Samenvatting Thoraxheelkunde - Ademhaling - 2025

ADEMHALING:
THORAXHEELKUNDE
PAUL DE LEYN, JANSSENS




Examen: 60 MCQ adhv +- 20 casussen

Cave: maak het niet te moeilijk

5 HC, 1 multidisciplinaire les longcarcinoom, 4 grote klinieken


Inhoudsopgave
H4: NEOPLASIE VAN DE LONG.........................................................................2
A. LONGTUMOREN........................................................................................................... 2
1. Epidemiologie........................................................................................................... 2
2. Klinische presentatie................................................................................................ 2
3. Diagnostiek en evaluatie.......................................................................................... 3
4. Mediastinale klierstadiëring......................................................................................4
5. Behandeling van NSCLC........................................................................................... 5
6. Behandeling van SCLC............................................................................................. 7
7. Heelkundige resecties.............................................................................................. 7
8. Screening van longkanker........................................................................................9
B. SPECIALE LONGTUMOREN......................................................................................... 10
1. Carcinoïd tumor...................................................................................................... 10
2. Solitaire pulmonale nodulus...................................................................................11
3. Longmetastasen..................................................................................................... 13
C. MEDIASTINALE TUMOREN.......................................................................................... 14
1. Anatomische indeling.............................................................................................14
2. Belangrijkste types per zone..................................................................................15
3. terminologie mediastinale tumoren........................................................................15
KERNPUNTEN VOOR HET EXAMEN.................................................................................18
H6: PLEURA, THORAXWAND EN DIAFRAGMAPATHOLOGIE...............................19
PNEUMOTHORAX........................................................................................................... 19
Types........................................................................................................................ 19
Kliniek en diagnose.................................................................................................... 20
Behandeling............................................................................................................... 20
EMPYEEM....................................................................................................................... 21
Etiologie..................................................................................................................... 21
Kliniek en diagnose.................................................................................................... 21
Stadia en behandeling................................................................................................ 23
PLEURALE TUMOREN..................................................................................................... 24
Goedaardig................................................................................................................. 24

, kwaadaardig............................................................................................................... 24
Pleurale metastasen................................................................................................... 25
THORAXWAND – AANGEBOREN AFWIJKINGEN...............................................................25
Pectus excavatum...................................................................................................... 25
Pectus carinatum....................................................................................................... 26
AANDOENINGEN VAN HET DIAFRAGMA..........................................................................26
1. Diafragmaparalyse................................................................................................. 26
2. Diafragmatische hernia’s.......................................................................................28
H7: FUNCTIEVERBETERENDE CHIRURGIE........................................................29
1. BULLECTOMIE............................................................................................................ 29
2. LONGVOLUMEREDUCTIE (LVRS / LVRC).....................................................................30
3. LONGTRANSPLANTATIE (LTX).....................................................................................31
EXAMENKERN................................................................................................................ 33
PLEURALE PATHOLOGIE................................................................................34
1. ANATOMIE & FUNCTIE VAN DE PLEURA...............................................................................34
2. PNEUMOTHORAX............................................................................................................ 34
3. HYDROTHORAX / PLEURALE EFFUSIE...................................................................................35
4. EMPYEEM...................................................................................................................... 36
5. CHYLOTHORAX............................................................................................................... 36




H4: NEOPLASIE VAN DE LONG

De Leyn

A. LONGTUMOREN

Bronchuscarcinoom

Solitaire pulmonale nodulus

Metastasen


1. EPIDEMIOLOGIE

 Niet-kleincellig longcarcinoom (NSCLC): ± 80%  niet altijd roken!
 Kleincellig longcarcinoom (SCLC): ± 20%  ROKEN! Slechte prognose
 15–20% van de patiënten met longkanker hebben nooit gerookt (vooral vrouwen
met adenocarcinoom).
 Roken = grootste risicofactor (vooral bij SCLC).


