psychologen en
orthopedagogen
Academiejaar 2023-2024
1e master
,Inhoudsopgave
DEEL 1: INLEIDING
1. BEGRIP RECHT EN INDELING VAN HET RECHT..................................................................................................... 7
1. BEGRIP RECHT ............................................................................................................................................................................................. 7
2. INDELING VAN HET RECHT .......................................................................................................................................................................... 7
Traditioneel: Publiekrecht – Privaatrecht ......................................................................................................... 7
Nationaal & internationaal recht ..................................................................................................................... 8
3. BASISBEGRIPPEN RECHT ............................................................................................................................................................................. 8
2. STAATSTRUCTUUR EN BRONNEN VAN HET RECHT .......................................................................................... 10
1. STAATSSTRUCTUUR.................................................................................................................................................................................. 10
1.1. Wetgevende macht............................................................................................................................ 12
1.2. Uitvoerende macht ............................................................................................................................ 13
2. BRONNEN VAN HET RECHT ...................................................................................................................................................................... 14
2.1 overzicht ................................................................................................................................................... 14
2.2. Bronnen van het recht: Wet .................................................................................................................... 14
2.3. Bronnen van het recht: Rechtspraak ....................................................................................................... 16
2.4. Bronnen van het recht: paralegale normen ............................................................................................ 17
3. GERECHTELIJKE ORGANISATIE .......................................................................................................................... 18
1. ORGANISATIE HOVEN EN RECHTBANKEN ................................................................................................................................................ 18
1.1. Piramidale structuur ................................................................................................................................ 18
1.2. Bevoegdheid ............................................................................................................................................ 19
2. PRINCIPES M.B.T. DE WERKING VAN DE RECHTERLIJKE MACHT ............................................................................................................ 22
3. ACTOREN VAN JUSTITIE ........................................................................................................................................................................... 22
4. PROCEDURE IN BURGERLIJKE ZAKEN ....................................................................................................................................................... 23
4.1. Aanhangig maken ................................................................................................................................... 23
4.2. Inleidingszitting ....................................................................................................................................... 23
4.3. Conclusies ................................................................................................................................................ 24
4.4. Rechtsdag ................................................................................................................................................ 24
4.5. Uitspraak ................................................................................................................................................. 24
4.6. Uitvoering ................................................................................................................................................ 25
4.7. Rechtsmiddelen ....................................................................................................................................... 25
DEEL 2: Persoons- en familierecht
COLLEGE 1: STATUUT VAN DE MINDERJARIGE, KINDEREN EN OUDERS ® READER P11-42 ............................... 27
1. De handelingsbekwaamheid en vertegenwoordiging......................................................................................................... 27
1.1. Handelingsonbekwaamheid .............................................................................................................. 28
1.2. Uitzonderingen op de handelingsbekwaam: beperkte handelingsonbekwaamheid ........................ 30
1.3. De vertegenwoordiging van de minderjarige ................................................................................... 31
2. Ouderlijk gezag ................................................................................................................................................................................... 32
2.1. Ouderlijk gezag m.b.t. persoon ............................................................................................................... 33
2.2. Ouderlijk gezag. Titularissen ................................................................................................................... 33
2.3. Ouderlijk gezag. Uitoefening ................................................................................................................... 34
2.4. Ouderlijk gezag. Uitzonderlijke situaties ................................................................................................. 35
3. De verblijfsregeling en recht op contact ....................................................................................................... 36
3.1. Verblijfsregeling................................................................................................................................ 36
3.2. Recht op persoonlijk contact ............................................................................................................ 38
4. Ouderlijke verplichtingen .............................................................................................................................. 39
4.1. Wie heeft welke plichten? ................................................................................................................ 39
4.2. Onderhoudsbijdrage......................................................................................................................... 39
4.3. Plicht tot respect (art. 371 oud BW – wederkerig) ........................................................................... 41
5. Procedurele aspecten.................................................................................................................................... 41
2
,COLLEGE 2: MEERDERJARIGEN DIE BESCHERMING NODIG HEBBEN .............................................................. 43
1. Bewind .......................................................................................................................................................... 43
1.1 Wat is “handelingsonbekwaamheid”? .................................................................................................... 43
1.2 Gezondheidstoestand of verkwisting...................................................................................................... 44
1.3 De negatieve zijde: onbekwaamheid ...................................................................................................... 46
1.4 De positieve zijde: bewind ...................................................................................................................... 47
2. Zorgvolmacht................................................................................................................................................. 48
3. Dwangopname .............................................................................................................................................. 49
3.1 Algemeen ................................................................................................................................................ 49
3.2 Wie beslist over de dwangopname? ....................................................................................................... 49
3.3 Voorwaarden voor dwangopname ......................................................................................................... 50
3.4 Hoe verloopt de dwangopname? ........................................................................................................... 51
COLLEGE 3: PARTNERSCHAP: TWEERELATIES – HUWELIJK EN SAMENWONING ® READER P43-97 ................. 53
1. INLEIDING ................................................................................................................................................................................................. 53
2. HUWELIJK ................................................................................................................................................................................................. 53
2.1 Aangaan van een huwelijk ....................................................................................................................... 53
2.2 Gevolgen van het huwelijk: primair en secundair huwelijksstelsel .......................................................... 55
2.3 Einde van het huwelijk.............................................................................................................................. 58
3. WETTELIJK SAMENWONEN...................................................................................................................................................................... 62
3.1 Aangaan ................................................................................................................................................... 62
3.2 Gevolgen ................................................................................................................................................... 62
3.3 Beëindigen ................................................................................................................................................ 63
