FAMILIAAL VERMOGENSRECHT 2025-2026
1
,`
2
, INLEIDING
INLEIDING
Wat is familiaal vermogensrecht?
è Definitie: regelt de vermogensrechtelijke aspecten van het familie- en gezinsrecht
- De rechtstak die de brug vormt tussen het familierecht en gezinsrecht en ruime vermogensrecht
- Regelt de vermogensrechtelijke aspecten van familie en gezinsleden
- Gezinsleden (verschillende persoonssrechtelijke gevolgen tgv die personen) maar die relaties hebben
ook altijd vermogensrechtelijkek component (die gaan we bestuderen)
è Recht na hervorming
- Familiaal vermogensrecht (recht dat momenteel zet aan belangrijke hervorming) heel lang stabiel
geweest (weinig veranderingen) maar in periode van 2015 (toenmalige minister van justitie beslist om
te beginnen met hervorming van (burgerlijk recht) à familiaal vermogensrecht een van de eerste die
aanbod kwam à uiteindelijk gekomen in 2017 en 2018 inwerking à en nu is dat recht aan het zetten
(dus al bij al nieuw recht)
- Betekent wel vandaag de dag wat we leren (dat dat meest recente recht die nog vele jaren zou meegaan)
Situering van het familiaal vermogensrecht
è Familiaal vermogensrecht en het Belgische privaatrecht
- Aanknoping met het familierecht
o Wie behoort tot de ‘familie’? / Hoe ontstaat de ‘familie’?
o We maken de brug tussen enerzijds familie en gezinsrecht en vermogensrecht anderzijds à
Betekent ook dat vragen uit familierecht of vermogensrecht zullen terugkomen in familiaal
vermogensrecht en wijziging in 1 van die rechten, veranderingen kunnen veroorzaken in familliale
vermogensrecht
o (vb: begrip definitie van familie stel wetgever beslist om in familierecht voltaan huwelijk en
wettelijke samenwoning exact zelfde zijn )à ook gevolgen dan familiaal vermogensrecht ( aan
huwelijk regels gekoppeld (tussen koppel maar ook in erfrecht) à en stel die beslist wettelijk
samenwonen ook zoals trouwen (dan die gevolgen ook familiaal vermogensrecht kunnen
vaststellen) à is maar een voorbeeld
3
, - Aanknoping met het vermogensrecht
o Privaatautonomie: Wilsautonomie de basis van vermogensrecht (in essentie de mensen mogen
doen wat ze willen (op enkele uitzonderingen na) à op private vlak in beginsel dus wel vrij à in
familiaal vermogensrecht ook uitgangspunt (in heel wat domeinen dat mensen de
vermogensrechtelijke verhoudingen binnen gezin zelf mogen vorm geven à we hebben wettelijk
kader en bepalingen (waar we op terug moeten vallen indien geen initiatief van de persoon)à maar
op heel wat domeinen kan je dus recht in handen nemen om wilsautonomie uit te oefenen (niet
overal vb erfrecht bepaalde beperkingen maar in beginsel dus wel)
o Grenzen aan de privaatautonomie: Als we dan wilsautonomie gebruiken om zaken te regelen dan
moeten/kunnen we bepaalde rechtshandelingen stellen als je als echtgenoot financiële afspraken
maakt à moet je eerst huwelijsovk maken met uw echtgenoot ofzo à of nalatenschap (via
testament) à rechtshandelingen dus stellen à voor het stellen ervan zijn er wel afhankelijk van de
regels voorwaarden enz (familiaal vermogensrecht kan specifieke regels toepassen) à maar in basis
vallen we terug op alg regels
è Belgische familiaal vermogensrecht in het licht van de harmonisering en uniformisering in het
Europees/internationaal privaatrecht
- Klassiek: grote verscheidenheid door de onlosmakelijk (geachte) band met de cultuur
o Nationaal recht à zeer weinig initiatieven tot uniformisering
o Elk individueel land regelt zijn of haar familiaal vermogensrecht (doorgaans gezegd miss eventueel
harmoniseren (maar afhankelijk van cultuur en politiek van die land dus moeilijk)
o Als we kijken naar buurlanden (zelfde tendensen eigenlijk) à vb: in erfrecht enorme promotie is
geweest van erfrechtelijke positie van echtgenoot à vandaag de dag echtgenoot bevoorrechte
positie tgv nalatenschap (logisch je deelt je leven ermee) à zien we bij ons en buurlanden vaak) à
dus er zijn gemeenschappelijke aanknopingspunten)
- Gevolgen
o Relatievermogensrecht
o Erfrecht
o Giften
4
1
,`
2
, INLEIDING
INLEIDING
Wat is familiaal vermogensrecht?
