Alles van algemene psychologie – 1ste trimester,
1ste bachelor
hoofdstuk 1: geest, gedrag en psychologische
wetenschap
Wat is algemene psychologie
Definitie: algemene psychologie bestudeert de algemene processen
vh menselijk functioneren, niet de afwijkende processen. Het omvat
de functieleer, dit is de studie vd menselijke studies (leerprocessen,
waarnemen, geheugen…)
1) Wat is psychologie en wat is het niet
Letterlijke betekenis psychologie: de studie vd geest (psyche: geest,
logie: studie)
Vandaag al bredere definitie: psychologie is een breed veld, met
veel specialismen, maar in wezen is de psychologie de
wetenschap van gedrag en geestelijke processen
Gedrag: zichtbaar, extern, waarneembaar en observeerbaar
Geestelijke processen: onzichtbaar, intern, indirecte waarnemingen
2.1) Wat is het en wie past het toe?
Psychologie = wetenschap = kennis die tot stand komt via
empirische cyclus
Gebruikt door: psychologisch consulenten, psychiaters &
psychologen
2.2) Waar wordt het toegepast?
Verschillende lijnen in zorg & hulpverlening, weergegeven in
piramide: stepped care
- 0e lijn: zelfhulp & mantelzorg
- 1ste lijn: rechtstreeks toegankelijke zorg (huisarts, kine,…)
- 2e lijn: niet rechtstreeks toegankelijke zorg (centra geestelijke
gezondheidszorg)
- 3e lijn: niet rechtstreekse toegankelijke zorg (gespecialiseerde
intramurale zorg)
Psychologische zorg wordt dus stapsgewijs ingevoerd en gebeurt
van laagdrempelig naar gespecialiseerd
Psychologen en psychologisch consuleten werken in 1e, 2e en 3e
lijn
Psychiaters zijn essentieel onderdeel vd 2e en 3e lijn
, Er is een megastijging van mentale problemen en dus een
overbelasting voor de top van de driehoek, om dit te vermijden
moeten we een uitbrieding van hulp in de basis doen (preventief
werk, snelle interventies,…)
Uitdagingen voor stepped care:
- Tekorten en wachttijden: tekort in de drie hoogste lijnen, hierdoor
belanden zware gevallen in de 1ste lijn
- Meer chronische en complexe aandoeningen: co- en
multimorbiditeit neemt toe, (co-morbiteit: 1 hoofdaandoening,
met meerdere andere aandoeningen, multimorbiteit: meerdere
chronische aandoeningen tegelijk
- Sneller ontslag uit ziekenhuis: minder bedden, dus meer mensen
nr 1ste lijn
- Langer thuis wonen: dit heeft grote zorgnoden door de vergrijzing
- Sociale ongelijkheid: dure gespecialiseerde zorg is niet voor
iedereen toegankelijk, daarom moet er meer aandacht zijn voor
terugbetaling en lagere drempels
- Gebrekkige coördinatie: het zorgaanbod is versnipperd,
doorverwijzingen geburen moeilijk
- Meer nood aan focus op preventie: voorkomt langdurige uitval en
is goedkoper voor de samenleving, hierdoor kan er een
verschuiving zijn van de 3e nr de 1ste lijn
- Zorggewicht in piramide moet herverdeeld worden: bredere basis
met laagdrempeligere hulpverleners
- Meer inzetten op jongeren: vroeger signaleren voorkomt zware
diagnoses
2.3) verschillende soorten/ specialisaties
- arbeids en organisatiepsychologie
- school psychologie
- Klinische psychologie
- forensische psychologie
- omgevingspsychologie
- sportpsychologie
3 soorten psychologen
Experimentele psychologen: doen aan onderzoek
Docentpsychologen: geven les
Toegepaste psychologen: meerderheid van de actieve
psychologen, gebruiken de door experimentele psychologen
,ontwikkelde kennis om problemen van mensen op te lossen, zij
staan in het werkveld
Termverwarring -> toegepaste psychologen is niet gelijk aan
psychologisch consulenten (onze afstudeerrichting)
Psychologisch
Psycholoog
consulent
Volgt een 3-jarige
Volgt een 5-jarige
professionele
universitaire opleiding
bachelor Toegepaste
(master Psychologie).
Psychologie.
Voert diagnostiek uit
Mag zelfstandig diagnostisch onder begeleiding of
onderzoek uitvoeren. supervisie van een
psycholoog.
Richt zich voornamelijk
Kan begeleiding én
op begeleiding, coaching
behandeling aanbieden.
en preventie.
Kan bijkomende
Kan na de opleiding een opleidingen volgen om
therapieopleiding volgen en zijn of haar begeleiding
als psychotherapeut werken verder uit te breiden,
(mits aan de wettelijke maar werkt niet als
voorwaarden voldaan is). zelfstandig
psychotherapeut.
