ORGAANPATHOLOGIE
CONTENTS
00 introductie .......................................................................................................................................... 5
01 Ademhalingsstelsel ............................................................................................................................. 8
Neusholte en sinussen ........................................................................................................................ 8
Congenitale afwijkingen .................................................................................................................. 8
Neusvloei en rhinitis (inflammatie) ................................................................................................. 8
Sinusitis .......................................................................................................................................... 13
Farynx, larynx, trachea ...................................................................................................................... 14
Congenitale afwijkingen ................................................................................................................ 14
Inflammatie: Tracheïtis.................................................................................................................. 14
Long ................................................................................................................................................... 15
Congenitale afwijkingen (LONG) ................................................................................................... 15
Stofwisselingsstoornissen (LONG) ................................................................................................. 16
Circulatiestoornissen (LONG) ........................................................................................................ 22
Inflammatie (LONG) TWIO............................................................................................................. 26
Borstholte .......................................................................................................................................... 38
Metabole stoornissen (borstholte) ............................................................................................... 38
Circulatiestoornissen (borstholte) ................................................................................................. 38
Inflammatie(borstholte) ................................................................................................................ 40
02 Spijsverteringsstelsel ........................................................................................................................ 41
Mondholte ......................................................................................................................................... 41
Congenitale afwijkingen ................................................................................................................ 41
Inflammatie: Stomatitis ................................................................................................................. 42
Tanden en periodontium................................................................................................................... 44
Congenitale afwijkingen ................................................................................................................ 44
Stofwisselingsstoornissen.............................................................................................................. 44
Inflammatie ................................................................................................................................... 45
Speekselklieren.................................................................................................................................. 46
Slokdarm............................................................................................................................................ 47
Stofwisselingsstoornissen.............................................................................................................. 47
Inflammatie ................................................................................................................................... 48
Maag .................................................................................................................................................. 49
, Stofwisselingsstoornissen.............................................................................................................. 49
Inflammatie ................................................................................................................................... 51
Darmen .............................................................................................................................................. 52
inleiding ......................................................................................................................................... 52
Congenitale afwijkingen ................................................................................................................ 53
Stofwisselingsstoornissen.............................................................................................................. 53
Inflammatie ................................................................................................................................... 57
Peritoneum, omentum en mesenterium .......................................................................................... 60
Congenitale afwijkingen ................................................................................................................ 60
Stofwisselingsstoornissen.............................................................................................................. 60
Circulatiestoornissen ..................................................................................................................... 61
Inflammatie ................................................................................................................................... 61
Lever en pancreas.................................................................................................................................. 63
inleiding ......................................................................................................................................... 63
Congenitale afwijkingen ................................................................................................................ 63
Stofwisselingsstoornissen.............................................................................................................. 64
Circulatiestoornissen ..................................................................................................................... 68
Inflammatie ................................................................................................................................... 68
Pancreas ............................................................................................................................................ 70
Urinair stelsel......................................................................................................................................... 72
Nieren ................................................................................................................................................ 72
Congenitale afwijkingen ................................................................................................................ 72
Stofwisselingsstoornissen.............................................................................................................. 73
Vasculaire aandoeningen .............................................................................................................. 78
Inflammatie TWIOOOOOOO ......................................................................................................... 79
Urinewegen ....................................................................................................................................... 80
Congenitale aandoeningen............................................................................................................ 80
Verworven stoornissen ................................................................................................................. 81
Inflammatie ................................................................................................................................... 83
pathologie van het vrouwelijk geslachtsstelsel ..................................................................................... 84
Ovaria ................................................................................................................................................ 84
Congenitale afwijkingen ................................................................................................................ 84
