Samenvatting Dierobservatie en handling | Hanteren rund en kleine herkauwers | Hogeschool Gent | 2025/26// geslaagd voor dit vak bij eerste kans.

Hanteren rund
Natuurlijk gedrag en sensorische beleving van herkauwers
- Runderen = prooidieren
 Kunnen angstreacties vertonen bij plotse geluiden,…
 Sociale dieren  leven in groep
 Jonge dieren= vaker vriendelijk sociaal gedrag
 Isolatie veroorzaakt stress  onrust en
gedragsveranderingen
 Beperkt dieptezicht
 Zien goed perifeer  afstand, diepte en
hoogteverschillen zijn moeilijk
 Beperkt kleurenzicht: lichtgroen, geel en rood
waarnemen
 Schaduwen worden versterkt waargenomen
 Blinde vlek recht voor de kop en trage oogspieren = snel
schrikken
 Gevoelig gehoor  groter frequentiebereik dan mens
 Slechte geluidslokalisatie
 Vomeronasaal orgaan  geur- en smaakprikkels anaylseren
(flehmenreactie)
 Belangrijke rol in sociale interacties en stressherkenning
 VOORKANT VAN RUND IS VAAK GEVAARLIJKER DAN ACHTERKANT
- Kleine herkauwers
 Natuurlijk gedrag
 Prooidierinstinct
 Schapen  extreme kuddedrang  volgens altijd een leidend
dier
 Geiten  minder afh. Van groep
 Sociaal gedrag
 Schapen  subtiele hiërarchie= leiderschap bij ervaren ooien,
zelden agressief
 Geiten  duidelijke rangorde (vooral rond voederplaatsen) 
korte fysieke interacties (kopstoten)
 Zintuigen
 Hebben groter gezichtsveld dan runderen (zijdelings geplaatste
ogen) = panoramisch beeld
 Beperkt dieptezicht  blinde vlek is kleiner
 Zien vooral blauw- en geeltinten
 Geluid beter lokaliseren + reageren vaak sneller en alerter op
onbekende geluiden
 Geur bij schapen! = herkenning van lammeren
 Geur bij geiten= intensief tijden bronst = bokken verspreiden
lichaamsgeur die vruchtbare geiten aantrekt

, Pijn, stress en waarschuwingssignalen;k
runderen schapen geiten
Verminderde eetlust/ Verminderde eetlust/ Verminderde eetlust/
herkauwactiviteit herkauwactiviteit herkauwactiviteit
Afzonderen van de groep Afzonderen of volgens op Afzonderen of volgen op
afstand afstand
Ongewone Gekromde rug, kop Gekromde rug, frequent
lichaamshouding omlaag gewicht verplaatsen
pijn
Kreupelheid of minder Kreupel lopen of blijven Kreupelheid of blijven
bewegen liggen liggen
Overmatige vocalisaties Weinige vocalisatie bij Meer vocaliseren bij pijn
pijn
Gespannen Soms tandenknarsen
gelaatsuitdrukking
Kop hoog, oren naar Kop hoog, oren gericht Kop hoog, oren gericht
achter
Snelle ademhaling Snelle ademhaling, Snelle ademhaling
Stres flanken zichtbaar
s Vluchtgedrag bij Dringen binnen kudde Onrustig bewegen,
benadering dringen
Onrustig bewegen, Stilte bij sterke stress Frequent mekkeren bij
staartzwaaien stress
Overmatig likken of Plat tegen de grond Zoeken naar hoger
flehmen drukken bij geen uitweg gelegen uitweg
Waar- Hoofd laag en naar voren Zelden direct aanvallen Hoofd omlaag en fixeren
schuwe Breed maken van Bij rammen: hoofd naar Achteruit lopen en plaats
n lichaam achter brengen kopstoot
Schrap zetten met Stampen met voorpoten Stampen met voorpoten
voorbenen
Fixeren van blik + Fixeren van blik Laag grommen bij
dreigend zwaaien met dreiging
kop of horens