Werkt autonoom en draagt de Werkt vaak samen met
eindverantwoordelijkheid voor of onder supervisie van
het psychologisch traject. een psycholoog.
De titel psychologisch
De titel psycholoog is
consulent is niet
wettelijk beschermd.
wettelijk beschermd.
Er is ook nog verschil tussen psychiater en psycholoog
Psycholoog Psychiater
Gebruikt gesprekken, Gebruikt eveneens
observaties en gesprekken, observaties
psychologische testen als en testen, maar vanuit
belangrijkste hulpmiddelen. een medische invalshoek.
, Psycholoog Psychiater
Benadert problemen
Werkt volgens het
vooral vanuit de
biopsychosociale model.
geneeskunde.
Is arts en kan wel
Schrijft geen medicatie
medicatie
voor.
voorschrijven.
Richt zich vooral op
Richt zich op gedrag,
psychiatrische
emoties, gedachten en
aandoeningen en ernstige
relatie- of levensproblemen.
psychische stoornissen.
Terugbetaling is mogelijk
voor bepaalde Consultaties worden
geconventioneerde gedeeltelijk terugbetaald
psychologen en onder via de ziekteverzekering.
specifieke voorwaarden.
2.4) nood aan reglmentering
Er is een hoge nood aan reglementering binnen de psychologie,
dit is zodat de psychologische titels (psycholoog, psychiater…)
beschermd worden en niet iedereen zich zo kan noemen
Dit is ook belangrijk voor de bescherming van de consulent, zodat
mensen met problemen terechtkomen bij mensen die ook echt
geschoold zijn.
Zo is er de weten uitoefening van gezondheidsberoepen (WUG) -
>
Wug beroep: zij mogen autonoom psychotherapie verstrekken
(klinisch psychologen en psychiaters)
Niet WUG-beroep: zij mogen enkel psychotherapie verstrekken
onder toezicht van een arts, klinisch psycholoog of klinisch
orthopedagoog, zij werken in interdisciplinair verband
(psychologisch consulent)
2.5) verschil tussen psychologie en pseudopyschologie
Psychologie = een wetenschap, zij onderzoeken gedrag, emoties,
… op basis van een wetenschappelijk en systematisch systeem.
Ze gebruiken bewijs, onderzoeken etc om dit te onderbouwen
1ste bachelor
hoofdstuk 1: geest, gedrag en psychologische
wetenschap
Wat is algemene psychologie
Definitie: algemene psychologie bestudeert de algemene processen
vh menselijk functioneren, niet de afwijkende processen. Het omvat
de functieleer, dit is de studie vd menselijke studies (leerprocessen,
waarnemen, geheugen…)
1) Wat is psychologie en wat is het niet
Letterlijke betekenis psychologie: de studie vd geest (psyche: geest,
logie: studie)
Vandaag al bredere definitie: psychologie is een breed veld, met
veel specialismen, maar in wezen is de psychologie de
wetenschap van gedrag en geestelijke processen
Gedrag: zichtbaar, extern, waarneembaar en observeerbaar
Geestelijke processen: onzichtbaar, intern, indirecte waarnemingen
2.1) Wat is het en wie past het toe?
Psychologie = wetenschap = kennis die tot stand komt via
empirische cyclus
Gebruikt door: psychologisch consulenten, psychiaters &
psychologen
2.2) Waar wordt het toegepast?