2. KLINISCHE PRESENTATIE

Centraal carcinoom (geluk; ONSCHERP)

 Vroegtijdige symptomen

Perifeer carcinoom (ongeluk)

 Laattijdige symptomen

,  Thoracale pijn (bv. Pancoasttumor)
 Verdeling bij diagnose:
o 1/3 metastasesymptomen
o 1/3 asymptomatisch (toevallige vondst)
o 1/3 symptomatisch thoracaal
 Algemene thoracale symptomen
 Thoracale symptomen

Alarmsymptomen

 Hemoptoe
 Prikkelhoest / veranderde hoest
o ‘brokje’ ophoesten (is een stuk van tumor)
 Retro-obstructieve pneumonie
o = bronchiaal AG aan rechter bovenkwab
o enorm ziek, vuile fluimen, niet opgelost met AB
o bij tweede consultatie: beeldvorming!
 Dyspnoe
o Op korte tijd, plots toegenomen
o Want: ventilatie-perfusie mismatch
 Thoraxpijn
o Vb: pancoasttumor = perifere tumor helemaal in apex van longtop, groeit
in de wand (geeft schouderpijn)

Altijd scherp begrensd

 Metastase
 Goedaardig (hamartoom)

Altijd onscherp begrensd

 Primaire longtumor


3. DIAGNOSTIEK EN EVALUATIE

Slechts 20-35% van pt met longkanker zijn potentieel uit curatief oogpunt behandelbaar

Medische evaluatie

 Longfunctie:
o Absolute waarden in mL zijn niet relevant (leeftijd, lengte)
 Dus: in % van voorspelde waarde
 Vb: 60j en 1m70, 100% is 4L, dus 75% is 3L
o Uitrekenen voorspelde postoperatieve functie (ESW + DLCO)
 ESW = idee over obstructie
 DLCO = idee over kwaliteit van longweefsel
 Vb: er is veel obstructie (ESW = 40%) , weinig destructie (DLCO =
80%)
  ESW kan je voor een stuk herstellen met puffers
  DLCO kan je niet zomaar herstellen (wat kapot is = kapot)
o Postoperatief doel: ESW en DLCO ≥ 30–35% van voorspelde waarde vereist
o Perfusiescan:
 inschatting verlies bij resectie

,  Via het aantal segmenten die men zal wegnemen
 Cardiale evaluatie: ECG, ergospirometrie (= testen van hart- en longfunctie bij
inspannign)
 Optimalisatie bij COPD: proeftherapie inhalatie of steroïden.
 Geen extra functieverlies bij resectie  Indien een longdeel al afgesloten is door
tumor
o Dus bij twijfel: perfusiescan!
o Om te weten wat de functie van aangetaste longweefsel is en wat men zou
verliezen bij resectie

Oncologische evaluatie

 = is hetzinvol om pt met chirurgie te behandelen?
 Uitsluiten metastasen (bloed, CT, PET-CT).
 TNM-stadiëring (9e editie): KENNEN! (de stadia niet kennen)

Component Criteria
T (Tumor) T1 ≤3 cm
- T1a ≤ 1cm
- T1b: 1 - 2 cm
- T1c: 2 – 3 cm
T2 3–5 cm
- T2a 3 – 4 cm
- T2b 4 – 5 cm
T3 >5 cm of ingroei thoraxwand/pericard/frenicus,
T4 >7 cm of ingroei in hart/slokdarm (irresecabel)
N (Nodes) N0 geen klieren zichtbaar  operatie!
N1 hilaire/interlobaire (in de long)  inductie/neo-
adjuvante therapie
N2 ipsilaterale mediastinale
- N2a = slechts één klier
- N2b = meerdere klieren
N3 contralaterale mediastinale  nooit geopereerd!
M M0 geen;
(Metastase M1 wel metastasen
n) - M1a contralaterale long of pleura/pericardvocht;
- M1b éénextrathoracale metastase;
- M1c meerdere
 M1c1 = single organ system
 M1c2 = multiple organ systems

Neo-adjuvant = inductietherapie = VOOR de operatie

Adjuvant = NA de operatie


4. MEDIASTINALE KLIERSTADIËRING

 CT en PET:
o CT:
 Info primair letsel (T)
 Info bijnieren
 Maar: niet betrouwbaar
o PET-CT
 Info primair letsel (T)
 Info mediastinale klieren
 Evt metastasen