4. FEITELIJK SAMENWONEN ......................................................................................................................................................................... 63
5. VERGELIJKING HUWELIJK, WS, FS ........................................................................................................................... 64
DEEL 3: Welzijnsrecht
COLLEGE 4: JEUGDHULPRECHT .............................................................................................................................. 65
1. INTEGRALE HULP ...................................................................................................................................................................................... 65
1.1 Ontstaansgeschiedenis IJH ....................................................................................................................... 65
1.2 Toepassingsgebied ................................................................................................................................... 66
2. VRIJWILLIGE JEUGDHULP ......................................................................................................................................................................... 68
2.1 Modulering .............................................................................................................................................. 68
2.2 Crisisjeugdhulpverlening ......................................................................................................................... 73
2.3 Vertrouwenspersoon ............................................................................................................................... 73
3. GEMANDATEERDE JEUGDHULP ............................................................................................................................................................... 74
3.1 Verontrustende situatie ........................................................................................................................... 75
3.2 Gemandateerde voorzieningen ............................................................................................................... 76
4. GERECHTELIJKE JEUGDHULP .................................................................................................................................................................... 77
4.1 Vorderingsgrond jeugdrechtbank............................................................................................................ 77
4.2 Gerechtelijke jeugdhulpmaatregelen ...................................................................................................... 78
COLLEGE 5: JEUGDDELINQUENTIERECHT .............................................................................................................. 81
1. OMVANG JEUGDDELINQUENTIE .............................................................................................................................................................. 81
1.1 ‘Populaire mythen’ i.v.m. jeugddelinquentie ........................................................................................... 81
1.2 De omvang van (jeugd)delinquentie ........................................................................................................ 81
1.3. Besluit ..................................................................................................................................................... 83
2. JEUGDDELINQUENTIESYSTEMEN ............................................................................................................................................................. 84
2.1 Wat is jeugddelinquentierecht? ............................................................................................................... 84
2.2 Grondbeginselen ...................................................................................................................................... 84
2.3 Jeugdrechtmodellen ................................................................................................................................. 85
3. JEUGDDELINQUENTIERECHT .................................................................................................................................................................... 86
3
, 3.1 Grote etappes in België ............................................................................................................................ 86
3.2 Vlaams jeugddelinquentierecht ............................................................................................................... 87
3.3.Procedure ................................................................................................................................................. 89
COLLEGE 6: BEROEPSGEHEIM: DE ESSENTIE ......................................................................................................... 99
1. CONTEXT .................................................................................................................................................................................................. 99
1.1 Maatschappelijke en beleidsevoluties...................................................................................................... 99
1.2 Evoluties in de hulpverlening .................................................................................................................. 100
1.3 Hoe omgaan met beroepsgeheim? ........................................................................................................ 100
2. WETTELIJKE BEPALING ........................................................................................................................................................................... 100
3. SCHEMA’S ............................................................................................................................................................................................... 101
4. WIE HEEFT BEROEPSGEHEIM? .............................................................................................................................................................. 101
5. WAT ...................................................................................................................................................................................................... 102
6. SCHENDING .......................................................................................................................................................................................... 103
7. UITZONDERINGEN ................................................................................................................................................................................ 105
7.1 Wettelijke verplichting ........................................................................................................................... 105
7.2 Wettelijk meldrecht artikel 458bis SW ................................................................................................... 105
7.3 Casusoverleg: artikel 458ter SW ............................................................................................................ 106
7.4 Noodtoestand ......................................................................................................................................... 107
7.5 Feiten waarvan cliënt het slachtoffer is ................................................................................................. 108
7.6 Schuldig hulpverzuim: artikel 422bis SW ............................................................................................... 109
7.7 Gedeeld beroepsgeheim ......................................................................................................................... 110
7.8 Gezamenlijk beroepsgeheim .................................................................................................................. 110
7.9 Toestemming cliënt (?) ......................................................................................................................... 111
7.10 Private aangifte: artikel 30 SV …………………………………………………………………………………………………….
111
7.11 Getuigenis in rechte ……………………………………………………………………………………………………………………
111
7.12 Eigen verdediging ………………………………………………………………………………………………………………………. 112
7.13 Mandaat. …………………………………………………………………………………………………………………………………..
112
8. BEROEPSGEHEIM VS. ANDERE GEHEIMHOUDINGSPLICHTEN .............................................................................................................. 112
8.1 Andere geheimhoudingsplichten............................................................................................................ 112
8.2 Ambtsgeheim ........................................................................................................................................ 113
9. BESLUIT................................................................................................................................................................................................. 113
COLLEGE 7: FORENSISCHE HULPVERLENING EN INTERNERING .......................................................................... 114
1. FORENSISCHE HULPVERLENING ....................................................................................................................................................... 114
1.1. Wat is forensische zorg? .................................................................................................................. 114
1.2. Triade patiënt – justitie – hulpverlening .......................................................................................... 115
1.3. Kenmerken van forensische zorg ..................................................................................................... 116
1.4. Wat is beveiliging? ........................................................................................................................... 117
1.5. Organisatie forensische zorg ........................................................................................................... 117
2. INTERNERINGSWET .......................................................................................................................................................................... 119
2.1. Waarom aparte regeling voor deze wetsovertreders? .................................................................... 119
2.2. De weg naar de huidige interneringswet......................................................................................... 120
2.3. Wetgevend kader internering .......................................................................................................... 120
2.4. Uitvoeringsmodaliteiten .................................................................................................................. 123
2.5. Procedures om modaliteiten aan te vragen .................................................................................... 125
4