è Definitie: regelt de vermogensrechtelijke aspecten van het familie- en gezinsrecht
- De rechtstak die de brug vormt tussen het familierecht en gezinsrecht en ruime vermogensrecht
- Regelt de vermogensrechtelijke aspecten van familie en gezinsleden
- Gezinsleden (verschillende persoonssrechtelijke gevolgen tgv die personen) maar die relaties hebben
ook altijd vermogensrechtelijkek component (die gaan we bestuderen)
è Recht na hervorming
- Familiaal vermogensrecht (recht dat momenteel zet aan belangrijke hervorming) heel lang stabiel
geweest (weinig veranderingen) maar in periode van 2015 (toenmalige minister van justitie beslist om
te beginnen met hervorming van (burgerlijk recht) à familiaal vermogensrecht een van de eerste die
aanbod kwam à uiteindelijk gekomen in 2017 en 2018 inwerking à en nu is dat recht aan het zetten
(dus al bij al nieuw recht)
- Betekent wel vandaag de dag wat we leren (dat dat meest recente recht die nog vele jaren zou meegaan)
Situering van het familiaal vermogensrecht
è Familiaal vermogensrecht en het Belgische privaatrecht
- Aanknoping met het familierecht
o Wie behoort tot de ‘familie’? / Hoe ontstaat de ‘familie’?
o We maken de brug tussen enerzijds familie en gezinsrecht en vermogensrecht anderzijds à
Betekent ook dat vragen uit familierecht of vermogensrecht zullen terugkomen in familiaal
vermogensrecht en wijziging in 1 van die rechten, veranderingen kunnen veroorzaken in familliale
vermogensrecht
o (vb: begrip definitie van familie stel wetgever beslist om in familierecht voltaan huwelijk en
wettelijke samenwoning exact zelfde zijn )à ook gevolgen dan familiaal vermogensrecht ( aan
huwelijk regels gekoppeld (tussen koppel maar ook in erfrecht) à en stel die beslist wettelijk
samenwonen ook zoals trouwen (dan die gevolgen ook familiaal vermogensrecht kunnen
vaststellen) à is maar een voorbeeld
3
, - Aanknoping met het vermogensrecht
o Privaatautonomie: Wilsautonomie de basis van vermogensrecht (in essentie de mensen mogen
doen wat ze willen (op enkele uitzonderingen na) à op private vlak in beginsel dus wel vrij à in
familiaal vermogensrecht ook uitgangspunt (in heel wat domeinen dat mensen de
vermogensrechtelijke verhoudingen binnen gezin zelf mogen vorm geven à we hebben wettelijk
kader en bepalingen (waar we op terug moeten vallen indien geen initiatief van de persoon)à maar
op heel wat domeinen kan je dus recht in handen nemen om wilsautonomie uit te oefenen (niet
overal vb erfrecht bepaalde beperkingen maar in beginsel dus wel)
o Grenzen aan de privaatautonomie: Als we dan wilsautonomie gebruiken om zaken te regelen dan
moeten/kunnen we bepaalde rechtshandelingen stellen als je als echtgenoot financiële afspraken
maakt à moet je eerst huwelijsovk maken met uw echtgenoot ofzo à of nalatenschap (via
testament) à rechtshandelingen dus stellen à voor het stellen ervan zijn er wel afhankelijk van de
regels voorwaarden enz (familiaal vermogensrecht kan specifieke regels toepassen) à maar in basis
vallen we terug op alg regels
è Belgische familiaal vermogensrecht in het licht van de harmonisering en uniformisering in het
Europees/internationaal privaatrecht
- Klassiek: grote verscheidenheid door de onlosmakelijk (geachte) band met de cultuur
o Nationaal recht à zeer weinig initiatieven tot uniformisering
o Elk individueel land regelt zijn of haar familiaal vermogensrecht (doorgaans gezegd miss eventueel
harmoniseren (maar afhankelijk van cultuur en politiek van die land dus moeilijk)
o Als we kijken naar buurlanden (zelfde tendensen eigenlijk) à vb: in erfrecht enorme promotie is
geweest van erfrechtelijke positie van echtgenoot à vandaag de dag echtgenoot bevoorrechte
positie tgv nalatenschap (logisch je deelt je leven ermee) à zien we bij ons en buurlanden vaak) à
dus er zijn gemeenschappelijke aanknopingspunten)
- Gevolgen
o Relatievermogensrecht
o Erfrecht
o Giften
4