Verschillende lijnen in zorg & hulpverlening, weergegeven in
piramide: stepped care
- 0e lijn: zelfhulp & mantelzorg
- 1ste lijn: rechtstreeks toegankelijke zorg (huisarts, kine,…)
- 2e lijn: niet rechtstreeks toegankelijke zorg (centra geestelijke
gezondheidszorg)
- 3e lijn: niet rechtstreekse toegankelijke zorg (gespecialiseerde
intramurale zorg)
Psychologische zorg wordt dus stapsgewijs ingevoerd en gebeurt
van laagdrempelig naar gespecialiseerd
Psychologen en psychologisch consuleten werken in 1e, 2e en 3e
lijn
Psychiaters zijn essentieel onderdeel vd 2e en 3e lijn
, Er is een megastijging van mentale problemen en dus een
overbelasting voor de top van de driehoek, om dit te vermijden
moeten we een uitbrieding van hulp in de basis doen (preventief
werk, snelle interventies,…)
Uitdagingen voor stepped care:
- Tekorten en wachttijden: tekort in de drie hoogste lijnen, hierdoor
belanden zware gevallen in de 1ste lijn
- Meer chronische en complexe aandoeningen: co- en
multimorbiditeit neemt toe, (co-morbiteit: 1 hoofdaandoening,
met meerdere andere aandoeningen, multimorbiteit: meerdere
chronische aandoeningen tegelijk
- Sneller ontslag uit ziekenhuis: minder bedden, dus meer mensen
nr 1ste lijn
- Langer thuis wonen: dit heeft grote zorgnoden door de vergrijzing
- Sociale ongelijkheid: dure gespecialiseerde zorg is niet voor
iedereen toegankelijk, daarom moet er meer aandacht zijn voor
terugbetaling en lagere drempels
- Gebrekkige coördinatie: het zorgaanbod is versnipperd,
doorverwijzingen geburen moeilijk
- Meer nood aan focus op preventie: voorkomt langdurige uitval en
is goedkoper voor de samenleving, hierdoor kan er een
verschuiving zijn van de 3e nr de 1ste lijn
- Zorggewicht in piramide moet herverdeeld worden: bredere basis
met laagdrempeligere hulpverleners
- Meer inzetten op jongeren: vroeger signaleren voorkomt zware
diagnoses
2.3) verschillende soorten/ specialisaties
- arbeids en organisatiepsychologie
- school psychologie
- Klinische psychologie
- forensische psychologie
- omgevingspsychologie
- sportpsychologie
3 soorten psychologen
Experimentele psychologen: doen aan onderzoek
Docentpsychologen: geven les
Toegepaste psychologen: meerderheid van de actieve
psychologen, gebruiken de door experimentele psychologen
,ontwikkelde kennis om problemen van mensen op te lossen, zij
staan in het werkveld
Termverwarring -> toegepaste psychologen is niet gelijk aan
psychologisch consulenten (onze afstudeerrichting)
Psychologisch
Psycholoog
consulent
Volgt een 3-jarige
Volgt een 5-jarige
professionele
universitaire opleiding
bachelor Toegepaste
(master Psychologie).
Psychologie.
Voert diagnostiek uit
Mag zelfstandig diagnostisch onder begeleiding of
onderzoek uitvoeren. supervisie van een
psycholoog.
Richt zich voornamelijk
Kan begeleiding én
op begeleiding, coaching
behandeling aanbieden.
en preventie.
Kan bijkomende
Kan na de opleiding een opleidingen volgen om
therapieopleiding volgen en zijn of haar begeleiding
als psychotherapeut werken verder uit te breiden,
(mits aan de wettelijke maar werkt niet als
voorwaarden voldaan is). zelfstandig
psychotherapeut.
Werkt autonoom en draagt de Werkt vaak samen met
eindverantwoordelijkheid voor of onder supervisie van
het psychologisch traject. een psycholoog.
De titel psychologisch
De titel psycholoog is
consulent is niet
wettelijk beschermd.
wettelijk beschermd.
Er is ook nog verschil tussen psychiater en psycholoog
Psycholoog Psychiater
Gebruikt gesprekken, Gebruikt eveneens
observaties en gesprekken, observaties
psychologische testen als en testen, maar vanuit
belangrijkste hulpmiddelen. een medische invalshoek.
, Psycholoog Psychiater
Benadert problemen
Werkt volgens het
vooral vanuit de
biopsychosociale model.
geneeskunde.
Is arts en kan wel
Schrijft geen medicatie
medicatie
voor.
voorschrijven.
Richt zich vooral op
Richt zich op gedrag,
psychiatrische
emoties, gedachten en
aandoeningen en ernstige
relatie- of levensproblemen.
psychische stoornissen.
Terugbetaling is mogelijk
voor bepaalde Consultaties worden
geconventioneerde gedeeltelijk terugbetaald
psychologen en onder via de ziekteverzekering.
specifieke voorwaarden.
2.4) nood aan reglmentering
Er is een hoge nood aan reglementering binnen de psychologie,
dit is zodat de psychologische titels (psycholoog, psychiater…)
beschermd worden en niet iedereen zich zo kan noemen
Dit is ook belangrijk voor de bescherming van de consulent, zodat
mensen met problemen terechtkomen bij mensen die ook echt
geschoold zijn.
Zo is er de weten uitoefening van gezondheidsberoepen (WUG) -
>
Wug beroep: zij mogen autonoom psychotherapie verstrekken
(klinisch psychologen en psychiaters)
Niet WUG-beroep: zij mogen enkel psychotherapie verstrekken
onder toezicht van een arts, klinisch psycholoog of klinisch
orthopedagoog, zij werken in interdisciplinair verband
(psychologisch consulent)
2.5) verschil tussen psychologie en pseudopyschologie
Psychologie = een wetenschap, zij onderzoeken gedrag, emoties,
… op basis van een wetenschappelijk en systematisch systeem.
Ze gebruiken bewijs, onderzoeken etc om dit te onderbouwen
