Bovenste luchtweginfecties
Infectie Eerste Keuze Opmerkingen / Behandelduur
Antibiotica (AB)
Rhinofaryngitis Geen AB. Behandeling is supportief met
(verkoudheid) neusspoelingen en rust.
Bronchiolitis
Acute faryngitis Penicilline Enkel bij sterk vermoeden van
bacteriële infectie (S. pyogenes).
Acute sinusitis Amoxicilline/ Bij klachten langer dan 10 dagen.
clavulaanzuur.
Epiglottitis IV cefalosporine (3e Medisch spoedgeval; vereist vaak
generatie). spoedintubatie.
Influenza Oseltamivir. Enkel bij ernstig zieken of
immuungecompromitteerden.
Lagereluchtweginfecties
Infectie Eerste Keuze Antibiotica Opmerkingen / Behandelduur
(AB)
Acute Geen AB. Meestal viraal; supportieve zorg
tracheobronchiti (honing, hydratatie) volstaat bij
s gezonde personen.
Acute COPD- Amoxicilline/ Enkel bij purulent sputum of
exacerbatie clavulaanzuur PO. koorts; doel is ook SpO₂ 88–92%.
CAP I (Gezond, Amoxicilline. Eerste keuze; vermijd
ambulant) macroliden wegens lokale
resistentie.
CAP II Amoxicilline/ Alternatief is moxifloxacine bij
(Comorbiditeit, clavulaanzuur of allergie of intolerantie.
ambulant) cefuroxim PO.
CAP III–IV Ceftriaxon + macrolide Vaak IV amoxicilline/clavulaanzuur
(Hospitalisatie) (1g 4x/d) in het ziekenhuis.
CAP V Ceftriaxon/cefotaxim + Voeg piperacilline-tazobactam of
(Intensieve macrolide. vancomycine toe bij risico op
Zorgen) Pseudomonas of MRSA.
Legionella Macrolide (clarithromycine Behandelduur bedraagt 2 weken.
pneumonie of azithromycine).
Mycobacteriële en Opportunistische infecties
Infectie Eerste Keuze Antibiotica / Opmerkingen / Behandelduur
Middel
Tuberculose Isoniazide + Rifampicine + Initiële fase (2 maanden) met 4
(TB) Pyrazinamide + Ethambutol middelen, daarna 4 maanden
(RIPE). INH + RMP.
NTM (M. avium Azithromycine + Behandelduur van minstens 12
complex) Rifampicine + Ethambutol. maanden tot 2 jaar.
Pneumocystis Trimethoprim- Vaak gecombineerd met
jirovecii (PJP) sulfamethoxazol (TMP- corticosteroïden bij ernstige
SMX). hypoxemie.
Invasieve Voriconazol of Isavuconazol. Specifiek voor angio-invasieve
Aspergillose vormen bij neutropenie.
, Kenmerk Astma COPD
Typische Episodisch; wheezing, dyspnoe, Chronisch progressief;
Symptomen hoest, vaak 's nachts of na dyspnoe (mMRC-schaal),
inspanning. aanhoudende hoest en
sputumproductie.
Spirometrie FEV₁/FVC < 0.70; vaak variabel FEV₁/FVC < 0.70 na
(Obstructie) en herstelt (soms) volledig. bronchodilatatie;
irreversibel en progressief.
Reversibiliteitste Significant: Stijging FEV₁ > 12% Beperkt: Meestal < 10%
st én > 200 ml na salbutamol. stijging van de FEV₁.
Provocatietesten Positief: Histamine/metacholine Gecontra-indiceerd bij
test (FEV₁ daalt > 20%) sluit ernstige obstructie (FEV₁ <
astma vrijwel nooit uit bij negatief 60%).
resultaat.
Biomarkers & FeNO > 50 ppb Diffusiecapaciteit (DLCO)
Labo Bloedeosinofielen > 300/µL vaak verlaagd
Verhoogd IgE (atopie). Eosinofielen enkel relevant
voor ICS-keuze.
Beeldvorming RX-thorax meestal normaal. RX/CT toont hyperinflatie,
afgeplat diafragma en
emfyseem.
Onderhoudsther ICS (verplicht): Bronchodilatatie:
apie Stap 1-2: ICS-formoterol zo nodig Groep A: LAMA of LABA
Stap 3+: ICS + LABA. Groep B/E: LAMA + LABA
(ICS enkel bij eosinofilie >
300/µL).
Acute O₂ O₂ (doel 88-92%)
Exacerbatie hoge dosis SABA (10-15 puffs) SABA/SAMA
orale/IV corticosteroïden. Prednisolon 5d
AB enkel bij purulent
sputum/koorts.
Andere Opties Biologische therapie (anti-IL5, Rookstop (cruciaal),
anti-IgE) bij ernstig astma. revalidatie,
longvolumereductie
(LVRS/EBV) of transplantatie.
Pleurodese
Kenmerken Methode
Wanneer
toepassen?
Talcage Secundaire pneumothorax Meest efficiënte methode;
(chemisch) (bijv. COPD) en maligne inspuiten van steriele talk via
pleuravocht (palliatief). VATS.
Abrasie Primaire spontane Het longvlies wordt mechanisch
(mechanisch) pneumothorax tijdens een VATS- ruw gemaakt om een
procedure. ontstekingsreactie en
vergroeiing te prikkelen.
Pleurectomie Bij chirurgie voor pneumothorax Het (pariëtale) pleurablad wordt
(chirurgisch) wanneer een zeer laag fysiek verwijderd.
recidiefrisico vereist is.