Circulatiestoornissen ..................................................................................................................... 85
Inflammatie ................................................................................................................................... 85
, Eileiders ............................................................................................................................................. 85
Uterus ................................................................................................................................................ 86
Congenitale stoornissen ................................................................................................................ 86
Stofwisselingsstoornissen.............................................................................................................. 86
Circulatiestoornissen ..................................................................................................................... 88
Inflammatie ................................................................................................................................... 88
Foetus en vruchtvliezen .................................................................................................................... 89
Vagina en vulva.................................................................................................................................. 90
Melkklier ............................................................................................................................................ 91
Mannelijk geslachtsstelsel ..................................................................................................................... 92
Testis en epididymis .......................................................................................................................... 92
Accessoire geslachtsklieren ............................................................................................................... 93
Penis en preputium ........................................................................................................................... 94
Circulatiestelsel ..................................................................................................................................... 95
Hart .................................................................................................................................................... 95
Pericard ....................................................................................................................................... 101
Bloed- en lymfevaten ...................................................................................................................... 104
Pathologie van het integument ........................................................................................................... 109
Congenitale stoornissen .............................................................................................................. 109
Stofwisselingsstoornissen............................................................................................................ 110
Inflammatie en degeneratie ........................................................................................................ 123
Bewegingsstelsel ................................................................................................................................. 134
Beenderen ....................................................................................................................................... 134
Pathologie van het hematopoëtisch stelsel ........................................................................................ 150
Beenmerg en bloedcellen................................................................................................................ 150
Stofwisselingsstoornissen............................................................................................................ 150
Thymus ............................................................................................................................................ 152
Milt .................................................................................................................................................. 153
Congenitale afwijkingen .............................................................................................................. 153
Stofwisselingsstoornissen............................................................................................................ 153
Lymfeknopen ................................................................................................................................... 154
Endocrien stelsel ................................................................................................................................. 156
Hypofyse .......................................................................................................................................... 156
Bijschildklier..................................................................................................................................... 157
, Schildklier ........................................................................................................................................ 157
Bijnier .............................................................................................................................................. 158
Pancreas .......................................................................................................................................... 159
Zenuwstelsel ........................................................................................................................................ 160
Centraal zenuwstelsel ..................................................................................................................... 160
Congenitale afwijkingen .............................................................................................................. 160
Stofwisselingsstoornissen............................................................................................................ 162
Degeneratieve veranderingen ..................................................................................................... 164
Circulatiestoornissen ................................................................................................................... 165
Perifeer zenuwstelsel ...................................................................................................................... 167
Pathologie van de zintuigen ................................................................................................................ 169
Oog .................................................................................................................................................. 169
Oor ................................................................................................................................................... 174
,00 INTRODUCTIE
PATHOLOGIE
- = “lijden” & “leer”
- veranderingen in weefsels/cellen
Verschil in anatomische patholoog en klinische patholoog
- anatomische patholoog -> autopsie en biopsie
- klinische patholoog -> cytologie
pathologische diagnose = interpretatie van letsel met specifieke pathologische terminologieën
MACROSCOPIE (Mx)
- plaats (orgaan/weefsel, links/rechts, craniaal/caudaal, ventraal/dorsaal, specifieke anatomie)
- distributie (focaal, multifocaal, multifocaal tot coalescerend, diffuus, symmetrisch, bilateraal)
- kleur (rood/bloeding, geel/icterisch, zwart, groen, doorzichtig, wit, bruin, blauw/cyanose)
- vorm (driedimensionaal: rond, driehoekig, …; vlak, verheven, ingedrukt, exofytisch, endofytisch)
- demarcatie (duidelijk/onduidelijk afgelijnd)
- grootte (opmeten, vergelijk met contralateraal orgaan)
- consistentie (pasteus, vloeibaar, vast: zacht, stevig, hard)
- andere speciale kenmerken (gewicht, geur, geluid/crepitatie)
HISTOLOGIE (Hx)
NIET op het examen !!!
- plaats (orgaan/weefsel, specifieke anatomie)
- distributie (focaal, multifocaal, multifocaal tot coalescerend, diffuus, symmetrisch, bilateraal) ̶
uitgebreidheid
- architectuur
- neoplastisch
- niet-neoplastisch
EINDCOMPETENTIES
- Morfologische veranderingen in cellen en weefsels linken aan onderliggende pathologische
mechanismen.
- Herkennen en interpreteren van macroscopische en microscopische afwijkingen in diverse
organen bij dieren.
- Kennis uit verschillende vakgebieden aanwenden.
- Bewust zijn van de mogelijke maatschappelijke implicaties van nieuwe evoluties in de
orgaanpathologie.
- Het belang van permanente vorming inzien
,EXAMEN
- 50 MCQ cesuur
o concepten
o aandoeningen
o verbanden tussen orgaanstelsels
o herkennen letsels op foto
VB. EXAMEM
Welke van onderstaande beweringen is niet correct? Bij compressie atelectase
A. zijn de longen klein
B. is de borstholte opgevuld met etter
C. is er lucht in de thorax
D. voelen de longen sponsachtig
Welk van onderstaand is geen direct gevolg van een chronische mycotische rhinitis?
