WONDZORG
WONDMANAGEMENT
H1 – DE HUID
Functie huid:
- Beschermende barrière
- Rol in immuunsysteem
- Voorkomt uitdrogen
- Behoud van lichaamstemperatuur door bekleding en door regulatie van
bloedtoevoer in huid
- Informatie vanuit omgeving
- Aanmaak vit. D door zonlicht
- Leverancier van haar, nagels, hoorn of eeltlaag
Bouw huid: (buiten naar binnen)
1. Epidermis = opeenstapeling van dode cellagen
* meerlagig verhoornd plaveiselepitheel -> huidopp. Bekleed
* geen bloedvaten -> opl? Diffusie vanuit dermis
a. Basale laag (cellen ontstaan hier): keratinisatie levende keratinocyten
gaat naar hoornlaag
b. Stratum spinosum: aanpassen om keratine te maken
c. Stratum granulosum: cel afsterven + keratine opnemen
d. Statum lucidum
e. Stratum corneum (cellen van basale laag worden naar boven geduwd tot
afgestorven cellen in hoornlaag) = HOORNLAAG : dode kernloze
keratinocyten stevig en moeilijk doordringbaar
2. Dermis of lederhuid = leven
* bindweefsellaag voor stevigheid
* wel bloedvaten die voeden
* uitstulpingen of lederhuidpapillen oppervlakte vergroten: voeden met
epidermis
a. Bovenste laag : talrijke voedende bloedvaten, lymfevaten, zenuwen,
haarfollikels, huidklieren
b. Onderste laag : collageenvezels -> bescherming
3. Subcutis of hypodermis
* losmazig bindweefsel -> bewegelijke huid
* vetweefsel
* sterk doorbloedt dus bloedvaten, zenuwen
1
,Haren of pili
Dekharen ( met Fct? Lengte en kleur van vacht bepalen
event. bijharen /
sec. )
Wolharen Fijnere haren + golvend structuur
Fct? Wintervacht
Borstelharen Stugge haren met meervoudige
haarpunten
(varkens en olifanten)
Lange haren Lange, elastische en glanzende haren
(paarden)
Blesharen Op de kop (paard)
Manen Aan de nek (paard)
Spoorharen Aan de sporen (paard)
Staartharen Aan de staart (paard)
Snorharen Op bovenlip (paard)
Baardharen Aan de baard (m. geiten)
Wimpers Op oogleden
Neusharen In neusholte
Oorharen In uitwendige gehoorgang
Tastharen !!! Lange stijve haren waarvan wortel
omgeven is door veneuze sinus met
daarrond veel gevoelige zenuwuiteinden
Vooral op kop (lip, kin, wang,…)
Zelden à ledematen
Fct? Informatie vanuit omgeving
doorgeven
Bij beweging is er andere info in bloed en
zo doorgeven à zenuwen
Opmerking: tastharen knippen? NEEN, tastharen zorgen voor info waar ze zich bevinden
en hoe ver iets is
Richting van haren => atmosferische neerslag : afdruipen zonder huid te bevochtigen
TASTBALLEN / TORI
= haarloze verhevenheden van het integument bij onderbeen
Bouw:
1. Epidermis : sterk hoornachtig verdikt
2. Dermis : verdikt en hoge lederhuidpapillen
3. Hypodermis : zeer sterk verdikt tot een kussen
* kussen bestaat uit fibro-elastisch bindweefsel met vetcellen
* exocriene klieren bevatten (zweetklier)
Ingedeeld in 3 groepen via ligging:
Proximaal tastballen = voetwortelbal
o Torus carpeus
o Torus tarseus
Middelste tastballen = zoolballen
o Torus metacarpeus
o Torus metatarseus
2
, Distale tastballen = teenballen
o Carnivoor: toruli digitales
Organum digitale = uiteinde van de teen
o Hoef – paard
o Klauw – carnivoor
o Nagels – mens
HOEF BIJ HET PAARD
Verdikt weefsel
Uitleg: van hoefbal / tori Ex!! uitleg woord perioplum
Zoomsegment: zoomlederhuid maakt zoomhoorn/perioplum (glazuurlaag) = gemaakt
uit buisjeshoorn die ver van elkaar liggen dus veel plaats voor tussenhoorn fragiel is en
dus makkelijk afbrokkelt
Kroonsegment: kroonlederhuid = dermale papillen maakt buisjeshoorn dicht bij elkaar
dus geen plaats voor tussenhoorn stevig en dik vormt DRAAGWAND
(draagt gewicht van paard)
Richting distaal
Diepste laag is ongepigmenteerd (niet hetzelfde als witte lijn!!)
