HUMAN RESOURCE
MANAGEMENT
D0T34a
2025-2026
,Inhoud
Deel 0: HRM in een snel veranderende wereld ...................................................................................... 6
Trends 1. Corporate social responsibility (CSR)................................................................................... 6
2. Flexibilisering van de arbeidsmarkt ................................................................................................. 6
3. Technologische (r)evolutie, digitalisering, robotisering, AI ............................................................. 7
Deel 1: HRM............................................................................................................................................. 8
Deel 1.1: HRM, anders dan “gewoon” personeelsbeleid ........................................................................ 8
Thema’s naar prioriteit ........................................................................................................................ 8
Wat HRM ‘anders’ maakt: 6 kenmerken ............................................................................................. 8
Personeelsbeleid 1945-1995 ............................................................................................................... 8
Personeelsbeleid of non-beleid? ..................................................................................................... 8
Taylorisme ....................................................................................................................................... 9
Wat HRM “anders” maakt ................................................................................................................. 10
Kenmerk 1: Menselijk kapitaal als bron van opbrengsten ............................................................ 10
Kenmerk 2: Verankering van HRM in de ondernemingsstrategie ................................................. 11
Kenmerk 3: Uitbreiding van de rollen die HR moet vervullen....................................................... 12
Kenmerk 4: Een nieuwe taakverdeling in de HR community ........................................................ 14
Kenmerk 5: Aandacht voor interne consistentie ........................................................................... 17
Kenmerk 6: Integratie van werknemers- en organisatiebelang .................................................... 18
Deel 1.1(b): HRM, een kritische reflectie .............................................................................................. 19
Mainstream HRM .............................................................................................................................. 19
HRM as a core strategic activity .................................................................................................... 19
Kritisch perspectief op mainstream HRM ..................................................................................... 19
‘Taken for granted assumptions’ about The Future of Work ........................................................ 19
Impact HRM begrijpen& verklaren................................................................................................ 20
Deel 1.2: (strategische) personeelsplanning ......................................................................................... 20
Evoluties in vraag & aanbod van arbeid ............................................................................................ 20
Actualiteit: vervangingsvraag ........................................................................................................ 21
Scenario 1: Wervingsplan .............................................................................................................. 22
Scenario 2: Afvloeiingsplan ........................................................................................................... 22
Scenario 3: Flexibiliteitsplan .......................................................................................................... 22
Een basismodel.................................................................................................................................. 23
Factoren die de vraag beïnvloeden ................................................................................................... 23
1. Omzetevoluties.......................................................................................................................... 23
2. Productinnovatie ....................................................................................................................... 23
3. Procesinnovatie ......................................................................................................................... 23
1
, 4. Strategische (her)positionering ................................................................................................. 24
5. Fusies, acquisities ...................................................................................................................... 24
6. Overheidsinterventie ................................................................................................................. 24
Evoluties in vraag en aanbod van arbeid .......................................................................................... 25
Een basismodel.................................................................................................................................. 26
Factoren die het aanbod beïnvloeden .............................................................................................. 26
1. Personeelsverloop: een typologie ............................................................................................. 26
2. Bedrijfsdemografie .................................................................................................................... 27
Arbeidsmarktscanning....................................................................................................................... 31
Afvloeiingsplan .................................................................................................................................. 32
Downsizing als planningsvraagstuk ............................................................................................... 32
Flexibiliteitsplan................................................................................................................................. 33
Flexibiliteit als planningsvraagstuk ................................................................................................ 33
Deel 1.3: Werving .................................................................................................................................. 35
Deel 1.3a: Instroom ............................................................................................................................... 35
Instroom van personeel .................................................................................................................... 35
Werving& selectie: een procesoverzicht (trechtermodel) ............................................................ 35
Werving vs. Selectie....................................................................................................................... 35
Deel 1.3b: Werving of rekrutering......................................................................................................... 37
De context waarbinnen we rekruteren ............................................................................................. 37
Organisatie-attractiviteit ............................................................................................................... 37
Werving ............................................................................................................................................. 38
Afbakenen van doelgroep ............................................................................................................. 38
Paying More to Get Less: The Effects of External Hiring versus Internal Mobility ........................ 40
Werving ............................................................................................................................................. 41
Opstellen van boodschap .............................................................................................................. 41
Werving ............................................................................................................................................. 43
Keuze van wervingskanalen .......................................................................................................... 43
Deel 1.4: Selectie ................................................................................................................................... 46
Deel 1.4a: Functieanalyse...................................................................................................................... 46
Van functiestudie tot predictor ......................................................................................................... 46
Voorbeeld ...................................................................................................................................... 46
Operationele predictoren.................................................................................................................. 47
Conceptuele predictoren................................................................................................................... 47
Uitdaging voor de toekomst .......................................................................................................... 48
Deel 1.4b: Selectietechnieken ............................................................................................................... 49
2