A. conchae destructie
B. sinusitis
C. necrotiserende hepatitis
D. epiphora
Bij autopsie van een Franse bulldog die acuut is gestorven zie je eversie van de laryngeale zakjes.
Welke geassocieerde veranderingen zou je nog kunnen waarnemen?
1. vernauwde neusopening
2. verlengd zacht gehemelte
3. tracheacollaps
4. pulmonale bloeding
A. 1, 2, 3
B. 1, 2, 4
C. 2, 3, 4
D. 1, 3, 4
Welk patroon van pneumonie is aanwezig op onderstaande foto?
A. bronchopneumonie
B. interstitiële pneumonie
C. embolische pneumonie
D. granulomateuze pneumonie
Bij een hond met een ulceratieve stomatitis kan je verschillende letsels verwachten. Welke van
onderstaande is fout.
A. chronische interstitiële nefritis en pulmonale calcinose
B. longoedeem en hyperparathyroïdie
C. ulceratieve gastritis en ulceratieve colitis
D. fibreuse osteodystrofie en gastrale calcinose
,Geef de morfologische (pathologische) diagnose:
A. multifocale fibrinonecrotiserende gastritis
B. embolische suppuratieve gastritis
C. folliculaire cystitis
D. multifocale ulceratieve cystitis
Welk van onderstaande afwijking van het genitaalstelsel is geen toevalsbevinding?
A. bijkomende placentatie
B. amnion plaque
C. hippomanes
D. allantoïs mineralisatie
Welk van onderstaande letsels is geen primair huidletsel?
,01 ADEMHALINGSSTELSEL
NEUSHOLTE EN SINUSSEN
CONGENITALE AFWIJKINGEN
Choanale atresie= Atresie van de choanen = het niet aangelegd zijn van de choanen
- dieren geboren die snel sterven
- met open mond gaan ademen. (kunnen niet via neus ademen) -> vaak cyanotisch dier
linker foto is chonale atresie. rechter foto is normaal.
NEUSVLOEI EN RHINITIS (INFLAMMATIE)
Neusvloei betekend niet definitie dat je een rhinitis hebt. Je kan ook neusvloei hebben die niet
inflamatair is.
Zie figuur:
Primair letsel secundaire infectie
1. Infectieus:
o Viraal: CAV2, CDV, CPI2
o Bacterieel: Bordetella bronchiseptica, Pasteurella multocida
o Schimmels: Aspergillus
2. Niet-infectieus:
o Idiopathisch/allergisch
o Tumor
o Vreemd voorwerp
3. Uitbreiding vanuit tandwortelabces/sinussen/longen
Onderscheid primair en secundair is lastig!
,Type neusvloei
- Sereus (=waterig): Helder, waterig, kleurloos
o Aan het begin
- Catarraal (=muceus): Helder tot witachtig, slijmerig
o Als het wat langer duurt, Slijmbekercellen in de neus gaan hyper
plastisch worden
- Purulent = suppuratief: Dik, geel groen
o Veel neutrofielen + bacterien + necrotisch debris
- Mucopurulent
- Hemorragisch (epistaxis): Rood tot bloederig
Unilateraal = lokaal proces in de neus
Bilateraal = zeer destructief proces in de neus of dieper proces
Morfologie mucosae
- Sereus, catarraal
- Suppuratief = purulent
- Fibrineus/fibrinonecrotiserend
- (pyo)granulomateus
- Lymfoplasmacytair
Op onderstaande fotos zijn de verschillende morfologie te zien van de mucosa bij het type neusvloei:
biopt van de neus om de etiologie te achterhalen.
Want in veel gevallen, als het over een ouder dier gaat, een hond of een kat, wil men
dan differentiëren tussen, een schimmelinfectie, een vreemd voorwerp en een tumor
omdat dat vaak destructieve processen zijn.
En hier heeft de dierenarts pech. We zien ons meerlagig epitheel met trilhaartjes erop.
We zien wat slijmbekerscellen, minder serieuze cellen. We zien hier veel muskus en in
de muskus zijn er ook denk wat meer dezelfde maar onregelmatige kernen die we ook
hier zien liggen. We zien ook lymfocyten plasma cellen, dus we zitten met een chronisch
actief proces.