Maakt omslag naar axiaal = STEUNSELS ook draagfunctie
Wandsegment: wandlederhuid tegen hoefbeen/periost = dermale
lamellen (primair en secundair) maakt lamellenhoorn tussen dermale lamellen zoals 2
boeken in elkaar omgeslagen dus stevig)
Richting distaal MAAR op het einde bij hoefbeen is er geen dermale lamellen meer
dus enkel lamellenhoorn = FOUT VAN DE NATUUR
o Opl? Onderaan dermale lamellen zitten terminale papillen die vullen lege
ruimtes op van de dermale lamellen met buisjeshoorn buisjeshoorn met
lamellaire hoorn = WITTE LIJN
Zoolsegment: geen contact met grond dus geen dragende functie ! = gevormd door
dermis en bestaat uit dermale papillen die buisjeshoorn maken die verder uit elkaar staan
dus veel plaats voor tussenhoorn
zachter qua structuur
3
, Ballensegment: bolsegment met hoefbalkussen (mediaal en lateraal) = hypodermaal
kussen met dermis en dikkere laag hoorn MAAR zacht + klieren dat hoorn weken
soepele, elastische en flexibel
Dermis naar binnen = STRAAL met dikke hypodermis straalkussens
ELASTISCHE ORGANEN VAN DE HOEF (EX !!!)
Hoefmechanisme: beurtelings spreiden en vernauwen van achterste hoefhelft bij
belasten en ontlasten van hoef tijdens voortbeweging (gewicht van ene naar andere been
verplaatsen)
Hoef open tijdens neerzetten => door elastisch weefsel
Hoef dicht bij omhoog gaan
Functie:
- Voeding en O2
- Schokbrekend
- Afvoer veneus bloed = goeie bloedvloei
- Reiniging = straalgroeven proper
= hoef uitzetten bij steun en vernauwen bij geen steun DRM elastische delen voor
nodig :
Hoefkraakbeenderen (bij hoefbeen) = verlenging van hoefbeentakken / processus
palmaris of plantaris
Jong : fibro-cartilagineus bindweefsel en kraakbeen
Ouder : verbenen
= kraakbeen is elastisch dus als paard steunt dan kan dit meebewegen MAAR bij oudere
dat het verbeent is dan niet maar andere structuren vervangen dan die fct.
Functie?
- Schokbrekend werking
- Helpen mechanisch bij hoefbeenmechanisme
Hoefkussen (torus ungulae) = verdikte onderhuid / hypodermis -> tussen lederhuid en
bot
Functie?
- Schokbreker die gewicht van dier op bodem opvangt
Plexus venosus ungulae = sterk ontwikkeld kluwen van venen (aders) -> lederhuid
=> dermis vol met bloedvaten (voldoende voedingstoffen & O2) gaat naar cruciale
structuur van hoef
Door hoefmechanisme: bloed netjes doorheen plexus venosus ungulae pompen DUS
bloed binnen maar ook veneuze retour gestimuleerd (bloed richting hart)
Functie?
