Hoofdstuk 10: Sociale media
10.1 INTRODUCTIE
Technologie + menselijk gedrag geeft zelfbeeld, sociale interacties, emotioneel
welzijn
Sociale media ≠ platforms communicatie onderdeel sociale weefsel:
beïnvloedt manier waarop we ons presenteren, met elkaar omgaan, begrip
onszelf + anderen
10.2 PSEUDOWETENSCHAP, NEPNIEUWS EN (ONLINE) HERKENNING
10.2.1 JONGEREN EN FAKE NEWS
10.2.2 WANNEER IS IETS (VERMOEDELIJK) NEPNIEUWS?
Info tegenkomen dat niet klopt ≠ nepnieuws
Vb. betrouwbaar nieuwsartikel MAAR vreemde conclusie slechte journalistiek
3 voorwaarden nepnieuws:
I. Geen waarheidsgetrouwe info
II. Met opzet gemaakt + verspreid om misleiden
III. Maker, verspreider heeft specifieke reden (politieke stemmen winnen, geld
verdienen)
Twijfelen? 3 basisvragen:
“Is artikel Objectief?
gebaseerd op Bronnen gebruikt + vermeld?
feiten?” Echt nieuws: feiten! (niet zelf verklaring, nergens
1
, op gebaseerd)
“Wie heeft Auteur, maker, deler online zoeken vr meer info
bericht gemaakt,
verspreid?”
“Wrm bericht Bankgegevens? Iets verkopen? Link politieke
gemaakt, overtuiging? extra waakzaam
verspreid?” Clickbait: inhoud strookt niet met titel
10.2.3 PSEUDOWETENSCHAP HERKENNEN
= verzameling opvattingen, praktijken die gepresenteerd als wet. MAAR niet
voldoen aan criteria wet. Methode (toetsbaarheid, falsifieerbaarheid, empirisch
bewijs)
Herkennen!: voorkomen misleiden, verkeerde keuzes, desinfo +
maatschappelijke schade
10.3 SOCIALE MEDIA EN WELZIJN: ALGEMEEN
10.3.1 SOCIALE MEDIA EN EMOTIONEEL WELZIJN
Impact hoe individuen communiceren, info delen, vrije tijd (integraal onderdeel
leven)
Invloed online activiteiten emotioneel welzijn = complex + beïnvloed
digitale elementen (frequentie gebruik, kwaliteit interacties, bloostelling
diverse inhoud)
Algemene aspecten:
EMOTIONEEL WELZIJN EN TIJDSBESTEDING
Interactieve aard: verbinding + gemeenschapsvorming pos. Gevoelens
verbondenheid, steun
Kwaliteit!: oppervlakkige, neg. Interacties gevoelens eenzaamheid,
balans
Balans online, offline sociale interacties!! (Vr gezond emotioneel welzijn)
Afhankelijk manier waarop + aantal uren gebruiken:
Excessief gebruik ↓ fysieke activiteit, slaapproblemen, afleiding
betekenisvolle persoonlijke relaties (invloed emotionele gezondheid)
Zelfwaardering ⬆ OOK obsessief gebruik, afhankelijkheid externe validatie
sociale media
COGNITIEF-EMOTIONEEL-MOTIVATIONEEL FUNCTIONEREN
2
10.1 INTRODUCTIE
Technologie + menselijk gedrag geeft zelfbeeld, sociale interacties, emotioneel
welzijn
Sociale media ≠ platforms communicatie onderdeel sociale weefsel:
beïnvloedt manier waarop we ons presenteren, met elkaar omgaan, begrip
onszelf + anderen
10.2 PSEUDOWETENSCHAP, NEPNIEUWS EN (ONLINE) HERKENNING
10.2.1 JONGEREN EN FAKE NEWS
10.2.2 WANNEER IS IETS (VERMOEDELIJK) NEPNIEUWS?
Info tegenkomen dat niet klopt ≠ nepnieuws
Vb. betrouwbaar nieuwsartikel MAAR vreemde conclusie slechte journalistiek
3 voorwaarden nepnieuws:
I. Geen waarheidsgetrouwe info
II. Met opzet gemaakt + verspreid om misleiden
III. Maker, verspreider heeft specifieke reden (politieke stemmen winnen, geld
verdienen)
Twijfelen? 3 basisvragen:
“Is artikel Objectief?
gebaseerd op Bronnen gebruikt + vermeld?
feiten?” Echt nieuws: feiten! (niet zelf verklaring, nergens
1
, op gebaseerd)
“Wie heeft Auteur, maker, deler online zoeken vr meer info
bericht gemaakt,
verspreid?”
“Wrm bericht Bankgegevens? Iets verkopen? Link politieke
gemaakt, overtuiging? extra waakzaam
verspreid?” Clickbait: inhoud strookt niet met titel
10.2.3 PSEUDOWETENSCHAP HERKENNEN
= verzameling opvattingen, praktijken die gepresenteerd als wet. MAAR niet
voldoen aan criteria wet. Methode (toetsbaarheid, falsifieerbaarheid, empirisch
bewijs)
Herkennen!: voorkomen misleiden, verkeerde keuzes, desinfo +
maatschappelijke schade
10.3 SOCIALE MEDIA EN WELZIJN: ALGEMEEN
10.3.1 SOCIALE MEDIA EN EMOTIONEEL WELZIJN
Impact hoe individuen communiceren, info delen, vrije tijd (integraal onderdeel
leven)
Invloed online activiteiten emotioneel welzijn = complex + beïnvloed
digitale elementen (frequentie gebruik, kwaliteit interacties, bloostelling
diverse inhoud)
Algemene aspecten:
EMOTIONEEL WELZIJN EN TIJDSBESTEDING
Interactieve aard: verbinding + gemeenschapsvorming pos. Gevoelens
verbondenheid, steun
Kwaliteit!: oppervlakkige, neg. Interacties gevoelens eenzaamheid,
balans
Balans online, offline sociale interacties!! (Vr gezond emotioneel welzijn)
Afhankelijk manier waarop + aantal uren gebruiken:
Excessief gebruik ↓ fysieke activiteit, slaapproblemen, afleiding
betekenisvolle persoonlijke relaties (invloed emotionele gezondheid)
Zelfwaardering ⬆ OOK obsessief gebruik, afhankelijkheid externe validatie
sociale media
COGNITIEF-EMOTIONEEL-MOTIVATIONEEL FUNCTIONEREN
2