Maar we zien dat we eigenlijk een mucopurelente rhinitis hebben.
Maar de onderliggende oorzaak weten we niet.
Dus misschien heeft de dierenarts gewoon het biopt te veel te oppervlakkig genomen of
veel te rotstraal genomen in de neus en niet diep genoeg gegaan om de tumor massa
die vaak diep zit en die necrose de tumor massa beter te kunnen gaan opteerden.
, TYPES VAN RHINITIS:
PURULENTE RHINITIS
Hoeft niet perse met purulente neusvloei.
FIBRINEUZE/FIBRINONECROTISERENDE RHINITIS
Infectieuze boviene rhinotracheïtis (IBR)
Komt nu nier meer veel voor.
Klasiek beeld met een wit beleg in de neus. Dit ligt vast
in de neus (dus niet enkel fibrine maar ook necrotische
mucosae).
Secundair hebben de dieren een mucopurulente
neusvloei.
FIBRINEUZE/FIBRINONECROTISERENDE RHINITIS
Infectieuze laryngotracheïtis (kip)
VREEMD VOORWERP RHINITIS ->
Granulomateus !!
vooral macrofagen/reuzencellen op histologie
Vreemd materiaal kan nog aanwezig zijn, maar hoeft
niet
MYCOTISCHE RHINITIS
- (caniene) nasale aspergillose
- mucopurulente neusvloei
- fibrinonecrotiserend + purulente rhinitis
Vooral bij langsnuitige honden
Schimmelhyfen op histologie
- hymfe blijven vaak oppervlakkig maar gaan necrose
en inflamatie veroorzaken die wel erg diep kunnen
gaan !! kan zelfs neusseptum aantasten
- ddx met maligne tumor daarom belangrijk
biopt:
- hyfen: als schimmels in weefsels groeien. Geeft
rechte structuren die vertakken (linker foto)
- conidoforen: wnr de schimmels blootstelling krijgen
aan lucht, waarbij ze conidiforen gaan vormen
(rechter foto)
soms ook secundair aan tumoraal proces
Depigmentatie van de huid en conchae destructie bij
chronische schimmelinfectie
CONTENTS
00 introductie .......................................................................................................................................... 5
01 Ademhalingsstelsel ............................................................................................................................. 8
Neusholte en sinussen ........................................................................................................................ 8
Congenitale afwijkingen .................................................................................................................. 8
Neusvloei en rhinitis (inflammatie) ................................................................................................. 8
Sinusitis .......................................................................................................................................... 13
Farynx, larynx, trachea ...................................................................................................................... 14
Congenitale afwijkingen ................................................................................................................ 14
Inflammatie: Tracheïtis.................................................................................................................. 14
Long ................................................................................................................................................... 15
Congenitale afwijkingen (LONG) ................................................................................................... 15
Stofwisselingsstoornissen (LONG) ................................................................................................. 16
Circulatiestoornissen (LONG) ........................................................................................................ 22
Inflammatie (LONG) TWIO............................................................................................................. 26
Borstholte .......................................................................................................................................... 38
Metabole stoornissen (borstholte) ............................................................................................... 38
Circulatiestoornissen (borstholte) ................................................................................................. 38
Inflammatie(borstholte) ................................................................................................................ 40
02 Spijsverteringsstelsel ........................................................................................................................ 41
Mondholte ......................................................................................................................................... 41
Congenitale afwijkingen ................................................................................................................ 41
Inflammatie: Stomatitis ................................................................................................................. 42
Tanden en periodontium................................................................................................................... 44
Congenitale afwijkingen ................................................................................................................ 44
Stofwisselingsstoornissen.............................................................................................................. 44
Inflammatie ................................................................................................................................... 45
Speekselklieren.................................................................................................................................. 46
Slokdarm............................................................................................................................................ 47
Stofwisselingsstoornissen.............................................................................................................. 47
Inflammatie ................................................................................................................................... 48
Maag .................................................................................................................................................. 49
, Stofwisselingsstoornissen.............................................................................................................. 49
Inflammatie ................................................................................................................................... 51
Darmen .............................................................................................................................................. 52
inleiding ......................................................................................................................................... 52
Congenitale afwijkingen ................................................................................................................ 53
Stofwisselingsstoornissen.............................................................................................................. 53
Inflammatie ................................................................................................................................... 57
Peritoneum, omentum en mesenterium .......................................................................................... 60
Congenitale afwijkingen ................................................................................................................ 60
Stofwisselingsstoornissen.............................................................................................................. 60
Circulatiestoornissen ..................................................................................................................... 61
Inflammatie ................................................................................................................................... 61
Lever en pancreas.................................................................................................................................. 63
inleiding ......................................................................................................................................... 63
Congenitale afwijkingen ................................................................................................................ 63
Stofwisselingsstoornissen.............................................................................................................. 64
Circulatiestoornissen ..................................................................................................................... 68
Inflammatie ................................................................................................................................... 68
Pancreas ............................................................................................................................................ 70
Urinair stelsel......................................................................................................................................... 72
Nieren ................................................................................................................................................ 72
Congenitale afwijkingen ................................................................................................................ 72
Stofwisselingsstoornissen.............................................................................................................. 73
