OG 2: Beginselen van het recht
1. Zie schema
2. A) Corpus Irius: Het is een verzameling van wetten en juridische
regels, deze bevat ook de digesten.
B) De Digesten: Ze zijn het hart van Justinianus’ codificatie Een
verzameling van juridische casuïstiek die de uittreksels van de
geschriften van de grote Romeinse juristen uit de bloeiperiode van
het Romeins recht bevatten. Ze zijn heel complex opgesteld
daardoor waren ze te moeilijk voor de juristen van de middeleeuwen
voor de elfde eeuw. Toen hadden ze ook nog geen behoefte hieraan,
ze zijn daardoor dus even vergeten. Sinds de elfde eeuw is er terug
belangstelling voor, doordat de handel een grote bloei kent en dus
meer regels vereist. Behandelen vaak concrete casussen. (was een
deel van de corpus jurius (=samengesteld door justinianus))—> 3
delen: digesten, instituten, novellen
Opdrachtgever: justinianus, samensteller: tribonianus
C) De Glossen: De aantekeningen en geschreven bevindingen van
glossatoren. Verklaringen, uit de studie voortgekomen manuscripten
van de corpus irius. De glossatoren zijn de eerste onderwijzers in het
Romeins recht. Een bekend voorbeeld hiervan zijn de glossen van
Irnerius. Er staan zowel grammaticale als verwijzingen naar andere
plaatsen van de corpus irius. Ze gingen het leesbaar maken voor de
studenten. Marginale glossen: aan de kantlijn, interlineaire: tussen
de regels.
Rechtskracht: Waren niet enkel gramaticaal maar ook verwijzingen
naar andere plaatsen in de corpus iuris. Gezag van de glossen was
zo groot, wat de glossen niet kent, kent de rechter ook niet de
glossen legitimeerde op die manier het gezag van de corpus iurus.
(bepalingen die niet geglosseerd waren, daarvan werd aangenomen
dat ze geen kracht van wet meer hadden)
D) De Summa: geschreven door hoogleraren om samenhang te
brengen in het kluwen van de glossen. Samenvattingen van de
corpus irius waarin de belangrijkste punten van die onderdelen
werden opgesomd. Na een tijd, werden de summae een eigen
literatuurgenre, dit vormde de basis voor het juridisch handboek. Er
wordt stof van de codex maar ook uit de intsituten en de digesten
behandeled. Summacodities: belangrijke summa, dit zijn de
samenvatting van de codex
3. A) codificatiebeweging van de verlichting: ze willen het bestaande
recht vervangen door een stelsel van wetboeken het hele recht
afschaffen en vervangen door een nieuw recht. Niet alleen formeel
maar ook inhoudelijke vernieuwing, ze waren geïnspireerd door de
, school van het natuurrecht en de verlichting. Ze wilden een
universeel, helder, onveranderlijk en tijdloos rechtstelsel
Justiniaanse codificatiebeweging: Ze wouden het Romeins recht in
één grote verzameling boeken samenbrengen. Alles wat hier niet in
werd opgenomen, werd afgeschaft. Wouden rationeel en
toegankelijk wetboek door romeins recht te codificeren en
verzamelen.
B) Nee, volgens hun leer, zou een ideaal wetboek ook universeel
moeten zijn, maar daarvoor bestond er geen politiek draagvlak. Het
was niet universeel mede door de nationalisering van het recht. Ze
waren niet allesomvattend want naarmate de codices verouderden,
moesten de rechters zelf aanvullen. Ze waren ook niet definitief
omdat de maatschappij veranderde (en het recht niet mee
veranderde). Ze waren ook niet samenhangend (soms waren er
interne tegenstrijdigheden). Ze grepen ook terug naar het voorheen
bestaande recht.
C) De exegetische school was een nieuwe rechtswetenschappelijke
benadering van het recht. Het onderwijs beperkte zich tot het
exegeren van de code, zeker in het begin waren referenties naar de
rechtspraak zeldzaam. vooral Frans-Belgisch (maar had ook
invloeden van andere landen) en het was een generatie die de
consequenties van de codificatie voor de rechtswetenschap
onderkende. Het kende invloeden in het onderwijs, de
rechtsgeleerde literatuur,… Ze beperkten graag de studie van het
recht tot de studie van de codes.
Ze focussen bij de studie van het recht, vooral op de codes. De
codes zijn de geschreven wetten en dus het positief recht. Ze wilden
een zo letterlijk mogelijke interpretatie. Het materiaal van die
wetenschap moest zich beperken tot het positieve recht, dus enkel
de rechtsregels die op een formeel correcte manier volgens de
wetten van het land tot stand zijn gekomen.
D) Niet de rechtspraak maar het positief recht was voor hun van
belang. Ze staan voor een zo letterlijk mogelijke interpretatie van de
wetboeken. Niet de geest van de wet, maar de letter telt. De wet
moest genoeg zijn als rechtsbron, de rechter was slechts ‘la bouche
de la loit’ en geen creatieve factor.
E) Nee, ze hebben de code civil (=compromis van idealen van
verlichting en de realiteit van het recht, het steunt op bestaand
recht: gewoonterecht, cannoniek recht, romeins recht, romeinse
rechtsgeleerden en denkbeelden van voor de Franse revolutie)
gemaakt, ze zijn er niet in geslaagd om volledig nieuw recht te
creëren. Ze hebben teruggegrepen naar het voorgaande recht, de
ambities zijn nu nog te zien in het wetboek (exclusieve en
1. Zie schema
2. A) Corpus Irius: Het is een verzameling van wetten en juridische
regels, deze bevat ook de digesten.