, Arbeidsproef ..................................................................................................................................... 49
Sample- of gedragsgeneralisatie benadering .................................................................................... 50
Validiteit & betrouwbaarheid............................................................................................................ 50
Psychologische test ........................................................................................................................... 50
Sign- of eigenschapsbenadering........................................................................................................ 53
Sign selectie-interview .................................................................................................................. 53
Sample selectie-interview ............................................................................................................. 54
Interview op basis van ‘puzzlers’ ................................................................................................... 55
Situationele test ............................................................................................................................ 55
Assessment center ............................................................................................................................ 59
Welke selectietechnieken?............................................................................................................ 60
Deel 1.5: beoordeling ............................................................................................................................ 61
1.Beoordelingsvormen ...................................................................................................................... 61
1.1 Prestatiebeoordeling ............................................................................................................... 61
1.2 Functioneringsgesprek ............................................................................................................ 61
1.3 Potentieelbeoordeling ............................................................................................................. 61
2. Uitdagingen v. beoordeling ........................................................................................................... 62
3. Systeemtechnische criteria ........................................................................................................... 62
4. Beoordelingstendenties ................................................................................................................ 63
5.1 Beoordelingsmethoden: criteria ............................................................................................. 63
5.2 Beoordelingsmethoden: INSTRUMENT ................................................................................... 64
ABSOLUTE METHODEN (<-> vergelijkende methoden)................................................................. 68
5.3 Beoordelingsmethoden: beoordelaar ..................................................................................... 69
Beoordelingsgesprekken verbeteren ............................................................................................ 70
Traditioneel beoordelingssysteem ................................................................................................ 70
Deel 1.6: Beloning ................................................................................................................................. 71
Beloningsvormen → basis (goed kennen)......................................................................................... 71
A. Functieloon .......................................................................................................................... 71
B. Verloning naar anciënniteit ................................................................................................. 73
C. Directe vormen van prestatiebeloning ................................................................................ 73
D. Indirecte vormen van prestatiebeloning ............................................................................. 75
E. Competenties als grondslag ................................................................................................. 78
F. Flexibel belonen ................................................................................................................... 80
Functies van beloningssystemen ................................................................................................... 80
Deel 1.7 Gastcollege over Meritocratie ................................................................................................ 81
Wanneer is iets voor iedereen eerlijk?.............................................................................................. 81
3
MANAGEMENT
D0T34a
2025-2026
,Inhoud
Deel 0: HRM in een snel veranderende wereld ...................................................................................... 6
Trends 1. Corporate social responsibility (CSR)................................................................................... 6
2. Flexibilisering van de arbeidsmarkt ................................................................................................. 6
3. Technologische (r)evolutie, digitalisering, robotisering, AI ............................................................. 7
Deel 1: HRM............................................................................................................................................. 8
Deel 1.1: HRM, anders dan “gewoon” personeelsbeleid ........................................................................ 8
Thema’s naar prioriteit ........................................................................................................................ 8
Wat HRM ‘anders’ maakt: 6 kenmerken ............................................................................................. 8
Personeelsbeleid 1945-1995 ............................................................................................................... 8
Personeelsbeleid of non-beleid? ..................................................................................................... 8
Taylorisme ....................................................................................................................................... 9
Wat HRM “anders” maakt ................................................................................................................. 10
Kenmerk 1: Menselijk kapitaal als bron van opbrengsten ............................................................ 10
Kenmerk 2: Verankering van HRM in de ondernemingsstrategie ................................................. 11
Kenmerk 3: Uitbreiding van de rollen die HR moet vervullen....................................................... 12
Kenmerk 4: Een nieuwe taakverdeling in de HR community ........................................................ 14
Kenmerk 5: Aandacht voor interne consistentie ........................................................................... 17
Kenmerk 6: Integratie van werknemers- en organisatiebelang .................................................... 18
Deel 1.1(b): HRM, een kritische reflectie .............................................................................................. 19
Mainstream HRM .............................................................................................................................. 19
HRM as a core strategic activity .................................................................................................... 19
Kritisch perspectief op mainstream HRM ..................................................................................... 19
‘Taken for granted assumptions’ about The Future of Work ........................................................ 19
Impact HRM begrijpen& verklaren................................................................................................ 20
Deel 1.2: (strategische) personeelsplanning ......................................................................................... 20
Evoluties in vraag & aanbod van arbeid ............................................................................................ 20
Actualiteit: vervangingsvraag ........................................................................................................ 21
Scenario 1: Wervingsplan .............................................................................................................. 22
Scenario 2: Afvloeiingsplan ........................................................................................................... 22
Scenario 3: Flexibiliteitsplan .......................................................................................................... 22
Een basismodel.................................................................................................................................. 23
Factoren die de vraag beïnvloeden ................................................................................................... 23
1. Omzetevoluties.......................................................................................................................... 23
2. Productinnovatie ....................................................................................................................... 23
3. Procesinnovatie ......................................................................................................................... 23
1
, 4. Strategische (her)positionering ................................................................................................. 24