Vasculaire aandoeningen .............................................................................................................. 78
Inflammatie TWIOOOOOOO ......................................................................................................... 79
Urinewegen ....................................................................................................................................... 80
Congenitale aandoeningen............................................................................................................ 80
Verworven stoornissen ................................................................................................................. 81
Inflammatie ................................................................................................................................... 83
pathologie van het vrouwelijk geslachtsstelsel ..................................................................................... 84
Ovaria ................................................................................................................................................ 84
Congenitale afwijkingen ................................................................................................................ 84
Circulatiestoornissen ..................................................................................................................... 85
Inflammatie ................................................................................................................................... 85
, Eileiders ............................................................................................................................................. 85
Uterus ................................................................................................................................................ 86
Congenitale stoornissen ................................................................................................................ 86
Stofwisselingsstoornissen.............................................................................................................. 86
Circulatiestoornissen ..................................................................................................................... 88
Inflammatie ................................................................................................................................... 88
Foetus en vruchtvliezen .................................................................................................................... 89
Vagina en vulva.................................................................................................................................. 90
Melkklier ............................................................................................................................................ 91
Mannelijk geslachtsstelsel ..................................................................................................................... 92
Testis en epididymis .......................................................................................................................... 92
Accessoire geslachtsklieren ............................................................................................................... 93
Penis en preputium ........................................................................................................................... 94
Circulatiestelsel ..................................................................................................................................... 95
Hart .................................................................................................................................................... 95
Pericard ....................................................................................................................................... 101
Bloed- en lymfevaten ...................................................................................................................... 104
Pathologie van het integument ........................................................................................................... 109
Congenitale stoornissen .............................................................................................................. 109
Stofwisselingsstoornissen............................................................................................................ 110
Inflammatie en degeneratie ........................................................................................................ 123
Bewegingsstelsel ................................................................................................................................. 134
Beenderen ....................................................................................................................................... 134
Pathologie van het hematopoëtisch stelsel ........................................................................................ 150
Beenmerg en bloedcellen................................................................................................................ 150
Stofwisselingsstoornissen............................................................................................................ 150
Thymus ............................................................................................................................................ 152
Milt .................................................................................................................................................. 153
Congenitale afwijkingen .............................................................................................................. 153
Stofwisselingsstoornissen............................................................................................................ 153
Lymfeknopen ................................................................................................................................... 154
Endocrien stelsel ................................................................................................................................. 156
Hypofyse .......................................................................................................................................... 156
Bijschildklier..................................................................................................................................... 157
, Schildklier ........................................................................................................................................ 157
Bijnier .............................................................................................................................................. 158
Pancreas .......................................................................................................................................... 159
Zenuwstelsel ........................................................................................................................................ 160
Centraal zenuwstelsel ..................................................................................................................... 160
Congenitale afwijkingen .............................................................................................................. 160
Stofwisselingsstoornissen............................................................................................................ 162
Degeneratieve veranderingen ..................................................................................................... 164
Circulatiestoornissen ................................................................................................................... 165
Perifeer zenuwstelsel ...................................................................................................................... 167
Pathologie van de zintuigen ................................................................................................................ 169
Oog .................................................................................................................................................. 169
Oor ................................................................................................................................................... 174
,00 INTRODUCTIE
PATHOLOGIE
- = “lijden” & “leer”
- veranderingen in weefsels/cellen
Verschil in anatomische patholoog en klinische patholoog
- anatomische patholoog -> autopsie en biopsie
- klinische patholoog -> cytologie
pathologische diagnose = interpretatie van letsel met specifieke pathologische terminologieën
MACROSCOPIE (Mx)
- plaats (orgaan/weefsel, links/rechts, craniaal/caudaal, ventraal/dorsaal, specifieke anatomie)
- distributie (focaal, multifocaal, multifocaal tot coalescerend, diffuus, symmetrisch, bilateraal)
- kleur (rood/bloeding, geel/icterisch, zwart, groen, doorzichtig, wit, bruin, blauw/cyanose)
- vorm (driedimensionaal: rond, driehoekig, …; vlak, verheven, ingedrukt, exofytisch, endofytisch)
- demarcatie (duidelijk/onduidelijk afgelijnd)
- grootte (opmeten, vergelijk met contralateraal orgaan)
- consistentie (pasteus, vloeibaar, vast: zacht, stevig, hard)
- andere speciale kenmerken (gewicht, geur, geluid/crepitatie)
HISTOLOGIE (Hx)
NIET op het examen !!!
