Samenvatting Wiskunde module 1ste leerjaar

1. Enkele didactische ankerpunten
1.1 Algemene principes
 Kleine taakspanning
- Rekenactiviteiten nooit langer dan 25 minuten
- Zorgen voor veel variatie

 Kleuteractiviteit
- Herhaling van dezelfde handelingen in dezelfde situatie en met dezelfde materialen
leiden bij kleuters tot succeservaringen en versterkt het zijn vertrouwen in zijn kunnen.
- Geeft een positief gevoel van eigenwaarde
 Zet eerder wiskundige stappen

 Speelse karakter
- Spelen is leren
 Ze verwerven inzichten die hen toelaten late met succes naar een mentaal
handelingsniveau te evolueren.

 In de eindtermen lezen we:
Er zal een duidelijke relatie moeten worden gelegd met de eigen leefwereld van de kinderen.
Deze leefwereld bestaat niet alleen uit hun dagelijkse realiteit binnen en buiten de school, ook
spel en fantasie zijn een bron van realistische contexten waarin wiskundige begrippen kunnen
ontstaan, groeien en verankeren. Als we kinderen tijd geven om via hun eigen wiskundige
activiteit tot inzicht te komen, zal ook het plezier beleven in wiskunde automatisch verhogen.

1.2 CSA – model
 Aanbrengen van begrippen gebruik je concreet materiaal en begrippen
- CSA – model beschrijft welke opbouw hierin kan zitten

1.2.1 Concrete fase
 Leerkracht stelt iets voor of de leerlingen handelen met concreet materiaal
 Belangrijk dat de keuze van het materiaal in opbouw mogelijk is
- Materiaal bestaat uit natuurlijke elementen
- Past bij het thema
- Materiaal staat in plaats van een andere werkelijkheid
- Materiaal is voor gestructureerd rekenmateriaal

1.2.2 Schematische fase
 Leerkracht en leerlingen stellen de werkelijkheid voor aan de hand van tekeningen
- Afbeeldingen van de werkelijkheid
- Afbeeldingen in de plaats van de werkelijkheid
- Afbeeldingen van rekenmateriaal

1.2.3 Abstracte fase
 Een opdracht wordt zonder ondersteuning van materiaal of tekeningen uitgevoerd.


1.3 Al doende leert men: de handelingsniveaus
 Bij CSA – mentor is werken met concreet materiaal belangrijk

, - Opbouw belangrijk zodat een kind niet blijft vasthangen aan concrete materialen

 Pedagoog Galperin probeert een antwoord te vinde op de vraag “Hoe ontstaan volwaardige
mentale handelingen?”
- Dit gebeurt stapsgewijs
 We onderscheiden 4 fasen

1) Materieel handelen
- Kinderen handelen met concreet materiaal
 Later verwoorden ze ook wat ze erbij doen

2) Perceptueel handelen
- Materiaal aanwezig, maar het wordt niet verplaatst
- Worden kijkhandelingen genoemd
- Hierbij worden er dingen verwoord

3) Verbaal handelen
- Kind zegt hardop hoe het redeneert, zonder gebruik te maken van concrete
voorstellingen

4) Mentaal handelen
- Geen sprake van verwoording of voorstelling
- Leraar heeft weinig gelegenheid om het proces te volgen en sturen
- Enkel resultaat van de mentale handeling te zien

1.4 Verkorting en automatisering
 Goed begrepen rekenhandelingen zullen verkort en geautomatiseerd worden
- Ze worden rekenfeiten genoemd
 Worden erin gedrild zoals splitsingen tot 10, tellen tot 20…

2. Voorbereidend rekenen (prenumerieke fase).
 Kinderen leren omgaan met hoeveelheden, zonder getallen en cijfers aan te duiden.
 Het gaat om 4 inzichten
- Rekentaal
- De één – één relatie
- Conservatie
- Het seriëren

2.1 Rekentaal en kennis van symbolen
 Rekentaal: alle begrippen die in het rekenonderwijs gebruikt worden.
 Rekentaal kan voor kinderen problemen opleveren
- Daarom ze zo vaak mogelijk laten verwoorden wat ze zien, gaan doen…
 Rekentaal 1ste leerjaar
- Meer dan, minder dan, evenveel als, optellen, aftrekken…
 Zoveel mogelijk gebruiken in eigen leven.
- Leren met concrete symbolen
 >, <, +, -, = …