Infectie Eerste Keuze Opmerkingen / Behandelduur
Antibiotica (AB)
Rhinofaryngitis Geen AB. Behandeling is supportief met
(verkoudheid) neusspoelingen en rust.
Bronchiolitis
Acute faryngitis Penicilline Enkel bij sterk vermoeden van
bacteriële infectie (S. pyogenes).
Acute sinusitis Amoxicilline/ Bij klachten langer dan 10 dagen.
clavulaanzuur.
Epiglottitis IV cefalosporine (3e Medisch spoedgeval; vereist vaak
generatie). spoedintubatie.
Influenza Oseltamivir. Enkel bij ernstig zieken of
immuungecompromitteerden.
Lagereluchtweginfecties
Infectie Eerste Keuze Antibiotica Opmerkingen / Behandelduur
(AB)
Acute Geen AB. Meestal viraal; supportieve zorg
tracheobronchiti (honing, hydratatie) volstaat bij
s gezonde personen.
Acute COPD- Amoxicilline/ Enkel bij purulent sputum of
exacerbatie clavulaanzuur PO. koorts; doel is ook SpO₂ 88–92%.
CAP I (Gezond, Amoxicilline. Eerste keuze; vermijd
ambulant) macroliden wegens lokale
resistentie.
CAP II Amoxicilline/ Alternatief is moxifloxacine bij
(Comorbiditeit, clavulaanzuur of allergie of intolerantie.
ambulant) cefuroxim PO.
CAP III–IV Ceftriaxon + macrolide Vaak IV amoxicilline/clavulaanzuur
(Hospitalisatie) (1g 4x/d) in het ziekenhuis.
CAP V Ceftriaxon/cefotaxim + Voeg piperacilline-tazobactam of
(Intensieve macrolide. vancomycine toe bij risico op
Zorgen) Pseudomonas of MRSA.
Legionella Macrolide (clarithromycine Behandelduur bedraagt 2 weken.
pneumonie of azithromycine).
Mycobacteriële en Opportunistische infecties
Infectie Eerste Keuze Antibiotica / Opmerkingen / Behandelduur
Middel
Tuberculose Isoniazide + Rifampicine + Initiële fase (2 maanden) met 4
(TB) Pyrazinamide + Ethambutol middelen, daarna 4 maanden
(RIPE). INH + RMP.
NTM (M. avium Azithromycine + Behandelduur van minstens 12
complex) Rifampicine + Ethambutol. maanden tot 2 jaar.
Pneumocystis Trimethoprim- Vaak gecombineerd met
jirovecii (PJP) sulfamethoxazol (TMP- corticosteroïden bij ernstige
SMX). hypoxemie.
Invasieve Voriconazol of Isavuconazol. Specifiek voor angio-invasieve
Aspergillose vormen bij neutropenie.
, Kenmerk Astma COPD
Typische Episodisch; wheezing, dyspnoe, Chronisch progressief;
Symptomen hoest, vaak 's nachts of na dyspnoe (mMRC-schaal),
inspanning. aanhoudende hoest en
sputumproductie.
Spirometrie FEV₁/FVC < 0.70; vaak variabel FEV₁/FVC < 0.70 na
(Obstructie) en herstelt (soms) volledig. bronchodilatatie;
irreversibel en progressief.
Reversibiliteitste Significant: Stijging FEV₁ > 12% Beperkt: Meestal < 10%
st én > 200 ml na salbutamol. stijging van de FEV₁.
Provocatietesten Positief: Histamine/metacholine Gecontra-indiceerd bij
test (FEV₁ daalt > 20%) sluit ernstige obstructie (FEV₁ <
astma vrijwel nooit uit bij negatief 60%).
resultaat.
Biomarkers & FeNO > 50 ppb Diffusiecapaciteit (DLCO)
Labo Bloedeosinofielen > 300/µL vaak verlaagd
Verhoogd IgE (atopie). Eosinofielen enkel relevant
voor ICS-keuze.
Beeldvorming RX-thorax meestal normaal. RX/CT toont hyperinflatie,
afgeplat diafragma en
emfyseem.
Onderhoudsther ICS (verplicht): Bronchodilatatie:
apie Stap 1-2: ICS-formoterol zo nodig Groep A: LAMA of LABA
Stap 3+: ICS + LABA. Groep B/E: LAMA + LABA
(ICS enkel bij eosinofilie >
300/µL).
Acute O₂ O₂ (doel 88-92%)
Exacerbatie hoge dosis SABA (10-15 puffs) SABA/SAMA
orale/IV corticosteroïden. Prednisolon 5d
AB enkel bij purulent
sputum/koorts.
Andere Opties Biologische therapie (anti-IL5, Rookstop (cruciaal),
anti-IgE) bij ernstig astma. revalidatie,
longvolumereductie
(LVRS/EBV) of transplantatie.
Pleurodese
Kenmerken Methode
Wanneer
toepassen?
Talcage Secundaire pneumothorax Meest efficiënte methode;
(chemisch) (bijv. COPD) en maligne inspuiten van steriele talk via
pleuravocht (palliatief). VATS.
Abrasie Primaire spontane Het longvlies wordt mechanisch
(mechanisch) pneumothorax tijdens een VATS- ruw gemaakt om een
procedure. ontstekingsreactie en
vergroeiing te prikkelen.
Pleurectomie Bij chirurgie voor pneumothorax Het (pariëtale) pleurablad wordt
(chirurgisch) wanneer een zeer laag fysiek verwijderd.
recidiefrisico vereist is.
