Hoofdstuk 6: Sociale cognitie en sociale perceptie
Hoe nr anderen kijken + denken bepaalt hoe we gedragen tegenover elkaar
= sociale perceptie + sociale cognitie
Hoe je nr iem kijkt bepaald door hoe over die persoon denkt (ook
omgekeerd)
Houding tov ander
Als info binnenkomt via zintuigen niet alle prikkels opnemen: selectie
Eigen inkleuring aan info (past in verwachtingen, ervaringen, verlangens,
…)
Info ordenen die geselecteerd zodat verteerbaarder
Niet altijd in volgorde: interpretatie kan na structurering of beïnvloeden
Proces sociale waarneming (3 pijlers):
Verwerkingsprocessen = zingevingsproces + structureringsproces top-
downverwerking! (eigenschappen persoon kleuren zelf waarneming)
Percept Concept
= info via zintuigen opgenomen + = idee/begrip dat in kennissysteem
door infoverwerkingssysteem op nestelt + instaat om wereld beter
eigen, persoonlijke manier verwerkt, begrijpen, nieuwe info opnemen +
omgevormd, geïnterpreteerd opslaan
6.1 SELECTIE IN DE SOCIALE WAARNEMING
Waarneming = subjectief!
Persoonlijke inkleuring eenzelfde situatie niet identiek interpreteren, …
Vertekent beeld dat onvermijdelijk ‘fout’
Zuivere waarneming bestaat NIET ook bij sociale waarneming
Interpretatie vatbaar
1
, 6.1.1 WE KUNNEN NIET ALLES ZIEN WAT ER IS
Kunnen niet alles waarnemen 1e selectie!
Passief proces kunnen weinig veranderen = goed anders oncomfortabel
als ied alles weet v/ ied
6.1.2 WE ZIEN VAAK SLECHTS FRACTIES VAN GEDRAGINGEN
Gedragingen waarnemen kortstondige momentopname niet gegeneraliseerd
andere situaties
Distilleren + ‘to jump to conclusions’: te snel oordeel zonder voldoende
afwegingen, eigen oordeel ter discussie stellen
HIERDOOR nieuwe gedragingen op zelfde manier interpreteren
Meer zelfvertrouwen in eigen oordeel confrontaties interpreteren
dat snel getrokken conclusies bevestigd
6.1.3 WE SELECTEREN ZELF ACTIEF WAT WE WILLEN ZIEN EN WAT NIET
Selecteren wat past binnen verwachtingen
Gebeurtenissen die vooroordeel tegenspreken negeren
Sociale waarneming = selffulfilling prophecy: zorgen ervoor dat onze
voorspelling uitkomt
Hardnekkigheidseffect, perseverance effect: wnr beeld/idee over iem,
blindelings verhalen geloven over persoon, moeilijk om oorspronkelijke oordeel
uit hoofd zetten
Ookal goede redenen om oordeel verwerpen
OOK zelfobservatie: zaken opmerken + onthouden die zelfbeeld bevestigen
Neg. kanten kan iem met laag zelfbeeld in neerwaartse spiraal duwen (niet
alleen pos. Eigenschappen)
Experiment Rosenhan!
Diagnoses + verwachtingen beïnvloeden hoe gedrag geïnterpreteerd
label kan normaal gedrag = afwijkend gezien
6.1.4 WE LOKKEN HET GEDRAG UIT DAT WE VERWACHTEN TE ZIEN
2
Hoe nr anderen kijken + denken bepaalt hoe we gedragen tegenover elkaar
= sociale perceptie + sociale cognitie
Hoe je nr iem kijkt bepaald door hoe over die persoon denkt (ook
omgekeerd)
Houding tov ander
Als info binnenkomt via zintuigen niet alle prikkels opnemen: selectie
Eigen inkleuring aan info (past in verwachtingen, ervaringen, verlangens,
…)
Info ordenen die geselecteerd zodat verteerbaarder
Niet altijd in volgorde: interpretatie kan na structurering of beïnvloeden
Proces sociale waarneming (3 pijlers):
Verwerkingsprocessen = zingevingsproces + structureringsproces top-
downverwerking! (eigenschappen persoon kleuren zelf waarneming)
Percept Concept
= info via zintuigen opgenomen + = idee/begrip dat in kennissysteem
door infoverwerkingssysteem op nestelt + instaat om wereld beter
eigen, persoonlijke manier verwerkt, begrijpen, nieuwe info opnemen +
omgevormd, geïnterpreteerd opslaan
6.1 SELECTIE IN DE SOCIALE WAARNEMING
Waarneming = subjectief!
Persoonlijke inkleuring eenzelfde situatie niet identiek interpreteren, …
Vertekent beeld dat onvermijdelijk ‘fout’
Zuivere waarneming bestaat NIET ook bij sociale waarneming
Interpretatie vatbaar
1
, 6.1.1 WE KUNNEN NIET ALLES ZIEN WAT ER IS
Kunnen niet alles waarnemen 1e selectie!
Passief proces kunnen weinig veranderen = goed anders oncomfortabel
als ied alles weet v/ ied
6.1.2 WE ZIEN VAAK SLECHTS FRACTIES VAN GEDRAGINGEN
Gedragingen waarnemen kortstondige momentopname niet gegeneraliseerd
andere situaties
Distilleren + ‘to jump to conclusions’: te snel oordeel zonder voldoende
afwegingen, eigen oordeel ter discussie stellen
HIERDOOR nieuwe gedragingen op zelfde manier interpreteren
Meer zelfvertrouwen in eigen oordeel confrontaties interpreteren
dat snel getrokken conclusies bevestigd
6.1.3 WE SELECTEREN ZELF ACTIEF WAT WE WILLEN ZIEN EN WAT NIET
Selecteren wat past binnen verwachtingen
Gebeurtenissen die vooroordeel tegenspreken negeren
Sociale waarneming = selffulfilling prophecy: zorgen ervoor dat onze
voorspelling uitkomt
Hardnekkigheidseffect, perseverance effect: wnr beeld/idee over iem,
blindelings verhalen geloven over persoon, moeilijk om oorspronkelijke oordeel
uit hoofd zetten
Ookal goede redenen om oordeel verwerpen
OOK zelfobservatie: zaken opmerken + onthouden die zelfbeeld bevestigen
Neg. kanten kan iem met laag zelfbeeld in neerwaartse spiraal duwen (niet
alleen pos. Eigenschappen)
Experiment Rosenhan!
Diagnoses + verwachtingen beïnvloeden hoe gedrag geïnterpreteerd
label kan normaal gedrag = afwijkend gezien
6.1.4 WE LOKKEN HET GEDRAG UIT DAT WE VERWACHTEN TE ZIEN
2