- Goede doorbloeding zorgt voor voldoende O2 en voedingsstoffen = bouwstenen
hoef
4
WONDMANAGEMENT
H1 – DE HUID
Functie huid:
- Beschermende barrière
- Rol in immuunsysteem
- Voorkomt uitdrogen
- Behoud van lichaamstemperatuur door bekleding en door regulatie van
bloedtoevoer in huid
- Informatie vanuit omgeving
- Aanmaak vit. D door zonlicht
- Leverancier van haar, nagels, hoorn of eeltlaag
Bouw huid: (buiten naar binnen)
1. Epidermis = opeenstapeling van dode cellagen
* meerlagig verhoornd plaveiselepitheel -> huidopp. Bekleed
* geen bloedvaten -> opl? Diffusie vanuit dermis
a. Basale laag (cellen ontstaan hier): keratinisatie levende keratinocyten
gaat naar hoornlaag
b. Stratum spinosum: aanpassen om keratine te maken
c. Stratum granulosum: cel afsterven + keratine opnemen
d. Statum lucidum
e. Stratum corneum (cellen van basale laag worden naar boven geduwd tot
afgestorven cellen in hoornlaag) = HOORNLAAG : dode kernloze
keratinocyten stevig en moeilijk doordringbaar
2. Dermis of lederhuid = leven
* bindweefsellaag voor stevigheid
* wel bloedvaten die voeden
* uitstulpingen of lederhuidpapillen oppervlakte vergroten: voeden met
epidermis
a. Bovenste laag : talrijke voedende bloedvaten, lymfevaten, zenuwen,
haarfollikels, huidklieren
b. Onderste laag : collageenvezels -> bescherming
3. Subcutis of hypodermis
* losmazig bindweefsel -> bewegelijke huid
* vetweefsel
* sterk doorbloedt dus bloedvaten, zenuwen
1
,Haren of pili
Dekharen ( met Fct? Lengte en kleur van vacht bepalen
event. bijharen /
sec. )
Wolharen Fijnere haren + golvend structuur
Fct? Wintervacht
Borstelharen Stugge haren met meervoudige
haarpunten
(varkens en olifanten)
Lange haren Lange, elastische en glanzende haren
(paarden)
Blesharen Op de kop (paard)
Manen Aan de nek (paard)
Spoorharen Aan de sporen (paard)
Staartharen Aan de staart (paard)
Snorharen Op bovenlip (paard)
Baardharen Aan de baard (m. geiten)
Wimpers Op oogleden
Neusharen In neusholte
Oorharen In uitwendige gehoorgang
Tastharen !!! Lange stijve haren waarvan wortel
omgeven is door veneuze sinus met
daarrond veel gevoelige zenuwuiteinden
Vooral op kop (lip, kin, wang,…)
Zelden à ledematen
Fct? Informatie vanuit omgeving
doorgeven
Bij beweging is er andere info in bloed en
zo doorgeven à zenuwen
Opmerking: tastharen knippen? NEEN, tastharen zorgen voor info waar ze zich bevinden
en hoe ver iets is
Richting van haren => atmosferische neerslag : afdruipen zonder huid te bevochtigen
TASTBALLEN / TORI
= haarloze verhevenheden van het integument bij onderbeen
Bouw:
1. Epidermis : sterk hoornachtig verdikt
2. Dermis : verdikt en hoge lederhuidpapillen
3. Hypodermis : zeer sterk verdikt tot een kussen
* kussen bestaat uit fibro-elastisch bindweefsel met vetcellen
* exocriene klieren bevatten (zweetklier)
Ingedeeld in 3 groepen via ligging:
Proximaal tastballen = voetwortelbal
o Torus carpeus
o Torus tarseus
Middelste tastballen = zoolballen
o Torus metacarpeus
o Torus metatarseus
2
, Distale tastballen = teenballen
o Carnivoor: toruli digitales
Organum digitale = uiteinde van de teen
o Hoef – paard
o Klauw – carnivoor
o Nagels – mens
HOEF BIJ HET PAARD
Verdikt weefsel
Uitleg: van hoefbal / tori Ex!! uitleg woord perioplum
Zoomsegment: zoomlederhuid maakt zoomhoorn/perioplum (glazuurlaag) = gemaakt
uit buisjeshoorn die ver van elkaar liggen dus veel plaats voor tussenhoorn fragiel is en
dus makkelijk afbrokkelt
Kroonsegment: kroonlederhuid = dermale papillen maakt buisjeshoorn dicht bij elkaar
dus geen plaats voor tussenhoorn stevig en dik vormt DRAAGWAND
(draagt gewicht van paard)
Richting distaal
Diepste laag is ongepigmenteerd (niet hetzelfde als witte lijn!!)