5. Fusies, acquisities ...................................................................................................................... 24
6. Overheidsinterventie ................................................................................................................. 24
Evoluties in vraag en aanbod van arbeid .......................................................................................... 25
Een basismodel.................................................................................................................................. 26
Factoren die het aanbod beïnvloeden .............................................................................................. 26
1. Personeelsverloop: een typologie ............................................................................................. 26
2. Bedrijfsdemografie .................................................................................................................... 27
Arbeidsmarktscanning....................................................................................................................... 31
Afvloeiingsplan .................................................................................................................................. 32
Downsizing als planningsvraagstuk ............................................................................................... 32
Flexibiliteitsplan................................................................................................................................. 33
Flexibiliteit als planningsvraagstuk ................................................................................................ 33
Deel 1.3: Werving .................................................................................................................................. 35
Deel 1.3a: Instroom ............................................................................................................................... 35
Instroom van personeel .................................................................................................................... 35
Werving& selectie: een procesoverzicht (trechtermodel) ............................................................ 35
Werving vs. Selectie....................................................................................................................... 35
Deel 1.3b: Werving of rekrutering......................................................................................................... 37
De context waarbinnen we rekruteren ............................................................................................. 37
Organisatie-attractiviteit ............................................................................................................... 37
Werving ............................................................................................................................................. 38
Afbakenen van doelgroep ............................................................................................................. 38
Paying More to Get Less: The Effects of External Hiring versus Internal Mobility ........................ 40
Werving ............................................................................................................................................. 41
Opstellen van boodschap .............................................................................................................. 41
Werving ............................................................................................................................................. 43
Keuze van wervingskanalen .......................................................................................................... 43
Deel 1.4: Selectie ................................................................................................................................... 46
Deel 1.4a: Functieanalyse...................................................................................................................... 46
Van functiestudie tot predictor ......................................................................................................... 46
Voorbeeld ...................................................................................................................................... 46
Operationele predictoren.................................................................................................................. 47
Conceptuele predictoren................................................................................................................... 47
Uitdaging voor de toekomst .......................................................................................................... 48
Deel 1.4b: Selectietechnieken ............................................................................................................... 49
2
, Arbeidsproef ..................................................................................................................................... 49
Sample- of gedragsgeneralisatie benadering .................................................................................... 50
Validiteit & betrouwbaarheid............................................................................................................ 50
Psychologische test ........................................................................................................................... 50
Sign- of eigenschapsbenadering........................................................................................................ 53
Sign selectie-interview .................................................................................................................. 53
Sample selectie-interview ............................................................................................................. 54
Interview op basis van ‘puzzlers’ ................................................................................................... 55
Situationele test ............................................................................................................................ 55
Assessment center ............................................................................................................................ 59
Welke selectietechnieken?............................................................................................................ 60
Deel 1.5: beoordeling ............................................................................................................................ 61
1.Beoordelingsvormen ...................................................................................................................... 61
1.1 Prestatiebeoordeling ............................................................................................................... 61
1.2 Functioneringsgesprek ............................................................................................................ 61
1.3 Potentieelbeoordeling ............................................................................................................. 61
2. Uitdagingen v. beoordeling ........................................................................................................... 62
3. Systeemtechnische criteria ........................................................................................................... 62
4. Beoordelingstendenties ................................................................................................................ 63
5.1 Beoordelingsmethoden: criteria ............................................................................................. 63
5.2 Beoordelingsmethoden: INSTRUMENT ................................................................................... 64
ABSOLUTE METHODEN (<-> vergelijkende methoden)................................................................. 68
5.3 Beoordelingsmethoden: beoordelaar ..................................................................................... 69
Beoordelingsgesprekken verbeteren ............................................................................................ 70
Traditioneel beoordelingssysteem ................................................................................................ 70
Deel 1.6: Beloning ................................................................................................................................. 71
Beloningsvormen → basis (goed kennen)......................................................................................... 71
A. Functieloon .......................................................................................................................... 71
B. Verloning naar anciënniteit ................................................................................................. 73
C. Directe vormen van prestatiebeloning ................................................................................ 73
D. Indirecte vormen van prestatiebeloning ............................................................................. 75
E. Competenties als grondslag ................................................................................................. 78
F. Flexibel belonen ................................................................................................................... 80
Functies van beloningssystemen ................................................................................................... 80
Deel 1.7 Gastcollege over Meritocratie ................................................................................................ 81
Wanneer is iets voor iedereen eerlijk?.............................................................................................. 81
3