- plaats (orgaan/weefsel, specifieke anatomie)
- distributie (focaal, multifocaal, multifocaal tot coalescerend, diffuus, symmetrisch, bilateraal) ̶
uitgebreidheid
- architectuur
- neoplastisch
- niet-neoplastisch
EINDCOMPETENTIES
- Morfologische veranderingen in cellen en weefsels linken aan onderliggende pathologische
mechanismen.
- Herkennen en interpreteren van macroscopische en microscopische afwijkingen in diverse
organen bij dieren.
- Kennis uit verschillende vakgebieden aanwenden.
- Bewust zijn van de mogelijke maatschappelijke implicaties van nieuwe evoluties in de
orgaanpathologie.
- Het belang van permanente vorming inzien
,EXAMEN
- 50 MCQ cesuur
o concepten
o aandoeningen
o verbanden tussen orgaanstelsels
o herkennen letsels op foto
VB. EXAMEM
Welke van onderstaande beweringen is niet correct? Bij compressie atelectase
A. zijn de longen klein
B. is de borstholte opgevuld met etter
C. is er lucht in de thorax
D. voelen de longen sponsachtig
Welk van onderstaand is geen direct gevolg van een chronische mycotische rhinitis?
A. conchae destructie
B. sinusitis
C. necrotiserende hepatitis
D. epiphora
Bij autopsie van een Franse bulldog die acuut is gestorven zie je eversie van de laryngeale zakjes.
Welke geassocieerde veranderingen zou je nog kunnen waarnemen?
1. vernauwde neusopening
2. verlengd zacht gehemelte
3. tracheacollaps
4. pulmonale bloeding
A. 1, 2, 3
B. 1, 2, 4
C. 2, 3, 4
D. 1, 3, 4
Welk patroon van pneumonie is aanwezig op onderstaande foto?
A. bronchopneumonie
B. interstitiële pneumonie
C. embolische pneumonie
D. granulomateuze pneumonie
Bij een hond met een ulceratieve stomatitis kan je verschillende letsels verwachten. Welke van
onderstaande is fout.
A. chronische interstitiële nefritis en pulmonale calcinose
B. longoedeem en hyperparathyroïdie
C. ulceratieve gastritis en ulceratieve colitis
D. fibreuse osteodystrofie en gastrale calcinose
,Geef de morfologische (pathologische) diagnose:
A. multifocale fibrinonecrotiserende gastritis
B. embolische suppuratieve gastritis
C. folliculaire cystitis
D. multifocale ulceratieve cystitis
Welk van onderstaande afwijking van het genitaalstelsel is geen toevalsbevinding?
A. bijkomende placentatie
B. amnion plaque
C. hippomanes
D. allantoïs mineralisatie
Welk van onderstaande letsels is geen primair huidletsel?
,01 ADEMHALINGSSTELSEL
NEUSHOLTE EN SINUSSEN
CONGENITALE AFWIJKINGEN
Choanale atresie= Atresie van de choanen = het niet aangelegd zijn van de choanen
- dieren geboren die snel sterven
- met open mond gaan ademen. (kunnen niet via neus ademen) -> vaak cyanotisch dier
linker foto is chonale atresie. rechter foto is normaal.
