B. Weyts
Universiteit Antwerpen
Bachelor 2
,Inhoudsopgave
Belangen en doelstellingen van het verbintenissenrecht........................................................................................................ 11
bronnen van verbintenissenrecht...................................................................................................................................................12
doelstellingen.................................................................................................................................................................................12
doelstellingen van verbintenissenrecht.....................................................................................................................................12
doelstellingen boek 5.................................................................................................................................................................12
De verbintenis....................................................................................................................................................................... 13
De natuurlijke verbintenis...................................................................................................................................................... 13
Indeling volgens het voorwerp van de verbintenis.................................................................................................................. 14
verbintenis om iets te doen, iets niet te doen of iets te geven.......................................................................................................14
inspannings- of resultaatsverbintenis............................................................................................................................................14
indeling volgens het aantal voorwerpen........................................................................................................................................14
indeling volgens het aantal schuldeisers of schuldenaars........................................................................................................ 15
De gezamenlijke of samengevoegde verbintenis...........................................................................................................................15
De hoofdelijke of solidaire verbintenis...........................................................................................................................................15
Actieve hoofdelijkheid................................................................................................................................................................16
Passieve hoofdelijkheid..............................................................................................................................................................17
De ondeelbare verbintenis..............................................................................................................................................................19
gevolgen passieve ondeelbaarheid............................................................................................................................................19
De verbintenis in solidum...............................................................................................................................................................19
indeling volgens de modaliteiten van de verbintenis.............................................................................................................. 20
Verbintenissen onder voorwaarde.................................................................................................................................................21
Kenmerken van de voorwaarde.................................................................................................................................................21
De rechtsgevolgen van de opschortende voorwaarde..............................................................................................................24
De rechtsgevolgen van de ontbindende voorwaarde................................................................................................................25
Verbintenissen onder tijdsbepaling........................................................................................................................................ 25
Rechtsgevolgen van de opschortende tijdsbepaling..................................................................................................................26
Rechtsgevolgen van de uitdovende tijdsbepaling......................................................................................................................26
Respijttermijn.............................................................................................................................................................................26
Autonome bron van verbintenissen....................................................................................................................................... 27
Toepasselijke rechtsregels..................................................................................................................................................... 28
Verbintenissen door eenzijdige wilsuiting.................................................................................................................................28
Draagwijdte........................................................................................................................................................................... 28
Juridische grondslag.............................................................................................................................................................. 28
1
,Toepassingsvoorwaarden en rechtsgevolgen......................................................................................................................... 28
Arrest Hof van Cassatie..............................................................................................................................................................29
Het begrip ‘overeenkomst’.................................................................................................................................................... 30
Soorten overeenkomsten....................................................................................................................................................... 30
Consensuele, zakelijke en plechtige overeenkomsten....................................................................................................................30
Eenzijdige en wederkerige overeenkomsten..................................................................................................................................31
Overeenkomsten ten kostenloze titel en onder bezwarende titel..................................................................................................31
Vergeldende en kanscontracten.....................................................................................................................................................31
Toetredingscontracten en standaardvoorwaarden.......................................................................................................................32
Contract met een consument.........................................................................................................................................................32
Benoemde, onbenoemde en gemengde contracten......................................................................................................................32
Overeenkomsten intuitu personae.................................................................................................................................................33
Hoofdcontracten en bijkomende contracten.................................................................................................................................33
Aflopende contracten, duurcontracten of langdurige contracten.................................................................................................33
De theorie van de wilsautonomie.......................................................................................................................................... 34
De draagwijdte van de wilsautonomie...........................................................................................................................................34
Contractvrijheid..............................................................................................................................................................................34
De bindende kracht van de overeenkomst.....................................................................................................................................34
De socialisering van het contractenrecht................................................................................................................................ 34
Regels van openbare orde en dwingend recht...............................................................................................................................34
Fraus omnia corrumpit...................................................................................................................................................................35
Verbod op rechtsmisbruik en contractweigering...........................................................................................................................36
Gelijkheidsbeginsel en antidiscriminatieverbod.............................................................................................................................36
Europeanisering en harmonisering................................................................................................................................................37
Precontractuele fase.............................................................................................................................................................. 37
Dynamische totstandkoming..........................................................................................................................................................37
Afbreken van onderhandelingen in de precontractuele fase.........................................................................................................38
De informatieplichten in de precontractuele fase..........................................................................................................................38
Precontractuele afspraken.............................................................................................................................................................39
Moduleren van de precontractuele fase....................................................................................................................................39
Intentieverklaringen...................................................................................................................................................................39
Voorcontracten..........................................................................................................................................................................39
Voorkeurscontracten..................................................................................................................................................................40
Geruisloos en progressief contracteren.....................................................................................................................................40
Het sluiten van de overeenkomst........................................................................................................................................... 40
Het aanbod.....................................................................................................................................................................................40
2
, De aanvaarding van het aanbod....................................................................................................................................................41
Herroepingsrecht............................................................................................................................................................................41
Algemene voorwaarden.................................................................................................................................................................41
Kennis en aanvaarding...............................................................................................................................................................41
Tegenstrijdige standaardvoorwaarden......................................................................................................................................43
De toestemming.................................................................................................................................................................... 44
De wilsovereenstemming tussen partijen......................................................................................................................................44
Stap 1: vier cumulatieve vereisten.............................................................................................................................................44
Stap 2: wanneer is er geen wilsovereenstemming?..................................................................................................................45
Stap 3: wanneer is de wilsovereenstemming aangetast door een wilsgebrek?........................................................................45
De bekwaamheid................................................................................................................................................................... 47
Voorwerp.............................................................................................................................................................................. 48
Begripsomschrijving.......................................................................................................................................................................48
Het voorwerp moet bestaan of kunnen bestaan en blijven bestaan.............................................................................................48
Het voorwerp moet bepaald of bepaalbaar zijn............................................................................................................................48
Het voorwerp moet mogelijk zijn...................................................................................................................................................49
Het voorwerp moet geoorloof zijn.................................................................................................................................................49
Sanctie............................................................................................................................................................................................49
Oorzaak................................................................................................................................................................................. 50
Begripsomschrijving.......................................................................................................................................................................50
Het bestaan van een oorzaak.........................................................................................................................................................51
Verdwijning van de oorzaak.......................................................................................................................................................51
De niet-uitgedrukte oorzaak......................................................................................................................................................51
De abstracte verbintenis............................................................................................................................................................51
Een geoorloofde oorzaak................................................................................................................................................................53
Sanctie............................................................................................................................................................................................53
De interpretatie en kwalificatie van het contract.................................................................................................................... 54
Interpretatie van de overeenkomst................................................................................................................................................54
STAP 1: gemeenschappelijke bedoeling van de partijen...........................................................................................................54
STAP 2: Doelstelling van deze bepalingen: achterhalen van de gemeenschappelijke bedoeling van de partijen....................54
STAP 3: voorkeurinterpretatie (contra proferentem regel).......................................................................................................55
Interpretatieclausules.....................................................................................................................................................................55
Herkwalificatie van het contract....................................................................................................................................................55
Inhoud van het contract......................................................................................................................................................... 55
De wet.............................................................................................................................................................................................56
De gebruiken...................................................................................................................................................................................56
Rechtsgebruiken:........................................................................................................................................................................56
Feitelijke gebruiken:...................................................................................................................................................................56
3