B) De Digesten: Ze zijn het hart van Justinianus’ codificatie Een
verzameling van juridische casuïstiek die de uittreksels van de
geschriften van de grote Romeinse juristen uit de bloeiperiode van
het Romeins recht bevatten. Ze zijn heel complex opgesteld
daardoor waren ze te moeilijk voor de juristen van de middeleeuwen
voor de elfde eeuw. Toen hadden ze ook nog geen behoefte hieraan,
ze zijn daardoor dus even vergeten. Sinds de elfde eeuw is er terug
belangstelling voor, doordat de handel een grote bloei kent en dus
meer regels vereist. Behandelen vaak concrete casussen. (was een
deel van de corpus jurius (=samengesteld door justinianus))—> 3
delen: digesten, instituten, novellen
Opdrachtgever: justinianus, samensteller: tribonianus
C) De Glossen: De aantekeningen en geschreven bevindingen van
glossatoren. Verklaringen, uit de studie voortgekomen manuscripten
van de corpus irius. De glossatoren zijn de eerste onderwijzers in het
Romeins recht. Een bekend voorbeeld hiervan zijn de glossen van
Irnerius. Er staan zowel grammaticale als verwijzingen naar andere
plaatsen van de corpus irius. Ze gingen het leesbaar maken voor de
studenten. Marginale glossen: aan de kantlijn, interlineaire: tussen
de regels.
Rechtskracht: Waren niet enkel gramaticaal maar ook verwijzingen
naar andere plaatsen in de corpus iuris. Gezag van de glossen was
zo groot, wat de glossen niet kent, kent de rechter ook niet de
glossen legitimeerde op die manier het gezag van de corpus iurus.
(bepalingen die niet geglosseerd waren, daarvan werd aangenomen
dat ze geen kracht van wet meer hadden)
D) De Summa: geschreven door hoogleraren om samenhang te
brengen in het kluwen van de glossen. Samenvattingen van de
corpus irius waarin de belangrijkste punten van die onderdelen
werden opgesomd. Na een tijd, werden de summae een eigen
literatuurgenre, dit vormde de basis voor het juridisch handboek. Er
wordt stof van de codex maar ook uit de intsituten en de digesten
behandeled. Summacodities: belangrijke summa, dit zijn de
samenvatting van de codex
3. A) codificatiebeweging van de verlichting: ze willen het bestaande
recht vervangen door een stelsel van wetboeken het hele recht
afschaffen en vervangen door een nieuw recht. Niet alleen formeel
maar ook inhoudelijke vernieuwing, ze waren geïnspireerd door de
, school van het natuurrecht en de verlichting. Ze wilden een
universeel, helder, onveranderlijk en tijdloos rechtstelsel
Justiniaanse codificatiebeweging: Ze wouden het Romeins recht in
één grote verzameling boeken samenbrengen. Alles wat hier niet in
werd opgenomen, werd afgeschaft. Wouden rationeel en
toegankelijk wetboek door romeins recht te codificeren en
verzamelen.
B) Nee, volgens hun leer, zou een ideaal wetboek ook universeel
moeten zijn, maar daarvoor bestond er geen politiek draagvlak. Het
was niet universeel mede door de nationalisering van het recht. Ze
waren niet allesomvattend want naarmate de codices verouderden,
moesten de rechters zelf aanvullen. Ze waren ook niet definitief
omdat de maatschappij veranderde (en het recht niet mee
veranderde). Ze waren ook niet samenhangend (soms waren er
interne tegenstrijdigheden). Ze grepen ook terug naar het voorheen
bestaande recht.
C) De exegetische school was een nieuwe rechtswetenschappelijke
benadering van het recht. Het onderwijs beperkte zich tot het
exegeren van de code, zeker in het begin waren referenties naar de
rechtspraak zeldzaam. vooral Frans-Belgisch (maar had ook
invloeden van andere landen) en het was een generatie die de
consequenties van de codificatie voor de rechtswetenschap
onderkende. Het kende invloeden in het onderwijs, de
rechtsgeleerde literatuur,… Ze beperkten graag de studie van het
recht tot de studie van de codes.
Ze focussen bij de studie van het recht, vooral op de codes. De
codes zijn de geschreven wetten en dus het positief recht. Ze wilden
een zo letterlijk mogelijke interpretatie. Het materiaal van die
wetenschap moest zich beperken tot het positieve recht, dus enkel
de rechtsregels die op een formeel correcte manier volgens de
wetten van het land tot stand zijn gekomen.
D) Niet de rechtspraak maar het positief recht was voor hun van
belang. Ze staan voor een zo letterlijk mogelijke interpretatie van de
wetboeken. Niet de geest van de wet, maar de letter telt. De wet
moest genoeg zijn als rechtsbron, de rechter was slechts ‘la bouche
de la loit’ en geen creatieve factor.
E) Nee, ze hebben de code civil (=compromis van idealen van
verlichting en de realiteit van het recht, het steunt op bestaand
recht: gewoonterecht, cannoniek recht, romeins recht, romeinse
rechtsgeleerden en denkbeelden van voor de Franse revolutie)
gemaakt, ze zijn er niet in geslaagd om volledig nieuw recht te
creëren. Ze hebben teruggegrepen naar het voorgaande recht, de
ambities zijn nu nog te zien in het wetboek (exclusieve en