Maakt omslag naar axiaal = STEUNSELS ook draagfunctie
Wandsegment: wandlederhuid tegen hoefbeen/periost = dermale
lamellen (primair en secundair) maakt lamellenhoorn tussen dermale lamellen zoals 2
boeken in elkaar omgeslagen dus stevig)
Richting distaal MAAR op het einde bij hoefbeen is er geen dermale lamellen meer
dus enkel lamellenhoorn = FOUT VAN DE NATUUR
o Opl? Onderaan dermale lamellen zitten terminale papillen die vullen lege
ruimtes op van de dermale lamellen met buisjeshoorn buisjeshoorn met
lamellaire hoorn = WITTE LIJN
Zoolsegment: geen contact met grond dus geen dragende functie ! = gevormd door
dermis en bestaat uit dermale papillen die buisjeshoorn maken die verder uit elkaar staan
dus veel plaats voor tussenhoorn
zachter qua structuur
3
, Ballensegment: bolsegment met hoefbalkussen (mediaal en lateraal) = hypodermaal
kussen met dermis en dikkere laag hoorn MAAR zacht + klieren dat hoorn weken
soepele, elastische en flexibel
Dermis naar binnen = STRAAL met dikke hypodermis straalkussens
ELASTISCHE ORGANEN VAN DE HOEF (EX !!!)
Hoefmechanisme: beurtelings spreiden en vernauwen van achterste hoefhelft bij
belasten en ontlasten van hoef tijdens voortbeweging (gewicht van ene naar andere been
verplaatsen)
Hoef open tijdens neerzetten => door elastisch weefsel
Hoef dicht bij omhoog gaan
Functie:
- Voeding en O2
- Schokbrekend
- Afvoer veneus bloed = goeie bloedvloei
- Reiniging = straalgroeven proper
= hoef uitzetten bij steun en vernauwen bij geen steun DRM elastische delen voor
nodig :
Hoefkraakbeenderen (bij hoefbeen) = verlenging van hoefbeentakken / processus
palmaris of plantaris
Jong : fibro-cartilagineus bindweefsel en kraakbeen
Ouder : verbenen
= kraakbeen is elastisch dus als paard steunt dan kan dit meebewegen MAAR bij oudere
dat het verbeent is dan niet maar andere structuren vervangen dan die fct.
Functie?
- Schokbrekend werking
- Helpen mechanisch bij hoefbeenmechanisme
Hoefkussen (torus ungulae) = verdikte onderhuid / hypodermis -> tussen lederhuid en
bot
Functie?
- Schokbreker die gewicht van dier op bodem opvangt
Plexus venosus ungulae = sterk ontwikkeld kluwen van venen (aders) -> lederhuid
=> dermis vol met bloedvaten (voldoende voedingstoffen & O2) gaat naar cruciale
structuur van hoef
Door hoefmechanisme: bloed netjes doorheen plexus venosus ungulae pompen DUS
bloed binnen maar ook veneuze retour gestimuleerd (bloed richting hart)
Functie?
- Goede doorbloeding zorgt voor voldoende O2 en voedingsstoffen = bouwstenen
hoef
4
