrechten in België 39
  7. 07 6 Internationaal strafrecht 40
    1. 6.1 Internationaal strafrecht 41
    2. 6.2 Internationale misdrijven 41
    3. 6.3 Vervolgen van internationale misdrijven 44
  8. 08 7 Vrede en veiligheid 47
    1. 7.1 inleiding 47
    2. 7.2 Jus ad bellum – het gebruik van geweld 48
    3. 7.3 Jus in bello – internationaal humanitait recht 51
    4. 7.4 wapenheersing 53
  9. 09 8 Internaitonaal economisch recht 54
    1. 8.1 algemeen 54
    2. 8.2 A. Internationaal handelsrecht 54
    3. 8.3 B. Internationaal financieel recht 59
  10. 10 9 Internationaal milieurecht 61
    1. 9.1 algemeen 61
    2. 9.2 Ontstaan en ontwikkeling 61
    3. 9.3 Algemene beginselen van het internationaal milieurecht 62
    4. 9.4 Thema’s van het internationaal milieurecht 64
  11. 11 10 Geschillen-beslechting 67
    1. 10.1 inleiding 67
    2. 10.2 A. Diplomatieke middelen 67
    3. 10.3 B. Juridische geschillenbeslechting 69
    4. 10.4 C. Eenzijdige maatregelen 72
    5. 10.5 D. Tussenkomst vn-veiligheidsraad 74
  12. 12 11 aansprakelijkheid (staat) 74
    1. 11.1 inleiding 75
    2. 11.2 uitgangspunt 75
    3. 11.3 Schending van een internationale verplichting 75
    4. 11.4 Toerekenbare gedraging 75
    5. 11.5 Gedeelde aansprakelijkheid 77
    6. 11.6 deelneming 77
    7. 11.7 verdedigingsgronden 77
    8. 11.8 rechtsherstel 78
    9. 11.9 Wie heeft recht op rechtsherstel? 79
  13. 13 Examen 79

Documentinformatie

Geüpload op
23 juli 2026
Aantal pagina's
80
Geschreven in
2025/2026
Type
Samenvatting
€8,66

Verkeerd document? Gratis ruilen Binnen 14 dagen na aankoop en voor het downloaden kan je een ander document kiezen. Je kan het bedrag gewoon opnieuw besteden.
Geschreven door studenten die geslaagd zijn
Direct beschikbaar na je betaling
Online lezen of als PDF

Verkocht
1
Volgers
0
Items
4
Laatst verkocht
1 week geleden




Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Bezig met je bronvermelding?

Maak nauwkeurige citaten in APA, MLA en Harvard met onze gratis bronnengenerator.

Bezig met je bronvermelding?

Veelgestelde vragen