NEUSVLOEI EN RHINITIS (INFLAMMATIE)
Neusvloei betekend niet definitie dat je een rhinitis hebt. Je kan ook neusvloei hebben die niet
inflamatair is.
Zie figuur:
Primair letsel secundaire infectie
1. Infectieus:
o Viraal: CAV2, CDV, CPI2
o Bacterieel: Bordetella bronchiseptica, Pasteurella multocida
o Schimmels: Aspergillus
2. Niet-infectieus:
o Idiopathisch/allergisch
o Tumor
o Vreemd voorwerp
3. Uitbreiding vanuit tandwortelabces/sinussen/longen
Onderscheid primair en secundair is lastig!
,Type neusvloei
- Sereus (=waterig): Helder, waterig, kleurloos
o Aan het begin
- Catarraal (=muceus): Helder tot witachtig, slijmerig
o Als het wat langer duurt, Slijmbekercellen in de neus gaan hyper
plastisch worden
- Purulent = suppuratief: Dik, geel groen
o Veel neutrofielen + bacterien + necrotisch debris
- Mucopurulent
- Hemorragisch (epistaxis): Rood tot bloederig
Unilateraal = lokaal proces in de neus
Bilateraal = zeer destructief proces in de neus of dieper proces
Morfologie mucosae
- Sereus, catarraal
- Suppuratief = purulent
- Fibrineus/fibrinonecrotiserend
- (pyo)granulomateus
- Lymfoplasmacytair
Op onderstaande fotos zijn de verschillende morfologie te zien van de mucosa bij het type neusvloei:
biopt van de neus om de etiologie te achterhalen.
Want in veel gevallen, als het over een ouder dier gaat, een hond of een kat, wil men
dan differentiëren tussen, een schimmelinfectie, een vreemd voorwerp en een tumor
omdat dat vaak destructieve processen zijn.
En hier heeft de dierenarts pech. We zien ons meerlagig epitheel met trilhaartjes erop.
We zien wat slijmbekerscellen, minder serieuze cellen. We zien hier veel muskus en in
de muskus zijn er ook denk wat meer dezelfde maar onregelmatige kernen die we ook
hier zien liggen. We zien ook lymfocyten plasma cellen, dus we zitten met een chronisch
actief proces.
Maar we zien dat we eigenlijk een mucopurelente rhinitis hebben.
Maar de onderliggende oorzaak weten we niet.
Dus misschien heeft de dierenarts gewoon het biopt te veel te oppervlakkig genomen of
veel te rotstraal genomen in de neus en niet diep genoeg gegaan om de tumor massa
die vaak diep zit en die necrose de tumor massa beter te kunnen gaan opteerden.
, TYPES VAN RHINITIS:
PURULENTE RHINITIS
Hoeft niet perse met purulente neusvloei.
FIBRINEUZE/FIBRINONECROTISERENDE RHINITIS
Infectieuze boviene rhinotracheïtis (IBR)
Komt nu nier meer veel voor.
Klasiek beeld met een wit beleg in de neus. Dit ligt vast
in de neus (dus niet enkel fibrine maar ook necrotische
mucosae).
Secundair hebben de dieren een mucopurulente
neusvloei.
FIBRINEUZE/FIBRINONECROTISERENDE RHINITIS
Infectieuze laryngotracheïtis (kip)
VREEMD VOORWERP RHINITIS ->
Granulomateus !!
vooral macrofagen/reuzencellen op histologie
Vreemd materiaal kan nog aanwezig zijn, maar hoeft
niet
MYCOTISCHE RHINITIS
- (caniene) nasale aspergillose
- mucopurulente neusvloei
- fibrinonecrotiserend + purulente rhinitis
Vooral bij langsnuitige honden
Schimmelhyfen op histologie
- hymfe blijven vaak oppervlakkig maar gaan necrose
en inflamatie veroorzaken die wel erg diep kunnen
gaan !! kan zelfs neusseptum aantasten
- ddx met maligne tumor daarom belangrijk
biopt:
- hyfen: als schimmels in weefsels groeien. Geeft
rechte structuren die vertakken (linker foto)
- conidoforen: wnr de schimmels blootstelling krijgen
aan lucht, waarbij ze conidiforen gaan vormen
(rechter foto)
soms ook secundair aan tumoraal proces
Depigmentatie van de huid en conchae destructie bij
chronische schimmelinfectie
