Deel 1: Algemene inleiding in de klinische biologie
Hoofdstuk 1: Inleiding
1. Definities
- Metabolisme = verzameling v. chem reacties i/e levend organisme met doel het org.
gezond te houden
o Katabolisme: afbraak v. macromoleculen tot bouwstenen & verbranding
ervan -> E genereren
o Anabolisme: bouwstenen w. aaneengeschakeld tot macromoleculen -> E
vereist
è Onderverdeling: metabole paden
o Aaneenschakeling v. chem. reacties met begin- & eindpunt
o Katalyse dr. enzymen
è 2 centrale gegevens:
o Genereren v. voldoende E vr. levensfuncties
o Verzamelen v. bouwstoffen om versleten mol. te vervangen of nieuwe aan te
maken
2. Metabole paden en flux
- Signaalwegen lopen stapsgewijs
o Intermediairen: prod. gevormd bij omzetting v.
begin- nr. eindpunt
o Structuur:
§ Evolutionair bewaard (bij mens & andere levensvormen)
§ Soms slechts i/h deel v/d levende natuur
Metabole flux:
= omloopsnelheid v. mol. dr. een metabool pad
- Foute regeling kan leiden tot ziekte/dysfunctie
- 3 doelen:
1) Leveren v. E (ATP)
2) Leveren v. BS
3) Leveren v. reducerend vermogen (gereduceerd NADPH (zet CO2 om in
glucose))
- ATP: adenosine trifosfaat
- NADPH: nicotinamide adenine dinucleotide fosfaat
1
,3. Katabole en anabole wegen
Katabolisme:
- Chem. E & reducerend vermogen onttrekken aan omgeving
dr. opname & oxidatie v. brandstoffen
- Bv.: oxidatieve fofolysering
- Doel: cellen voorzien v. chem. E
- Fasen:
Fase 1: Glycogenolyse
Fase 2: Beta-oxidatie v. lipiden, glycolyse, aminozuur-afbraak & oxidatieve
decarbolyxering
Fase 3: Krebcyclus
è Volledige verbranding v. acetyl-CoA tot CO2
Anabolisme:
- Mol. produceren nodig vr. het in stand houden, groei & voortplanting v. organismen
- Vereisen ATP & NADPH
- Bv.: synthese v. basen
- Doel: synthese v. nieuwe mol., vertrekkende v. BS
- Vereisten:
o BS : sommigen opgenomen via voeding ->
essentiële voedingsstoffen
o Andere: ATP & NADPH
2
,Thermodynamica:
= studie v/ E, omzetting v. E tss versch. vormen & het vermogen v. E om arbeid te leveren
- 3de wet thermodynamica:
∆G = ∆H – T . ∆S
∆G: (verandering van) vrije energie van Gibbs
∆H: (verandering in) enthalpie
T: absolute temp.
– T . ∆S: (verandering in) entropie x T° (K)
- Entropie (S)
= mate v. wanorde
o ∆S > 0 -> wanorde
o ∆ < 0 -> orde
10J warmte w. opgenomen dr.
koffie -> ruimte verliest 10J warmte
10J warmte w. afgestaan a/d ruimte
-> koffie verliest 10J
- Enthalpie (H)
= verandering in warmte-E wnr. Reagentia w. omgezet
o H > 0 -> endotherme rea.
o H < 0 -> exotherme rea.
3
, - Vrije E v. Gibbs (∆G)
= voorspelt richting v/d rea.
o ∆G > 0 -> endergonische rea. (niet spontaan)
o ∆G < 0 -> exergonische rea. (spontaan)
- Transitietoestand: hoogst energetische toestand
v/h E diagram
- Activeringsenergie (Ea): E versch. tss. begin- &
transitietoestand
è Enzymen houden
alles onder controle
è Enzym bindt aan
katalysator ->
activerings-E daalt
4
Hoofdstuk 1: Inleiding
1. Definities
- Metabolisme = verzameling v. chem reacties i/e levend organisme met doel het org.
gezond te houden
o Katabolisme: afbraak v. macromoleculen tot bouwstenen & verbranding
ervan -> E genereren
o Anabolisme: bouwstenen w. aaneengeschakeld tot macromoleculen -> E
vereist
è Onderverdeling: metabole paden
o Aaneenschakeling v. chem. reacties met begin- & eindpunt
o Katalyse dr. enzymen
è 2 centrale gegevens:
o Genereren v. voldoende E vr. levensfuncties
o Verzamelen v. bouwstoffen om versleten mol. te vervangen of nieuwe aan te
maken
2. Metabole paden en flux
- Signaalwegen lopen stapsgewijs
o Intermediairen: prod. gevormd bij omzetting v.
begin- nr. eindpunt
o Structuur:
§ Evolutionair bewaard (bij mens & andere levensvormen)
§ Soms slechts i/h deel v/d levende natuur
Metabole flux:
= omloopsnelheid v. mol. dr. een metabool pad
- Foute regeling kan leiden tot ziekte/dysfunctie
- 3 doelen:
1) Leveren v. E (ATP)
2) Leveren v. BS
3) Leveren v. reducerend vermogen (gereduceerd NADPH (zet CO2 om in
glucose))
- ATP: adenosine trifosfaat
- NADPH: nicotinamide adenine dinucleotide fosfaat
1
,3. Katabole en anabole wegen
Katabolisme:
- Chem. E & reducerend vermogen onttrekken aan omgeving
dr. opname & oxidatie v. brandstoffen
- Bv.: oxidatieve fofolysering
- Doel: cellen voorzien v. chem. E
- Fasen:
Fase 1: Glycogenolyse
Fase 2: Beta-oxidatie v. lipiden, glycolyse, aminozuur-afbraak & oxidatieve
decarbolyxering
Fase 3: Krebcyclus
è Volledige verbranding v. acetyl-CoA tot CO2
Anabolisme:
- Mol. produceren nodig vr. het in stand houden, groei & voortplanting v. organismen
- Vereisen ATP & NADPH
- Bv.: synthese v. basen
- Doel: synthese v. nieuwe mol., vertrekkende v. BS
- Vereisten:
o BS : sommigen opgenomen via voeding ->
essentiële voedingsstoffen
o Andere: ATP & NADPH
2
,Thermodynamica:
= studie v/ E, omzetting v. E tss versch. vormen & het vermogen v. E om arbeid te leveren
- 3de wet thermodynamica:
∆G = ∆H – T . ∆S
∆G: (verandering van) vrije energie van Gibbs
∆H: (verandering in) enthalpie
T: absolute temp.
– T . ∆S: (verandering in) entropie x T° (K)
- Entropie (S)
= mate v. wanorde
o ∆S > 0 -> wanorde
o ∆ < 0 -> orde
10J warmte w. opgenomen dr.
koffie -> ruimte verliest 10J warmte
10J warmte w. afgestaan a/d ruimte
-> koffie verliest 10J
- Enthalpie (H)
= verandering in warmte-E wnr. Reagentia w. omgezet
o H > 0 -> endotherme rea.
o H < 0 -> exotherme rea.
3
, - Vrije E v. Gibbs (∆G)
= voorspelt richting v/d rea.
o ∆G > 0 -> endergonische rea. (niet spontaan)
o ∆G < 0 -> exergonische rea. (spontaan)
- Transitietoestand: hoogst energetische toestand
v/h E diagram
- Activeringsenergie (Ea): E versch. tss. begin- &
transitietoestand
è Enzymen houden
alles onder controle
è Enzym bindt aan
katalysator ->
activerings-E daalt
4
