Samenvatting Organisatie Welzijns- en Gezondheidszorg | VIVES | 2024/25

SAMENVATTING: ORGANISATIE VAN DE
WELZIJNS- EN GEZONDHEIDSZORG

1. Welzijns- en gezondheidszorg
1. Intro
2. Economische situering
 quartaire sector = non profit
 indicatoren:
- Bruto binnenlands product: zegt vooral iets over
levensstandaard en koopkracht, niet over kwaliteit,
welzijn …
- Your better life index – OESO: zegt iets over welzijn van
bewoners
 Social profit = sociale meerwaarde van non profit

3. Begripsverklaring
1. Organisatie
- Samenwerkingsverband
- Formele structuur
2. Welzijn
“toestand van tevredenheid en voldoening wanneer iemand
tot ontplooiing komt op individueel (bv gezondheid),
relationeel (bv vrienden) en maatschappelijk vlak (bv werken)”
3. Welzijnsbeleid
“beleidsmaatregelen gericht op het realiseren van welzijn”
4. Welzijnszorg
- zorg aan individuen met verhoogde kwetsbaarheid op
het vlak van welzijn
- maatschappelijke sector
- richt zich op wie niet voldoende kan participeren aan
maatschappelijk leven/sociale rechtvaardigheid
5. Gezondheid
- Definitie WHO: “toestand van volledig lichamelijk,
geestelijk en maatschappelijk welzijn; niet alleen
afwezigheid van ziekte of gebrek”
- Definitie positieve gezondheid: betekenisvol leven,
veerkracht – 6 domeinen zoals mentaal en fysiek, maar
ook dagelijks functioneren, meedoen, zingeving en
kwaliteit van leven

1

, 6. Gezondheidszorg
- Handelingen om ziekte of beperkingen te
1. Voorkomen
2. Genezen
3. Verzorgen
4. monitoren
7. gezondheidsbeleid
- geheel van beleidsmaatregelen gericht op in stand
houden, herwinnen en bevorderen van gezondheid
- federale, Vlaamse, provinciale en gemeentelijke
bevoegdheden
- evidende informed approach: Sciensano + Federaal
Kenniscentrum Gezondheidszorg

4. ordeningssystemen welzijns- en gezondheidszorg
1. doelgerichte indeling
curatieve sector
preventieve gezondheidszorg: primair, secundair, tertiair,
quaternair en quintair
revalidatiezorg
palliatieve gezondheidszorg
sociale gezondheidszorg
2. verticale indeling
nulde lijn: niet professioneel, voor iedereen toegankelijk, in
vertrouwd milieu
eerste lijn: rechtstreeks toegankelijk, generalistisch, huisarts
als spil
tweede lijn: meer gespecialiseerd, eventueel na
doorverwijzing, geen opname
derde lijn: meer gespecialiseerd, opname
vierde lijn: afgebakende doelgroep, residentieel, vaak
langdurig
3. horizontale indeling
intramuraal
extramuraal
semimuraal
transmuraal
brugzorg
4. categoriale indeling
gebaseerd op doelgroep
5. indeling naar soort hulpverlening
zelfzorg = gericht op ADL
mantelzorg

2

, vrijwilligerswerk
zelfhulpgroepen: fysieke, operatieve, psychosociale,
handicap, sociale status, verslaving, geïnduceerde problemen
Vlaams Patiëntenplatform
6. indeling naargelang de status van de initiatiefnemer

openbare of publieke sector

private sector

7. conventioneel en niet-conventioneel

CAM-indeling: 5 complementaire en alternatieve therapieën

- alternatieve medische systemen
- geest-lichaam therapieën
- biologische therapieën
- manipulatieve lichaamsgerichte therapieën
- energetische therapieën




3

, 2. Beleidskader van welzijns- en
gezondheidszorg

1. Intro
- Bevoegdheidsverdeling rond gezondheid en welzijn
- Zesde staatshervorming betekende veel
verschuivingen van federaal naar Vlaams



2. Mondiaal
VN

193 landen zijn lid, na WO II opgericht

Gezondheid en welzijn als 1 van de thema’s

Duurzame ontwikkelingsdoelen uitgezet: doelen om tegen 2030 naar
duurzame ontwikkeling te gaan, gezondheid en welzijn als thema
waarrond elke lidstaat een actieplan ontwikkelt dat opgevolgd wordt (bv
moedersterfte verminderen)

WHO is opgericht door VN: respect voor mensenrechten, hoogste niveau
van gezondheid voor iedereen nagestreeftd bv door
levensomstandigheden/basisvoorzieningen te optimaliseren



3. Europees
Europese gemeenschap: belangrijk inzake regelgeving rond gezondheid
+ samenwerking met VN en WHO

- EU-lidstaten moeten hun regelgeving afstemmen op die van
Europa: bv geneesmiddelen, beroepskwalificaties van
gezondheidswerkers, bescherming gezondheidsgegevens
- Regelt vrij verkeer van patiënten: in principe vrij maar niet
steeds terugbetaling:
 Alleen terugbetaling intramuraal indien dringend en
noodzakelijk OF na toestemming ziekteverzekeraar
 Ambulante behandeling terugbetaald aan bedrag geldig voor
land waar persoon verzekerd is
- Regelt vrij verkeer van beroepsbeoefenaars in de
gezondheidszorg


4